SC વિદ્યાર્થીઓની સ્કોલરશિપમાં ગેરરીતિની તપાસ: 6 રાજ્યોના મુખ્ય સચિવો સામે વિશેષાધિકાર ભંગની કાર્યવાહીની માગ

અનુસૂચિત જાતિ (SC)ના વિદ્યાર્થીઓ માટેની પ્રી-મેટ્રિક અને પોસ્ટ-મેટ્રિક સ્કોલરશિપ યોજનાઓના અમલીકરણમાં થયેલી ગેરરીતિઓની તપાસ દરમિયાન હાજર ન રહેવા બદલ છ રાજ્યોના મુખ્ય સચિવો સામે સંસદીય વિશેષાધિકાર ભંગની કાર્યવાહી કરવાની માગ ઊઠી છે. કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અને સંસદની પબ્લિક એકાઉન્ટ્સ કમિટી (PAC)ના અધ્યક્ષ કે.સી. વેણુગોપાલે 22 ઓક્ટોબરે લોકસભા અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાને પત્ર લખીને આ મામલે યોગ્ય પગલાં લેવા વિનંતી કરી છે.

છ રાજ્યોના મુખ્ય સચિવો સામે કાર્યવાહીની માગ

વેણુગોપાલે ઉત્તર પ્રદેશ, કર્ણાટક, પંજાબ, ઓડિશા, બિહાર અને મધ્ય પ્રદેશના મુખ્ય સચિવો સામે કાર્યવાહી કરવાની માગ કરી છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, સંબંધિત અધિકારીઓને સમિતિ સમક્ષ હાજર રહેવા સૂચના આપવામાં આવી હતી, પરંતુ તેમને હાજરીમાંથી મુક્તિ પણ આપવામાં આવી નહોતી. આમ છતાં કોઈ મુખ્ય સચિવ સમિતિ સમક્ષ હાજર રહ્યા નહોતા. પત્રમાં વેણુગોપાલે જણાવ્યું હતું કે સમિતિના હાજર સભ્યોએ મુખ્ય સચિવોની ગેરહાજરીને ગંભીરતાથી લીધી હતી અને સર્વાનુમતે તેને સંસદીય વિશેષાધિકારના ભંગ સમાન ગણાવી હતી. આ ઉપરાંત, ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર અને ઓડિશાના સમાજ કલ્યાણ વિભાગના સચિવો સામે પણ સમિતિ સમક્ષ હાજર ન રહેવા બદલ કાર્યવાહી કરવાની માગ કરવામાં આવી છે.

CAGના અહેવાલના આધારે સ્કોલરશિપ યોજનાઓની તપાસ

PAC અનુસૂચિત જાતિના વિદ્યાર્થીઓ માટેની પ્રી-મેટ્રિક અને પોસ્ટ-મેટ્રિક સ્કોલરશિપ યોજનાઓના અમલીકરણની સમીક્ષા કરી રહી છે. આ તપાસ 2025ના કોમ્પ્ટ્રોલર એન્ડ ઓડિટર જનરલ (CAG)ના અહેવાલમાં સામે આવેલી બાબતોના આધારે હાથ ધરવામાં આવી છે. સમિતિની તપાસમાં યોજનાઓનો અમલ, લાભાર્થીઓની ઓળખ અને ચકાસણી તેમજ વિદ્યાર્થીઓને સ્કોલરશિપની રકમ સમયસર ચૂકવવામાં આવે છે કે નહીં તેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે. સપ્ટેમ્બરમાં જયપુરની મુલાકાત દરમિયાન સમિતિના ધ્યાન પર કેટલીક સમસ્યાઓ આવી હતી. તેમાં રાજ્યોને નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલ સાથે જોડવામાં થતો વિલંબ, કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચે સંકલનનો અભાવ તથા સ્કોલરશિપની રકમ ચૂકવવામાં પડતી મુશ્કેલીઓનો સમાવેશ થાય છે.

8 અને 9 ઓક્ટોબરે મોકલાયા હતા પત્રો

વેણુગોપાલના પત્ર અનુસાર, સંબંધિત છ રાજ્યોના મુખ્ય સચિવોને 8 અને 9 ઓક્ટોબરે પત્રો મોકલીને યોજનાઓના અમલીકરણ સાથે સંકળાયેલા વિભાગોના અધિકારીઓ સાથે સમિતિ સમક્ષ હાજર રહેવા જણાવાયું હતું. મુખ્ય સચિવો હાજર રહ્યા નહોતા, પરંતુ કર્ણાટક અને પંજાબના સમાજ કલ્યાણ વિભાગના સચિવો તથા બિહારના શિક્ષણ વિભાગના સચિવે સમિતિ સમક્ષ હાજર રહીને પોતાનાં નિવેદનો આપ્યાં હતાં. તેમની સાથે કેન્દ્રીય સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા મંત્રાલયના પ્રતિનિધિઓ પણ હાજર રહ્યા હતા. મધ્ય પ્રદેશના એક સચિવ મૂળ નિર્ધારિત કાર્યક્રમ મુજબ બપોરે બે વાગ્યે પહોંચ્યા હતા. પત્રમાં જણાવ્યા મુજબ, સમિતિએ રાજ્યના પ્રતિનિધિઓને બીજી તારીખે ફરી બોલાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો.

લોકસભા અધ્યક્ષને યોગ્ય પગલાં લેવા અપીલ

રાજ્ય સરકારો જ આ સ્કોલરશિપ યોજનાઓનો અમલ કરતી હોવાથી, CAGના અહેવાલમાં ઉઠાવવામાં આવેલા મુદ્દાઓની તપાસ માટે સંબંધિત રાજ્યોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓના જવાબ મેળવવા જરૂરી હોવાનું વેણુગોપાલે જણાવ્યું હતું. તેમણે લોકસભા અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાને છ રાજ્યોના મુખ્ય સચિવો તથા ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર અને ઓડિશાના સમાજ કલ્યાણ વિભાગના સચિવો સામે સમિતિના વિશેષાધિકારના ભંગ બદલ યોગ્ય કાર્યવાહી સુનિશ્ચિત કરવા વિનંતી કરી છે.