કારણ આપ્યા વિના ન્યૂઝ પોર્ટલનું ફેસબુક પેજ બ્લોક કરાયું? કેરળ હાઈકોર્ટે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર પાસે માગ્યો જવાબ

કેરળ હાઈકોર્ટે મલયાલમ ડિજિટલ ન્યૂઝ પ્લેટફોર્મ ‘નૉકૅપ’નું ફેસબુક પેજ બ્લોક કરવાના મામલે કેન્દ્ર સરકાર, કેરળ સરકાર અને ફેસબુકની પેરન્ટ કંપની મેટા પાસે જવાબ માગ્યો છે. ન્યૂઝ પોર્ટલનો આક્ષેપ છે કે તેને કોઈ સ્પષ્ટ કારણ જણાવ્યા વિના અને બ્લોકિંગના આદેશની નકલ આપ્યા વિના ભારતમાં તેનું ફેસબુક પેજ બંધ કરી દેવામાં આવ્યું હતું. કોર્ટે પૂછ્યું છે કે પેજ બ્લોક કરવા માટે કોઈ સત્તાવાર આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો કે નહીં. આ કેસની આગામી સુનાવણી 5 નવેમ્બરે થશે.

ન્યૂઝ પોર્ટલના મુખ્ય સંપાદકે કરી અરજી

નૉકૅપના મુખ્ય સંપાદક હૈદર અલી કે.એ આ મામલે કેરળ હાઈકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી છે. અરજી અનુસાર, નૉકૅપ એક સ્વતંત્ર ડિજિટલ ન્યૂઝ સંસ્થા છે, જેની શરૂઆત નવેમ્બર 2023માં થઈ હતી. અરજદારના જણાવ્યા મુજબ, 28 સપ્ટેમ્બરે ફેસબુક તરફથી તેમને જાણ કરવામાં આવી હતી કે સરકારની નોટિસના આધારે નૉકૅપની સામગ્રીને ભારતમાં પ્રતિબંધિત કરવામાં આવી છે. આ કાર્યવાહી માટે માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી અધિનિયમ, 2000ની કલમ 79(3)(b)નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, નોટિસમાં કયા અધિકારી કે સંસ્થાએ આદેશ આપ્યો હતો, કઈ સામગ્રી વાંધાજનક હતી અને આખું પેજ બ્લોક કરવાનું કારણ શું હતું તેની સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી નહોતી, એવો અરજીમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે.

અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાના અધિકારનો ભંગ થયાનો દાવો

અરજદારની દલીલ છે કે કોઈ ચોક્કસ ગેરકાયદેસર સામગ્રીની ઓળખ કર્યા વિના આખું ફેસબુક પેજ બ્લોક કરવું બંધારણના અનુચ્છેદ 19(1)(a) અને 19(1)(g) હેઠળ મળેલા અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા તથા વ્યવસાય કરવાની સ્વતંત્રતાના અધિકારોનું ઉલ્લંઘન છે. અરજીમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે પેજ બંધ કરતાં પહેલાં ન્યૂઝ પોર્ટલને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવાની તક પણ આપવામાં આવી નહોતી. અરજદારે કોર્ટને સંબંધિત બ્લોકિંગ આદેશ અને તેની પાછળનાં કારણો રજૂ કરવા માટે સત્તાવાળાઓને નિર્દેશ આપવાની માગ કરી છે.

1.62 લાખ ફોલોઅર્સ ધરાવતા પેજની પહોંચ અને આવકને અસર

અરજી અનુસાર, બ્લોકિંગ પહેલાં નૉકૅપના ફેસબુક પેજ પર આશરે 1.62 લાખ ફોલોઅર્સ હતા. પેજ બંધ થયા બાદ તેની પહોંચ અને આવક બંનેમાં ઘટાડો થયો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. નૉકૅપે કોર્ટ સમક્ષ સંબંધિત બ્લોકિંગ આદેશ રજૂ કરાવવા અને ભારતમાં તેનું ફેસબુક પેજ ફરી શરૂ કરાવવાની માગ કરી છે. જસ્ટિસ જિયાદ રહેમાન એ.એ.ની બેન્ચે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના વકીલોને પૂછ્યું છે કે મેટાને પેજ બ્લોક કરવા માટે કોઈ આદેશ મોકલવામાં આવ્યો હતો કે નહીં. કોર્ટે મેટા પાસેથી પણ જવાબ માગ્યો છે. હવે આ મામલે આગામી સુનાવણી 5 નવેમ્બરે થશે.