છઠ્ઠ પર્વે દેશભરમાં ભક્તિનો માહોલ: ગંગા ઘાટથી તળાવ કિનારા સુધી અસ્તાચળે સૂર્યને અર્ઘ્ય અર્પણ

દેશભરમાં લોકઆસ્થાના મહાપર્વ છઠનો માહોલ છવાયો છે. રવિવારે છઠ મહાપર્વના ત્રીજા દિવસે વ્રતધારી મહિલાઓ અને પુરુષો સહિત મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓએ વિવિધ નદીઓ, તળાવો અને જળાશયોના કિનારે એકઠા થઈને અસ્ત થતા સૂર્યદેવને અર્ઘ્ય અર્પણ કર્યું હતું. બિહાર, ઉત્તર પ્રદેશ, ઝારખંડ અને દિલ્હી-એનસીઆર સહિત દેશના અનેક વિસ્તારોમાં છઠના ગીતો, પરંપરાગત પૂજા સામગ્રી અને ભક્તિભાવથી વાતાવરણ છઠમય બની ગયું હતું. ગંગા ઘાટ હોય કે ગામનાં તળાવ, દરેક સ્થળે શ્રદ્ધાળુઓની ભારે ભીડ જોવા મળી હતી. વ્રતધારીઓએ પાણીમાં ઊભા રહીને અસ્તાચળે સૂર્યની ઉપાસના કરી અને પરિવારની સુખ-સમૃદ્ધિ, સંતાનના સ્વાસ્થ્ય તથા પરિવારજનોના કલ્યાણ માટે પ્રાર્થના કરી હતી.

ગંગા ઘાટથી તળાવ સુધી શ્રદ્ધાળુઓની ભીડ

છઠ પર્વ નિમિત્તે બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશના વિવિધ શહેરોમાં ગંગા સહિતની નદીઓના ઘાટો પર વહેલી સાંજથી જ શ્રદ્ધાળુઓ ઉમટી પડ્યા હતા. ઘાટોને શણગારવામાં આવ્યા હતા અને પૂજા માટે વિશેષ વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવી હતી. અનેક સ્થળોએ સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા સ્વચ્છતા, પ્રકાશ વ્યવસ્થા અને સુરક્ષા માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવ્યા હતા. દિલ્હી-એનસીઆરમાં પણ વિવિધ જળાશયો અને કૃત્રિમ ઘાટો પર મોટી સંખ્યામાં લોકો અર્ઘ્ય આપવા પહોંચ્યા હતા. ઝારખંડમાં પણ નદી અને તળાવના કિનારે છઠવ્રતીઓએ પરંપરાગત વિધિ સાથે સૂર્યોપાસના કરી હતી.

વાંસની ટોકરીમાં પૂજા સામગ્રી, લોકગીતોથી ગુંજ્યા ઘાટ

છઠ પૂજામાં પરંપરાગત સામગ્રીનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. વ્રતધારીઓ વાંસની ટોકરી અને સૂપમાં ફળ, ઠેકુઆ, નાળિયેર, શેરડી, દીવો અને અન્ય પૂજા સામગ્રી લઈને ઘાટ પર પહોંચ્યા હતા. મહિલાઓએ પરંપરાગત છઠ ગીતો ગાઈને સૂર્યદેવ અને છઠ્ઠી મૈયાની આરાધના કરી હતી. ઘાટો પર દીવાઓની રોશની અને ભક્તિગીતોના સૂરથી ઉત્સવનો માહોલ સર્જાયો હતો. પરિવારના સભ્યો પણ વ્રતધારીઓ સાથે ઉપસ્થિત રહીને પૂજામાં જોડાયા હતા.

36 કલાકના કઠિન વ્રતનો મહત્ત્વપૂર્ણ પડાવ

છઠ પર્વને અત્યંત કઠિન અને નિયમબદ્ધ વ્રત તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પરંપરા મુજબ વ્રતધારીઓ નિર્જળ ઉપવાસ સહિતના કડક નિયમોનું પાલન કરે છે. આ પર્વમાં શુદ્ધતા, સંયમ અને શ્રદ્ધાને વિશેષ મહત્ત્વ આપવામાં આવે છે. છઠના ચાર દિવસીય પર્વમાં પ્રથમ દિવસે ન્હાય-ખાય, બીજા દિવસે ખરના, ત્રીજા દિવસે સંધ્યા અર્ઘ્ય અને ચોથા દિવસે ઉષા અર્ઘ્યની પરંપરા છે. સાંજના અર્ઘ્ય બાદ વ્રતધારીઓ બીજા દિવસે સવારે ઊગતા સૂર્યને અર્ઘ્ય અર્પણ કરશે. ત્યારબાદ પારણું કરીને વ્રત પૂર્ણ કરવામાં આવશે.

સૂર્યદેવ અને છઠ્ઠી મૈયાની આરાધનાનું પર્વ

છઠ પર્વમાં સૂર્યદેવની ઉપાસના સાથે છઠ્ઠી મૈયાની પૂજા કરવામાં આવે છે. લોકમાન્યતા અનુસાર આ વ્રત કરવાથી પરિવારનું કલ્યાણ થાય છે અને સંતાનના સુખ, સ્વાસ્થ્ય તથા લાંબા આયુષ્ય માટે આશીર્વાદ મળે છે. આ પર્વમાં ઉગતા અને અસ્ત થતા બંને સૂર્યને અર્ઘ્ય આપવાની પરંપરા છે, જે પ્રકૃતિ અને સૂર્યશક્તિ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરે છે. દેશના વિવિધ ભાગોમાં છઠ પર્વની ઉજવણી સાથે સામાજિક એકતાનો માહોલ પણ જોવા મળી રહ્યો છે. લોકો પોતાના પરિવાર અને સમુદાય સાથે મળીને આ પરંપરાગત પર્વમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. છઠ પર્વની ચાર દિવસીય ઉજવણી 13થી 16 નવેમ્બર દરમિયાન થઈ રહી છે. 15 નવેમ્બરે સંધ્યા અર્ઘ્ય અને 16 નવેમ્બરે ઉષા અર્ઘ્ય સાથે વ્રત પૂર્ણ થશે.