શીખોમાં અંતિમ સંસ્કાર કેવી રીતે કરવામાં આવે છે? હિંદુ રિવાજોથી કેટલું અલગ છે?

દેશના પૂર્વ વડાપ્રધાન મનમોહન સિંહનું ગુરુવારે રાત્રે નિધન થયું હતું. પૂર્વ PM મનમોહન સિંહના અંતિમ સંસ્કાર શનિવારે સવારે 11.45 વાગ્યે દિલ્હીના નિગમ બોધ ઘાટ પર કરવામાં આવશે. પૂર્વ વડાપ્રધાન મનમોહન સિંહના નિધનથી સમગ્ર દેશમાં શોકની લહેર છે.

પૂર્વ પીએમ મનમોહન સિંહને રાજ્ય સન્માન સાથે અંતિમ વિદાય આપવામાં આવશે. પૂર્વ પીએમ મનમોહન સિંહના અંતિમ સંસ્કાર શીખ સમુદાયના રિવાજો સાથે કરવામાં આવશે.

ભારતમાં વિવિધ ધર્મોમાં અંતિમ સંસ્કારની પદ્ધતિ પણ અલગ-અલગ છે. જ્યારે મુસ્લિમ અને ખ્રિસ્તી ધર્મના લોકો તેમના મૃતકોને જમીનમાં દફનાવે છે, જ્યારે હિન્દુ અને શીખ ધર્મના લોકો અંતિમ સંસ્કાર કરે છે. જો કે, બધા ધર્મોના રિવાજો અને પરંપરાઓ ચોક્કસપણે અલગ છે. શીખ ધર્મમાં અંતિમ સંસ્કાર કેવા પ્રકારની વિધિઓ સાથે કરવામાં આવે છે અને તે હિન્દુ ધર્મના અંતિમ સંસ્કારથી કેટલા અલગ છે, આવો જાણીએ. 

શીખ ધર્મમાં અંતિમ સંસ્કાર કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?
શીખ ધર્મમાં અંતિમ સંસ્કારની પદ્ધતિ મોટે ભાગે હિંદુ ધર્મ જેવી જ છે. જો કે, હિંદુ ધર્મમાં, સ્ત્રીઓને સામાન્ય રીતે સ્મશાનગૃહમાં જવાની મંજૂરી નથી, જ્યારે શીખ ધર્મમાં, સ્ત્રીઓ સ્મશાનમાં અંતિમ સંસ્કારમાં હાજરી આપી શકે છે.

શીખ ધર્મમાં, જ્યારે પણ કોઈનું મૃત્યુ થાય છે, ત્યારે મૃતકના મૃતદેહને સ્મશાનગૃહમાં લઈ જવામાં આવે તે પહેલાં સ્નાન કરવામાં આવે છે. આ પછી, શીખ ધર્મની 5 મુખ્ય વસ્તુઓ જેમ કે કાંસકો, કટાર,  કડુ,  કિરપાણ અને કેશ કલાપ આવે છે. આ પછી, મૃતકના પરિવાર, સંબંધીઓ અથવા નજીકના લોકો વાહેગુરુના મંત્રોચ્ચાર સાથે અર્થીને સ્મશાનભૂમિ લઈ જાય છે. આ પછી, મૃતકની નજીકની વ્યક્તિ મૃતદેહનો અંતિમ સંસ્કાર કરે છે.

આ પણ વાંચો : કેન્દ્ર સરકાર બનાવશે મનમોહન સિંહનું સ્મારક, ખુદ અમિત શાહે આપી જાણકારી

શીખ ધર્મમાં, ચિતા પ્રગટાવ્યા પછી, આગામી 10 દિવસ સુધી પરંપરાગત ધાર્મિક વિધિઓ કરવામાં આવે છે. સ્મશાનગૃહથી પાછા ફર્યા બાદ સૌ પ્રથમ સ્નાન કરે છે, ત્યારબાદ સાંજે ભજન અને પ્રાર્થનામાં ભાગ લેવો પડે છે. આ પછી, શીખોના મુખ્ય ધર્મગ્રંથ ગુરુ ગ્રંથ સાહિબનું પઠન કરવામાં આવે છે.

આ પાઠ મૃત્યુ પછીના 10 દિવસ સુધી કરવામાં આવે છે. આ પછી, ગુરુ ગ્રંથ સાહિબના પાઠમાં સામેલ તમામ લોકોમાં પ્રસાદ વહેંચવામાં આવે છે. પ્રસાદનું વિતરણ કર્યા બાદ ફરીથી ભજન-કીતરન કરવામાં આવે છે. આ દરમિયાન દરેક વ્યક્તિ મૃતકની આત્માની શાંતિ માટે પ્રાર્થના કરે છે.