VIDEO: 15 સપ્ટેમ્બરથી બદલાઈ જશે QR કોડથી પેમેન્ટનો નિયમ! દુકાનદારોએ તાત્કાલિક કરવું પડશે આ કામ
છેલ્લું અપડેટ : 08 Sept 2026
દેશમાં યુપીઆઇ(UPI) પેમેન્ટ લોકોની રોજિંદી જિંદગીનો અભિન્ન હિસ્સો બની ચૂક્યું છે. કોઈપણ પ્રકારની ખરીદી માટે આજે દરેક જગ્યાએ ક્યૂઆર (QR) કોડ સરળતાથી મળી જાય છે, પછી તે શાકભાજીની દુકાન હોય કે દૂધ અને ચાની હોટલ. જોકે, હવે સામે આવેલી એક માહિતી લાખો દુકાનદારો માટે ચિંતાનો વિષય બની છે, કારણ કે તેના માટે રિઝર્વ બૅંક ઑફ ઇન્ડિયા (RBI) દ્વારા ડેડલાઇન પણ જાહેર કરવામાં આવી છે. ભારતીય રિઝર્વ બૅંકના નિયમો અનુસાર તમામ મર્ચન્ટ્સ માટે રી-કેવાયસી(Re-KYC)ની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી ફરજિયાત બનાવવામાં આવી છે. જો વેપારીઓ દ્વારા નિર્ધારિત સમય મર્યાદામાં આ પ્રક્રિયા પૂરી કરવામાં નહીં આવે, તો તેમના ક્યૂઆર કોડ આધારિત ડિજિટલ પેમેન્ટ ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
શું છે રી-કેવાયસીનો સમગ્ર મામલો અને કઈ છે ડેડલાઇન?
આરબીઆઇના નિયમ મુજબ મર્ચન્ટ્સે સમયાંતરે પોતાની કેવાયસી(KYC) માહિતી અપડેટ કરવાની રહે છે. આ પ્રક્રિયા માટે 15 સપ્ટેમ્બર સુધીની ડેડલાઇન નક્કી કરવામાં આવી છે. એટલે કે આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવા માટે હવે ખૂબ જ ઓછો સમય બાકી રહ્યો છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને વેપારીઓ અને ઉદ્યોગ જગત દ્વારા આરબીઆઇ સમક્ષ આ સમયસીમા લંબાવવાની માંગ કરવામાં આવી રહી છે, જેથી વધુમાં વધુ નાના કારોબારીઓ સરળતાથી પોતાનું સત્યાપન કરાવી શકે.
આ સામાન્ય નાગરિકો અને ગ્રાહકોને કેવી રીતે અસર કરશે?
જો નાના દુકાનદારો દ્વારા સમયસર રી-કેવાયસી પૂર્ણ કરવામાં નહીં આવે, તો તેનાથી તેમનો ક્યૂઆર કોડ કામ કરતો બંધ થઈ શકે છે, જેના કારણે ગ્રાહકોને ડિજિટલ ચૂકવણી કરવામાં મોટી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે. વર્તમાન સમયમાં મોટાભાગના લોકો સાથે રોકડ (કેશ) રાખવાનું ટાળે છે અથવા બહુ ઓછી માત્રામાં રાખે છે. જો ચા, શાકભાજી કે દૂધ જેવી રોજિંદી જરૂરિયાતોની દુકાનો પર ક્યૂઆર પેમેન્ટની સુવિધા નહીં મળે, તો ગ્રાહકોએ નાછૂટકે દુકાનદારોના બૅંક ખાતામાં સીધા નાણાં મોકલવા પડશે અથવા ભારે હાલાકી વેઠવી પડશે. આ સમસ્યાની સૌથી વધુ અસર લારી-ગલ્લા અને નાના વેપારીઓ પર પડવાની પૂરી સંભાવના છે.
શું ક્યૂઆર કોડ કાયમી ધોરણે બંધ થઈ જશે?
ઘણા વેપારીઓમાં એવો ડર છે કે શું તેમનો ક્યૂઆર કોડ કાયમી ધોરણે બંધ થઈ જશે? રી-કેવાયસી એ એક નિયમિત પ્રક્રિયા છે જે તમામ વેપારીઓએ કરવાની રહે છે. આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી જ ક્યૂઆર કોડ કામ કરતો અટકે છે. જેવું વેપારી પોતાની રી-કેવાયસી પ્રક્રિયા સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી દેશે, તરત જ તેમનો ક્યૂઆર કોડ ફરીથી સક્રિય થઈ જશે. મોટા વેપારીઓ પર આનો પ્રભાવ નહિવત્ રહે છે, પરંતુ નાના વ્યવસાયો અને ગ્રાહકોએ થોડી સાવચેતી તરીકે કેટલાક અંશે રોકડ રકમ સાથે રાખવી પડી શકે છે જેથી દૈનિક વ્યવહારોમાં કોઈ અડચણ ન આવે.