રસોડાનું બજેટ ખોરવાશે; ચોમાસામાં વિલંબને કારણે ખાંડ ખરીદવી હવે વધુ મોંઘી બનશે
છેલ્લું અપડેટ : 04 Jul 2026
અમદાવાદ : વિશ્વભરમાં બદલાતા હવામાન પેટર્ર્નને કારણે કોમોડિટી બજારમાં નોંધપાત્ર ઉથલપાથલ થઈ છે. અલ નીનો અને નબળા ચોમાસાને કારણે ખરીફ પાકના વાવેતરમાં ઘટાડો થયો છે. વૈશ્વિક પુરવઠાની અછતના ભયથી ખાંડના ભાવમાં વધારો થઈ રહ્યો છે. જો કે, સ્થાનિક બજારમાં ખાંડના ભાવને નિયંત્રિત કરવા માટે સરકારે નિકાસ પર પ્રતિબંધ લાદી દીધો છે.
મોસમમાં વિલંબ અને વરસાદના અભાવને કારણે, શેરડીના વાવેતર વિસ્તારમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થવાની ધારણા છે, જેના કારણે આ સિઝનમાં ખાંડના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થશે. ઓછા ઉત્પાદનના અહેવાલો વચ્ચે ખાંડના ભાવ વધવા લાગ્યા છે. છેલ્લા મહિનામાં, સ્થાનિક જથ્થાબંધ બજારમાં ખાંડના ભાવમાં ત્રણ ટકાથી વધુનો વધારો થયો છે, જ્યારે રિટેલ ભાવમાં આઠ ટકાથી વધુનો વધારો થયો છે. એક અઠવાડિયામાં વૈશ્વિક ખાંડના ભાવમાં લગભગ સાત ટકાનો વધારો થયો છે.
સ્થાનિક બજારમાં પણ ખાંડના ભાવ વધવા લાગ્યા છે. એક મહિના પહેલા, દિલ્હી અને મુંબઈ સહિત દેશના લગભગ તમામ શહેરોમાં ખાંડનો છૂટક ભાવ રૂા. ૪૬ પ્રતિ કિલો હતો, જે હવે લગભગ રૂા. ૫૦ પ્રતિ કિલોગ્રામ થઈ ગયો છે. જથ્થાબંધ બજારમાં, સ્-૩૦ ખાંડનો ભાવ હાલમાં દિલ્હીમાં રૂા. ૪,૫૮૦ પ્રતિ ક્વિન્ટલ, કાનપુરમાં રૂા. ૪,૬૦૦, મુંબઈમાં રૂા. ૪,૪૦૦, કોલકાતામાં રૂા. ૪,૬૦૦ અને ચેન્નાઈમાં રૂા. ૪,૬૮૦ છે. એક મહિના પહેલા, દિલ્હીના જથ્થાબંધ બજારમાં ખાંડનો ભાવ રૂા. ૪,૪૪૦, કાનપુરમાં રૂા. ૪,૪૫૦, મુંબઈમાં રૂા. ૪,૨૪૦, કોલકાતામાં રૂા. ૪,૪૫૦ અને ચેન્નાઈમાં રૂા. ૪,૬૦૦ પ્રતિ ક્વિન્ટલ હતો.
ભારતથી બ્રાઝિલ સુધી, ઓછા વરસાદ અને વિલંબિત પાકને કારણે વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલા પર ગંભીર અસર પડી છે. ઉત્પાદન અને પુરવઠામાં ઘટાડો થવાની આશંકા વચ્ચે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ખાંડના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો છે. એક અઠવાડિયામાં ભાવમાં ૭%નો વધારો થયો છે. વૈશ્વિક બજારમાં ખાંડના ભાવ દોઢ મહિનાની ઊંચી સપાટીએ પહોંચી ગયા છે. હવામાન પર અલ નીનોની અસરથી બજારની ચિંતા વધી છે, જેના કારણે પાક પર અસર થવાની આશંકા વધી છે.
ભારતમાં ખાંડ ઉગાડતા વિસ્તારોમાં આ વર્ષે જૂનમાં ૧૨ વર્ષમાં સૌથી ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે. માહિતી અનુસાર, ભારતમાં સામાન્ય કરતા ૪૦% ઓછો વરસાદ પડયો છે. જુલાઈમાં પણ ઓછા વરસાદની પણ આશંકા છે, જેના કારણે શેરડીના ઉત્પાદન અંગે ચિંતા વધી છે. ખાંડનું ઉત્પાદન ૩-૮ મિલિયન ટન ઘટી શકે છે.
સ્થાનિક બજારમાં ખાંડના ભાવને નિયંત્રિત કરવા અને પૂરતી ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ભારત સરકારે ખાંડની નિકાસ પરનો પ્રતિબંધ ૩૦ સપ્ટેમ્બર સુધી લંબાવ્યો છે. તેમજ સ્થાનિક વેચાણ માટે ખાંડ ફાળવણીને પણ મર્યાદિત કરી રહી છે.
ખાદ્ય મંત્રાલયે જુલાઈમાં સ્થાનિક વેચાણ માટે ૨.૨ મિલિયન ટનનો માસિક ક્વોટા ફાળવ્યો છે, જે ગયા વર્ષના સમાન મહિના જેટલો જ હતો. અહેવાલો દર્શાવે છે કે જુલાઈ ફાળવણી સાથે, ૨૦૨૫-૨૬ ખાંડ સીઝન (ઓક્ટોબર-સપ્ટેમ્બર) માટે સંચિત સ્થાનિક ક્વોટા ૨૨.૩ મિલિયન ટન પર પહોંચી ગયો છે, જે ગયા સીઝનના સમાન સમયગાળા દરમિયાન ફાળવવામાં આવેલા ૨૨.૯૫ મિલિયન કરતા લગભગ ૩% ઓછો છે.
