નિષ્ણાતના પ્રિસ્ક્રિપ્શન વિના વેઇટ-લોસ દવા 'માઉન્જારો' વેચવી ભારે પડી: લાયસન્સ રદ થતાં કંપની હાઈકોર્ટમાં

વજન ઘટાડવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી દવા 'માઉન્જારો' (Mounjaro) નિષ્ણાત ડોક્ટરના પ્રિસ્ક્રિપ્શન વિના વેચવાના મામલે વડોદરાની એક ટેલિમેડિસિન કંપની મુશ્કેલીમાં મુકાઈ છે. ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ કંટ્રોલ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDCA) દ્વારા કંપનીનું દવા વેચવાનું લાયસન્સ રદ કરવામાં આવતાં કંપનીએ ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં અરજી કરી છે. હાઈકોર્ટે આ મામલે સત્તાવાળાઓને નોટિસ પાઠવી જવાબ માંગ્યો છે. કેસની આગામી સુનાવણી 23 નવેમ્બરે હાથ ધરાશે.
FDCAએ એપ્રિલમાં કંપનીનું લાયસન્સ કર્યું હતું રદ
વડોદરા સ્થિત 'મેડિકામેન્ટ સોલ્યુશન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ'ને માર્ચ મહિનામાં FDCA દ્વારા કારણદર્શક નોટિસ આપવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ 2 એપ્રિલે કંપનીનું દવા વેચવાનું લાયસન્સ રદ કરવામાં આવ્યું હતું. કંપનીએ આ નિર્ણય સામે આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગમાં અપીલ કરી હતી, પરંતુ 27 જુલાઈએ નાયબ સચિવે પણ તેની અપીલ ફગાવી દીધી હતી. ત્યારબાદ કંપનીએ હાઈકોર્ટનો આશરો લીધો છે.
પ્રિસ્ક્રિપ્શન અને દવાના વેચાણમાં નિયમોના ભંગનો આરોપ
સત્તાવાળાઓના જણાવ્યા અનુસાર, કંપનીના વેચાણ બિલોમાં ડોક્ટર અને દર્દીઓનાં સંપૂર્ણ સરનામાંનો ઉલ્લેખ નહોતો. તેના કારણે દવા કોને વેચવામાં આવી તેની ઓળખ અને તપાસ (Traceability) કરવામાં મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે. FDCAએ માઉન્જારો ક્વિકપેન ઇન્જેક્શન (Mounjaro Kwikpen Injection)ના પ્રોડક્ટ લેબલનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમાં જણાવાયું છે કે આ દવા માત્ર એન્ડોક્રિનોલોજિસ્ટ (Endocrinologist) અથવા ઇન્ટરનલ મેડિસિન નિષ્ણાતના પ્રિસ્ક્રિપ્શન પર જ આપવી જોઈએ. જોકે, કંપનીએ એમડી જનરલ મેડિસિન ડોક્ટર દ્વારા આપવામાં આવેલા પ્રિસ્ક્રિપ્શનના આધારે દવાનું વેચાણ કર્યું હોવાનો આરોપ છે.
એક વર્ષમાં 2600 ઇન્જેક્શન વેચ્યાનો દાવો
FDCAએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે માઉન્જારો ઇન્જેક્શન ચામડીની નીચે આપવાની દવા છે અને તેના ઉપયોગ માટે ડોક્ટરની હાજરી જરૂરી છે. તેમ છતાં કંપનીએ કથિત રીતે દર્દીઓને કુરિયર મારફતે ઇન્જેક્શન મોકલ્યાં હતાં. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, કંપનીએ એક વર્ષમાં આશરે 2,600 ઇન્જેક્શન વેચ્યાં હતાં. સત્તાવાળાઓએ આ વ્યવહારને રિટેલ દવાના લાયસન્સના દુરુપયોગ સમાન ગણાવી જાહેર આરોગ્ય માટે જોખમી ગણાવ્યો હતો.
કંપનીએ હાઈકોર્ટમાં નિર્ણયને પડકાર્યો
કંપનીએ હાઈકોર્ટમાં દલીલ કરી છે કે FDCAએ લાયસન્સ રદ કરતાં પહેલાં યોગ્ય કાયદાકીય પ્રક્રિયાનું પાલન કર્યું નથી. કારણદર્શક નોટિસના જવાબમાં કંપનીએ વેચાણ, પ્રિસ્ક્રિપ્શન અને ડિલિવરી પ્રક્રિયા અંગે ખુલાસા કર્યા હોવા છતાં સત્તાવાળાઓએ તેને ધ્યાનમાં લીધા નથી. કંપનીએ એવી પણ દલીલ કરી છે કે લાયસન્સ રદ કરવાનો અંતિમ નિર્ણય એવા કારણો પર આધારિત છે, જેનો મૂળ કારણદર્શક નોટિસમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નહોતો. ટેલિમેડિસિન (Telemedicine) દ્વારા દવાઓ આપવાના નિયમો અને એમડી જનરલ મેડિસિન ડોક્ટરની લાયકાત અંગે પણ કંપનીએ સવાલો ઉઠાવ્યા છે.
હાઈકોર્ટે સત્તાવાળાઓ પાસે માંગ્યો જવાબ
કંપની તરફથી એડવોકેટ અર્જુન શેઠે રજૂઆત કરી હતી. બંને પક્ષોની રજૂઆત સાંભળ્યા બાદ જસ્ટિસ અનિરુદ્ધ માયીએ સત્તાવાળાઓને નોટિસ પાઠવી છે. કંપની સામેની દંડાત્મક કાર્યવાહી પર સ્ટે કેમ ન મૂકવો અને તેને ફરીથી કામગીરી શરૂ કરવાની મંજૂરી કેમ ન આપવી તે અંગે જવાબ માંગવામાં આવ્યો છે. આ મામલે આગામી સુનાવણી 23 નવેમ્બરે થશે. હાઈકોર્ટના આગામી નિર્ણય પર કંપનીના ભવિષ્યના વ્યવસાય અને માઉન્જારોના વેચાણ સંબંધિત નિયમનકારી વ્યવસ્થા અંગે સૌની નજર રહેશે.








