ઝીરો બ્રોકરેજનો આવશે અંત, ઇન્ટ્રા ડે અને ડેરિવેટીવ્ઝ ટ્રેડિંગ માટે ફ્લેટ ફી વધવાની શક્યતા

તાજેતરના સમયમાં કેટલાક નિયમનકારી ફેરફારો બ્રોકરોના નફાને અસર કરી રહ્યા છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને અગ્રણી બ્રોકર્સ આગામી થોડા અઠવાડિયામાં ફીમાં વધારો કરી શકે છે. સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે ટોચના બ્રોકર્સ શેરની ખરીદી અને વેચાણ માટે ફી વસૂલવાનું શરૂ કરી શકે છે અને ઇન્ટ્રા-ડે અને ડેરિવેટિવ ટ્રેડિંગ માટે ફ્લેટ ફીમાં 10 થી 30 ટકાનો વધારો કરી શકે છે. કેટલાક નાના બ્રોકર્સ પહેલાથી જ બ્રોકિંગ ચાર્જ વધારી ચૂક્યા છે.

આ પગલું નો-ફી ટ્રેડિંગ સુવિધાઓના શૂન્ય-બ્રોકરેજ યુગના અંતને ચિહ્નિત કરી શકે છે. ઝીરો બ્રોકિંગે લાખો નવા રોકાણકારોને સ્ટોક બ્રોકિંગ ક્ષેત્રમાં આકર્ષવામાં અને સક્રિય ટ્રેડિંગને પ્રોત્સાહન આપવામાં મદદ કરી છે.

બ્રોકરોના નફાને અસર કરતા મુખ્ય નિયમનકારી ફેરફારોમાં 1 ઓક્ટોબરથી સ્લેબ-આધારિત ફી માળખું નાબૂદ કરવું, ડીમેટ એકાઉન્ટ્સ માટેની મૂળભૂત સેવાઓ માટે હોલ્ડિંગ મર્યાદામાં વધારો અને ગૌણ બજાર માટે UPI-આધારિત બ્લોક મિકેનિઝમનો સમાવેશ થાય છે.

નિયમનકારી સૂત્રો માને છે કે વર્તમાન ફી માળખું નીચું દેખાતું છે અને આ ફેરફાર એ સુનિશ્ચિત કરશે કે નવું ફી માળખું વધુ પારદર્શક છે. દેશના ત્રણ સૌથી મોટા બ્રોકર્સ - ગ્રોવ, ઝેરોધા અને અપસ્ટોક્સને ડિસ્કાઉન્ટ બ્રોકર્સ કહેવામાં આવે છે અને તેમનો બજાર હિસ્સો લગભગ 50 ટકા છે. તે બધા રૂ. 20 અથવા ટ્રાન્ઝેક્શન મૂલ્યના 0.03 થી 0.05 ટકાની વચ્ચે સમાન ફી વસૂલે છે.

ઇન્ડસ્ટ્રીના ખેલાડીઓ કહે છે કે મોટા ભાગના મોટા બ્રોકરો માત્ર પરિસ્થિતિને સમજી રહ્યા છે અને તે જોવાનું ધ્યાન રાખી રહ્યા છે કે ફી વધારવા માટે કોણ પહેલ કરે છે. ફી વધારવાથી બ્રોકરોને તેમનો નફો બચાવવામાં મદદ મળશે અને ઉદ્યોગમાં મોટો ફેરફાર પણ આવશે. ડીમેટ ખાતાની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. 2021માં ડીમેટ ખાતાની સંખ્યા 4.97 કરોડ હતી જે હવે વધીને 16.7 કરોડ થઈ ગઈ છે.

ડિજિટાઈઝેશનને કારણે ખાતું ખોલવાનું સરળ બન્યું છે અને રોગચાળા પછી બચતમાં રોકાણ કરવાના વલણને કારણે ડીમેટ ખાતા ખોલવાની ગતિમાં પણ વધારો થયો છે. તે એ પણ જાહેર કરશે કે ઊંચી ફીની ટ્રેડિંગ પેટર્ન પર શું અસર પડે છે કારણ કે શૂન્ય-ફી માળખું ગ્રાહકોને વધુ વેપાર કરવા પ્રોત્સાહિત કરે છે.

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, બ્રોકરેજ ફીમાં વધારો થવો જોઈએ અને તે ઑક્ટોબરમાં અથવા તેનાથી આગળ વધે તેવી શક્યતા છે કારણ કે ત્યાં સુધીમાં 100 ટકા એક્સચેન્જ ટ્રાન્ઝેક્શન ફી અમલમાં આવશે. આ દિશામાં પહેલું પગલું માર્કેટ શેરની દ્રષ્ટિએ ટોચના 5 બ્રોકર્સમાં સ્થાન મેળવનારાઓએ ઉઠાવવું જોઈએ. બ્રોકરેજ ચાર્જીસ લાંબા સમયથી ખૂબ ઓછા રહ્યા છે. માર્કેટમાં છૂટક રોકાણકારોની એન્ટ્રી અને વોલ્યુમમાં વધારો થવાથી જ આટલી ઓછી ફી પર ટ્રેડિંગ કરી શકાય છે. પરંતુ હવે વોલ્યુમ ગ્રોથ પણ નોંધપાત્ર રીતે ઘટી શકે છે.

ઉદ્યોગના ખેલાડીઓ કહે છે કે ડીમેટ એકાઉન્ટ્સ પર ન્યૂનતમ હોલ્ડિંગ મર્યાદા જેવી મૂળભૂત સેવાઓનો અર્થ એ થઈ શકે છે કે વધુ રોકાણકારો આ નો-ફ્રીલ્સ ડીમેટ એકાઉન્ટ્સ માટે પાત્ર બનશે, જે કમાણીને પણ અસર કરશે. સેબીએ શૂન્ય મેન્ટેનન્સ ચાર્જ ધરાવતા ખાતાઓની હોલ્ડિંગ મર્યાદા રૂ. 2 લાખથી વધારીને રૂ. 10 લાખ કરી છે. રૂ. 4 લાખથી રૂ. 10 લાખની વચ્ચેના હોલ્ડિંગ માટે, જાળવણી ચાર્જ માત્ર રૂ. 100 છે.

નિષ્ણોતોનું માનવું છે કે, તમામ ફેરફારો બ્રોકિંગની આવકને અસર કરી રહ્યા છે. ટર્નઓવર શુલ્ક પ્રમાણભૂત બની રહ્યા છે, રેફરલ યુગનો અંત આવી રહ્યો છે અને ડીમેટ ખાતાની મૂળભૂત સેવાઓ માટે નવા ધોરણો અમલમાં છે. જેના કારણે નફા પર અસર પડી રહી છે અને ખર્ચમાં વધારો થયો છે. અત્યારે બિઝનેસ સારો ચાલી રહ્યો છે કારણ કે માર્કેટમાં તેજી છે અને વોલ્યુમ પણ વધી રહ્યું છે. થોડા સમય પછી, જ્યારે બજાર ઘટશે, ત્યારે ખર્ચ વધશે.

નિયમનકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સ્થાનિક બ્રોકર્સ હાલમાં દૈનિક ધોરણે રૂ. 2 લાખ કરોડના ગ્રાહકો ધરાવે છે. આનાથી તેમને અંદાજે રૂ. 12,000 કરોડની વાર્ષિક આવક મેળવવામાં મદદ મળે છે. બ્રોકિંગ ફી અત્યંત ઓછી રાખવા છતાં, પ્રાઇમ બ્રોકર્સ નિષ્ક્રિય આવકને કારણે નફાકારક રહે છે.