આંધ્રપ્રદેશમાં 130 કિમીની ઝડપે ત્રાકટશે 'અકવાન' વાવાઝોડું, બંગાળની ખાડીમાં વારંવાર કેમ સર્જાય છે ચક્રવાતી સ્થિતિ? જાણો કારણ

બંગાળની ખાડીમાં સતત સર્જાઈ રહેલી ચક્રવાતી ગતિવિધિઓએ હવામાન વૈજ્ઞાનિકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. છેલ્લા થોડા દિવસોમાં 3 ચક્રવાતોનું ઉદભવવું સામાન્ય હોઈ શકે, પરંતુ આ ત્રણેય વાવાઝોડાની ગતિ સતત આંધ્રપ્રદેશના દરિયાકાંઠા તરફ હોવું અત્યંત દુર્લભ માનવામાં આવે છે.
ચક્રવાતોની આ દુર્લભ ગતિ પાછળનું વૈજ્ઞાનિક કારણ
અલ-નીનો અને IODની અસર: ભારતીય હવામાન વિભાગના મહાનિર્દેશક ડૉ. મૃત્યુંજય મોહાપાત્રાના જણાવ્યા અનુસાર, આની પાછળ અલ-નીનો (El Nino) અને હિંદ મહાસાગર ડાઈપોલ (Indian Ocean Dipole - IOD) જેવી વૈશ્વિક હવામાન પ્રણાલીઓની મુખ્ય ભૂમિકા છે. આ અગાઉ 1987માં પણ અલ-નીનોની સ્થિતિ દરમિયાન આવી જ દુર્લભ પેટર્ન જોવા મળી હતી.
દક્ષિણી હિસ્સામાં અનુકૂળ પરિસ્થિતિ: અલ-નીનોની સ્થિતિમાં બંગાળની ખાડીના દક્ષિણી ભાગ અને નીચા અક્ષાંશો પર ચક્રવાત બનવાની અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ સર્જાય છે, જે મોટાભાગે આંધ્રપ્રદેશ અને તમિલનાડુના દરિયાકાંઠા તરફ આગળ વધે છે.
ચક્રવાત 'અકવાન'નું લેન્ડફોલ અને અસર
20 નવેમ્બરે ત્રાટકવાની સંભાવના: હાલ બંગાળની ખાડીમાં વિકસી રહેલું ત્રીજું વાવાઝોડું 'અકવાન' 19 નવેમ્બર સુધીમાં અત્યંત ગંભીર ચક્રવાતી વાવાઝોડામાં પરિવર્તિત થઈને 20 નવેમ્બર 2026ના રોજ બપોરની આસપાસ નેલ્લોર અને તુની વચ્ચે આંધ્રપ્રદેશના તટ પર ટકરાઈ શકે છે.
પવનની ઝડપ અને ભારે વરસાદ: લેન્ડફોલ સમયે પવનની ગતિ 120 થી 130 કિમી પ્રતિ કલાક અને ઝાપટા 145 કિમી પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી શકે છે. 19 અને 20 નવેમ્બરે આંધ્રપ્રદેશના તટીય જિલ્લાઓમાં 20 થી 30 સેમી સુધી અતિભારે વરસાદ પડી શકે છે, અને દરિયાનું જળસ્તર 1 થી 2 મીટર સુધી ઊંચું ઉઠવાની આશંકા છે.
ઓડિશા અને તેલંગાણા પર અસર: આ વાવાઝોડાની અસરથી દક્ષિણ ઓડિશા, પૂર્વી તેલંગાણા અને દક્ષિણ છત્તીસગઢમાં પણ ભારે વરસાદ અને 50 થી 80 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે. જોકે, ઉત્તર ભારત પર તેની કોઈ સીધી અસર નહીં પડે.










