રાહુલ ગાંધીની અરજીમાં ૧૪ ભૂલો, ફીમાં ૨૨૦ રૂપિયાની ઘટ; શું સુપ્રીમ કોર્ટ આજે આ મામલાની સુનાવણી કરશે?

સુપ્રીમ કોર્ટે કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધી અને અન્ય વિપક્ષી નેતાઓ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી સંયુક્ત અરજીમાં કુલ ૧૪ ખામીઓ શોધી કાઢી છે. તેમાં કોર્ટ ફીમાં ₹૨૨૦ની ઘટનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ અરજીમાં કથિત ચૂંટણી ગેરરીતિઓ અને મતદાર યાદીના 'સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન' (SIR) ને પડકારવામાં આવ્યા છે. કોર્ટ રજિસ્ટ્રીએ નોંધ્યું હતું કે અરજી સાથે જોડાયેલા કેટલાક મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો કાં તો અધૂરા હતા અથવા યોગ્ય રીતે જોડવામાં આવ્યા ન હતા.

ઉલ્લેખનીય છે કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ વિરોધ પ્રદર્શન કરવા માટે હજારો લોકો મધ્ય દિલ્હીમાં એકઠા થયા અને સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી કૂચ કરી, ત્યારબાદ આ અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી. જ્યારે 'ઈન્ડિયા' (INDIA) ગઠબંધનના નેતાઓ કૂચ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે તેમની કાનૂની ટીમે 'મતની ચોરી'ના આક્ષેપ અંગે આ અરજી દાખલ કરી હતી. રજિસ્ટ્રીને જાણવા મળ્યું કે નવ અરજદારોના અધિકૃતતા પત્રો (authorization letters) ગાયબ હતા. આ ઉપરાંત, કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેના ઓળખ કાર્ડની ફોટોકોપી અસ્પષ્ટ હતી અને વાંચવામાં મુશ્કેલી પડતી હતી.

રજિસ્ટ્રી દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા અન્ય વાંધાઓમાં 'વકાલતનામા' (વકીલનું અધિકૃતતા પત્ર) ન જોડવું, નાના ફોન્ટ સાઈઝનો ઉપયોગ અને બે ચોક્કસ દસ્તાવેજોની રંગીન નકલો પૂરી પાડવામાં નિષ્ફળતાનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, અસ્પષ્ટ લખાણ, ખૂટતા પાના, બિન-ઔપચારિક ભાષામાં લખાયેલા પાના અને પાનાના ક્રમાંકનમાં ભૂલો જેવી સમસ્યાઓ પણ જોવા મળી હતી. કોર્ટે સ્પષ્ટ અને સાચા દસ્તાવેજો રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. રજિસ્ટ્રીએ આ ખામીઓ સુધાર્યા પછી જ અરજી પર આગળની કાર્યવાહી કરવાનું કહ્યું છે; પરિણામે, આજની સુનાવણી અંગે અનિશ્ચિતતા યથાવત છે.

ખડગેએ શું કહ્યું?

સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યા બાદ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ જણાવ્યું હતું કે અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે. વિપક્ષી પક્ષોએ ચૂંટણી પંચ વિરુદ્ધ કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો છે. લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી કાનૂની ટીમ સાથે કૂચમાં ભાગ લીધા બાદ અરજી દાખલ કરવાની પ્રક્રિયામાં મદદ કરવા સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યા હતા. તેમની સાથે 'ઈન્ડિયા' ગઠબંધનના સાંસદો અને વરિષ્ઠ નેતાઓ પણ હાજર હતા.

વરિષ્ઠ વકીલ અભિષેક મનુ સિંઘવીએ કોંગ્રેસ પક્ષ વતી આ અરજી દાખલ કરી હતી. આ અરજીમાં રાહુલ ગાંધી સહિત ૧૧ વ્યક્તિઓના નામનો ઉલ્લેખ છે. વિપક્ષી ગઠબંધને આ કેસમાં ચૂંટણી પંચ તેમજ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર અને ચૂંટણી કમિશનરો સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીને પક્ષકાર તરીકે સામેલ કર્યા છે. આ અરજીમાં ચૂંટણી પંચની કામગીરી અને મતદાર યાદીને લગતા મુદ્દાઓ અંગે ન્યાયિક હસ્તક્ષેપની માંગ કરવામાં આવી છે; સાથે જ, 'સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન' (SIR) પ્રક્રિયા અંગે પંચના નિર્ણયો સાથે સંકળાયેલી ફાઇલો, બેઠકની કાર્યવાહીની વિગતો (મિનિટ્સ) અને અન્ય દસ્તાવેજો જાહેર કરવાની પણ માંગ કરવામાં આવી છે.

અરજીમાં વિનંતી કરવામાં આવી છે કે અગાઉથી નોટિસ આપ્યા વિના અને સુનાવણી કર્યા વિના કોઈ પણ મતદારનું નામ દૂર કરવામાં ન આવે; દૂર કરાયેલા મતદારોની બૂથ-વાર યાદી અને આવા ફેરફારોના કારણો જાહેર કરવામાં આવે; મતદાર યાદીમાં કરાયેલા ફેરફારોની સ્વતંત્ર તપાસ કરવામાં આવે; અને SIR પ્રક્રિયા અટકાવવામાં આવે. INDIA ગઠબંધનની માંગણીઓમાં SIR પ્રક્રિયા પર રોક, મતદાર યાદીમાંથી કથિત રીતે ખોટી રીતે દૂર કરાયેલા નામો અંગે સુપ્રીમ કોર્ટનો હસ્તક્ષેપ અને ચૂંટણી પ્રણાલીમાં પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવાનો સમાવેશ થાય છે. ગઠબંધનનું કહેવું છે કે મતદાનના અધિકારનું રક્ષણ કરવા અને ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં જનતાનો વિશ્વાસ જાળવી રાખવા માટે આ મુદ્દાઓ પર ન્યાયિક હસ્તક્ષેપ અનિવાર્ય છે.

INDIA ગઠબંધનનો વિરોધ

INDIA ગઠબંધન મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર સામે સતત વિરોધ પ્રદર્શન કરી રહ્યું છે અને તેમના પર મત ચોરીનો આરોપ મૂકી રહ્યું છે. સોમવારે યોજાયેલી કૂચ (માર્ચ)માં કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે, લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી, સમાજવાદી પાર્ટીના અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવ, કોંગ્રેસના મહાસચિવ પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રા અને કોંગ્રેસના મહાસચિવ કે.સી. વેણુગોપાલ સહિત વિપક્ષી પક્ષોના અનેક નેતાઓ સામેલ થયા હતા. આમાં કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી ડી.કે. શિવકુમાર, તેલંગાણાના મુખ્યમંત્રી રેવંત રેડ્ડી, કોંગ્રેસ નેતા સચિન પાયલોટ, હિમાચલ પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી સુખવિંદર સુખુ, હિમાચલ પ્રદેશના મંત્રી વિક્રમાદિત્ય સિંહ, કોંગ્રેસ નેતા અશોક ગેહલોત, રાષ્ટ્રીય જનતા દળના નેતા તેજસ્વી યાદવ, નેશનાલિસ્ટ કોંગ્રેસ પાર્ટી (શરદ પવાર જૂથ)ના સાંસદ સુપ્રિયા સુલે, સમાજવાદી પાર્ટીના સાંસદ ધર્મેન્દ્ર યાદવ, શિવસેના (ઉદ્ધવ બાળાસાહેબ ઠાકરે)ના સાંસદો સંજય રાઉત અને અરવિંદ સાવંત, ઝારખંડ મુક્તિ મોરચાના નેતા મહુઆ માજી અને તૃણમૂલ કોંગ્રેસના સાંસદ મહુઆ મોઇત્રાનો સમાવેશ થાય છે. આ કૂચ દરમિયાન, વિપક્ષી સાંસદોએ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર કર્યા અને તેમને પદ પરથી હટાવવાની માંગ કરી. મોટી સંખ્યામાં વિરોધ પ્રદર્શન કરનારાઓએ "મત ચોરો"ને સત્તા છોડવાની માંગ કરી અને આક્ષેપ કર્યો કે મતદાર યાદી સુધારણા પ્રક્રિયામાં રહેલી અનિયમિતતાઓ પાત્ર મતદારોના અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરી શકે છે. દરમિયાન, સમાજવાદી પાર્ટીના અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવે કહ્યું કે જો ભારતીય જનતા પાર્ટીને સત્તા પરથી હટાવવામાં આવે તો જ લોકશાહી ટકી રહેશે. બિહાર વિધાનસભામાં વિપક્ષના નેતા તેજસ્વી યાદવે ટિપ્પણી કરી હતી કે દેશની જનતા તેમને ક્યારેય ભૂલશે નહીં. તેમણે ઉમેર્યું કે લોકશાહી અને બંધારણને બચાવવા માટે તમામ વિપક્ષી પક્ષો એક થયા છે અને હવે તેમને જવાબદાર ઠેરવવાનો સમય આવી ગયો છે.

કોંગ્રેસના મહાસચિવ કે.સી. વેણુગોપાલે જણાવ્યું હતું કે આ શક્તિ પ્રદર્શન નહોતું, પરંતુ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અને ચૂંટણી પ્રણાલી સામેનું એક વિશાળ આંદોલન હતું. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ દેશની લોકશાહીને નબળી પાડવા માટે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરનો ઉપયોગ કરી રહ્યા હતા. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે વિપક્ષની લડાઈ ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ કે સુપ્રીમ કોર્ટ સામે નથી, પરંતુ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સામે છે.