પ્રોપર્ટી માર્કેટ ક્રેશ કે માત્ર કરેક્શન? સોશિયલ મીડિયાના ડરામણા દાવાઓ વચ્ચે એક્સપર્ટનો મોટો ખુલાસો
છેલ્લું અપડેટ : 03 Jun 2026
જો તમે એવી કોઈ પ્રોપર્ટી શોધી રહ્યા છો જે ખૂબ જ ઓવરપ્રાઇઝ્ડ હતી, તો ત્યાં તમને 5-10% ની રાહત મળી શકે છે. જો તમને તમારા બજેટમાં યોગ્ય ડીલ મળી રહી હોય, તો રહેવાના હેતુથી ઘર ખરીદવા માટે આ એક સુરક્ષિત અને સાચો સમય છે.
ભારતમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પ્રોપર્ટીના ભાવ આસમાને પહોંચી ગયા છે. જે લોકોએ સમયસર ઘર ખરીદી લીધું, તેઓ આજે પોતાના નસીબ પર ખુશ થઈ રહ્યા છે, પરંતુ જે લોકો હજી પણ ઘરની શોધમાં છે, તેમના મનમાં ડર અને મૂંઝવણનો માહોલ છે. જે ઝડપથી રિયલ્ટી માર્કેટનો આ ફુગ્ગો ફૂલી રહ્યો છે, તેને જોઈને દરેકના મનમાં એક જ મોટો સવાલ છે કે શું ભારતીય રિયલ એસ્ટેટ માર્કેટ હવે ક્રેશ થવાના આરે છે, કે પછી આ ઝડપ હજી વધુ વધશે? આજતક રેડિયોના શો 'પ્રોપર્ટી સે ફાયદા'માં રિયલ એસ્ટેટ એક્સપર્ટ પ્રદીપ મિશ્રાએ આ સવાલોના જવાબ આપ્યા છે.
છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી સોશિયલ મીડિયા પર રિયલ એસ્ટેટને લઈને તમને ડરાવનારા થંબનેલ્સ અને પોસ્ટ્સનો પૂર જોવા મળી જશે. ચારેય બાજુ એક જ શોરબકોર છે - "પ્રોપર્ટી માર્કેટ ક્રેશ થવાનું છે", "બબલ (પરપોટો) ફૂટવાનો છે", "ઇન્વેન્ટરી વધી રહી છે અને સેલ્સ ઠપ થઈ ચૂક્યું છે." આવા સમયમાં એક સામાન્ય માણસ, જેણે પોતાની જિંદગીભરની મૂડી ઘર ખરીદવા માટે બચાવીને રાખી છે, તે ખરાબ રીતે ભ્રમિત અને ડરેલો છે.
રિયલ એસ્ટેટ એક્સપર્ટ પ્રદીપ મિશ્રા કહે છે- 'ભારતીય અર્થતંત્ર સંપૂર્ણપણે ગ્લોબલ ઇકોનોમી (વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા) સાથે જોડાયેલું છે. દુનિયાના કોઈપણ ખૂણામાં થતી હલચલની અસર આપણા દેશ પર પડે છે. હાલમાં જે વૈશ્વિક તણાવ અને યુદ્ધની સ્થિતિ બનેલી છે, તેની સીધી અસર બે વસ્તુઓ પર પડી છે - રૂપિયાની ઘટતી કિંમત અને ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ. જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કાચું તેલ મોંઘું થાય છે, ત્યારે તેની અસર માત્ર પેટ્રોલ-ડીઝલ પર જ નહીં, પરંતુ લોજિસ્ટિક્સ અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન પર પણ પડે છે, જેનાથી માલસામાનની હેરફેરનો ખર્ચ વધી જાય છે.'
પ્રદીપના જણાવ્યા અનુસાર, કન્સ્ટ્રક્શન ઇન્ડસ્ટ્રીમાં વપરાતી ઘણી બધી સામગ્રી વિદેશથી આવે છે. જ્યારે ડોલર મજબૂત અને રૂપિયો નબળો થાય છે, ત્યારે ઇનપુટ્સ (લોખંડ, સિમેન્ટ, ફિનિશિંગ મટિરિયલ) ની કિંમત વધી જાય છે. જ્યારે બિલ્ડર કે ડેવલપરની ઇનપુટ કોસ્ટ (ઉત્પાદન ખર્ચ) જ આટલી વધી જશે, તો તે ઈચ્છવા છતાં પણ પ્રોપર્ટીના ભાવ નીચે લાવી શકે નહીં. આ જ કારણ છે કે વૈશ્વિક મંદી હોવા છતાં ભારતમાં કિંમતો એક સ્તરથી નીચે નથી ગીરી રહી.
ક્રેશ અને કરેક્શનમાં શું તફાવત છે?
સોશિયલ મીડિયા પર સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતો શબ્દ 'માર્કેટ ક્રેશ' છે, પરંતુ પ્રદીપ મિશ્રા આ દાવાને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢે છે. તેઓ સમજાવે છે કે 'ક્રેશ' અને 'કરેક્શન' બે તદ્દન અલગ વસ્તુઓ છે. ક્રેશ ત્યારે માનવામાં આવે છે જ્યારે બેંકિંગ સિસ્ટમ નિષ્ફળ જાય, ડેવલપર્સ સંપૂર્ણપણે નાદાર થઈ જાય અને બજારમાં 'પેનિક સેલિંગ' શરૂ થઈ જાય. ભારતમાં આજે એવી કોઈ સ્થિતિ નથી.
માર્કેટ કરેક્શન શું છે?
જ્યારે કેટલીક પ્રોપર્ટીઝની કિંમતો તેમની વાસ્તવિક વેલ્યુ કરતાં ઘણી વધારે થઈ જાય છે, ત્યારે માર્કેટ તેમને પાછા યોગ્ય સ્તર પર લાવે છે. આ સમયે ભારતીય બજાર આવા જ 'કરેક્શન મોડ' અથવા 'કૂલિંગ પિરિયડ' (શાંત થવાના સમયગાળા) માંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. બજારમાં આ સમયે 5% થી 10% સુધીનો જે ઠેરાવ કે નજીવો ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે, તે માત્ર એવા પ્રોજેક્ટ્સમાં છે જે લક્ઝરીના નામે ઓવરપ્રાઇઝ્ડ વેચાઈ રહ્યા હતા. આ બજારની મજબૂતી અને સ્થિરતાનો સંકેત છે, ક્રેશનો નહીં.
તો પછી ઇન્ટરનેટ પર "Property Crash Coming Soon" જેવા ટ્રેન્ડ્સ કેમ ચાલી રહ્યા છે? તેનો જવાબ ખૂબ જ સરળ છે - ડિજિટલ દુનિયામાં ડર સૌથી વધુ વેચાય છે. પબ્લિકને પોતાની તરફ ખેંચવા, વધુમાં વધુ વ્યૂઝ, શેર્સ અને લાઈક્સ મેળવવા માટે આ એક અજમાવેલો સસ્તો રસ્તો છે. આ સનસનાટીભર્યા થંબનેલ્સને બજારની વાસ્તવિક સ્થિતિ સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી.
ડિમાન્ડ અને સપ્લાયનો સૌથી મોટો ગેપ: અફોર્ડેબલ હાઉસિંગ
ભારતના પ્રોપર્ટી માર્કેટના ન ડૂબવાનું સૌથી મોટું કારણ અહીંની પરમેનન્ટ ડિમાન્ડ (કાયમી માંગ) છે. જોકે, આ માંગનું એક બીજું પાસું પણ છે. ભારતમાં બે પ્રકારના ખરીદદારો છે:
HNI અને ગ્લોબલ ઇન્વેસ્ટર્સ: જેઓ મોટું ભંડોળ પ્રીમિયમ અને લક્ઝરી પ્રોજેક્ટ્સમાં લગાવી રહ્યા છે.
સામાન્ય મધ્યમવર્ગીય ખરીદદારો: જેમને રોકાણ માટે નહીં, પરંતુ રહેવા માટે એક છત જોઈએ છે.
આજે દેશમાં રહેવા માટેના ઘરોની ભારે અછત છે. સામાન્ય માણસ ઘર ખરીદવા માંગે છે, પરંતુ બજારમાં તેના બજેટ પ્રમાણે 'અફોર્ડેબલ હાઉસિંગ' ની સપ્લાય જ નથી.
પ્રદીપ કહે છે- 'માર્કેટ ક્રેશ ત્યારે માનવામાં આવત, જ્યારે મિડલ ક્લાસ માટે બનેલા સસ્તા ઘરો પણ ન વેચાઈ રહ્યા હોત. અહીં તો સ્થિતિ તદ્દન ઉલટી છે - માંગ ખૂબ વધારે છે, પરંતુ તેવી સપ્લાય ઉપલબ્ધ નથી.'
વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ અને ફુગાવાના કારણે સામાન્ય માણસની ખરીદ શક્તિ પર અસર પડી છે. હવે તેણે હેલ્થ, બાળકોના એજ્યુકેશન અને ઘરના બજેટ વચ્ચે સંતુલન જાળવવું પડી રહ્યું છે, તેથી ખરીદદાર થોડો વિચારી-સમજીને ડગલાં ભરી રહ્યો છે.