Video: ન એન્જિનિયરિંગની ડિગ્રી, ન મોટી લેબોરેટરી! ઉત્તરાખંડના યુવકે ઇન્ટરનેટથી શીખીને બનાવી ઉડતી કાર

ઉત્તરાખંડના એક નાનકડા પહાડી ગામમાંથી આવેલા યુવકે પોતાના અનોખા વિચાર અને સતત મહેનતથી સૌનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. પહાડોમાં મુસાફરીની મુશ્કેલીઓ જોઈને તેને એક એવું વાહન બનાવવાનો વિચાર આવ્યો, જે રસ્તા પર દોડવાને બદલે હવામાં ઉડી શકે. આ સપનાને સાકાર કરવાની દિશામાં તેણે ઉડતી કાર (Flying Car)નું પ્રોટોટાઇપ તૈયાર કર્યું છે. ખાસ વાત એ છે કે આ યુવકે ઔપચારિક એન્જિનિયરિંગની ડિગ્રી કે અત્યાધુનિક લેબોરેટરી વિના ઇન્ટરનેટની મદદથી માહિતી મેળવી અને વિવિધ પ્રયોગો કરીને પોતાના વિચારને આકાર આપ્યો.

ઉત્તરાખંડના કાફલીંખાન (Kaflikhan) ગામમાં ઉછરેલા તમ્તાએ વર્ષ 2015માં ઉડતી કાર બનાવવાનું સપનું જોયું હતું. ત્યારથી તેઓ આ વિચારને વાસ્તવિક સ્વરૂપ આપવાના પ્રયાસો કરી રહ્યા છે. તેમના આ પ્રોજેક્ટનું નામ HAPIDA SKYNeX છે, જેને તેમણે પોતાની કંપની હાપિડા સ્કાય પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (Hapida Sky Private Limited)ના માધ્યમથી આગળ વધાર્યો છે.

આ વાહનને રનવે વિના સીધું ઉપર ઉડાન ભરવા અને ઊભી સ્થિતિમાં જ નીચે ઉતરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. જોકે, પ્રોટોટાઇપ તૈયાર થવું અને તેનું પરીક્ષણ થવું એક મહત્ત્વપૂર્ણ શરૂઆત છે, પરંતુ તે હજી મુસાફરોને લઈ જવા કે વ્યાવસાયિક ઉપયોગ માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે એવું કહી શકાય નહીં.

પહાડોના મુશ્કેલ રસ્તાઓએ આપ્યો ઉડતી કાર બનાવવાનો વિચાર

ઉત્તરાખંડના પહાડી વિસ્તારોમાં એક સ્થળેથી બીજા સ્થળે પહોંચવું ઘણી વખત પડકારજનક હોય છે. અહીંના રસ્તાઓ વળાંકવાળા અને લાંબા હોવાથી મુસાફરીમાં ઘણો સમય લાગી શકે છે. ખાસ કરીને કોઈ વ્યક્તિ બીમાર પડે અને તેને હોસ્પિટલ સુધી પહોંચાડવાની જરૂર પડે, ત્યારે આ મુશ્કેલીઓ વધુ ગંભીર બની શકે છે.

તમ્તા જાગેશ્વર ધામ (Jageshwar Dham) નજીક આવેલા કાફલીંખાન ગામમાં ઉછર્યા હતા. પહાડોમાં મુસાફરી દરમિયાન આવતી મુશ્કેલીઓએ તેમને વ્યક્તિગત હવાઈ પરિવહન (Personal Air Mobility) અંગે વિચારવા પ્રેર્યા. જો કોઈ એવું નાનું વાહન તૈયાર કરી શકાય, જે રસ્તા પરની લાંબી મુસાફરીને બદલે હવામાંથી ટૂંકા અંતરનું અંતર કાપી શકે, તો ભવિષ્યમાં દુર્ગમ વિસ્તારોમાં પરિવહન માટે નવા વિકલ્પો ઊભા થઈ શકે.

આ વિચારને આગળ વધારતાં તેમણે વર્ષ 2015માં ઉડતી કાર બનાવવાનું સપનું જોયું હતું. ત્યારથી તેમણે પોતાના વિચારને વાસ્તવિક સ્વરૂપ આપવા માટે પ્રયાસો શરૂ કર્યા. તેમનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર અનોખું વાહન બનાવવાનો જ નહીં, પરંતુ પહાડી વિસ્તારોમાં મુસાફરીની સમસ્યાઓ માટે ટેક્નોલોજીની મદદથી વિકલ્પ શોધવાનો પણ છે.

કેવી રીતે કામ કરે છે HAPIDA SKYNeX ઉડતી કાર?

   

HAPIDA SKYNeXને સામાન્ય કાર કરતાં અલગ રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. તેમાં હળવું માળખું (Lightweight Frame), બેસવા માટે કોકપિટ (Cockpit) અને પારદર્શક કેનોપી (Transparent Canopy) જેવી વિશેષતાઓ હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે.

આ વાહનમાં અનેક ઇલેક્ટ્રિક મોટર (Electric Motors) અને પ્રોપેલર (Propellers)નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. તેની ટેક્નોલોજી મલ્ટિરોટર ડ્રોન (Multirotor Drone) જેવી કાર્યપદ્ધતિ પર આધારિત છે. મોટર પ્રોપેલરને ફેરવે છે, જેનાથી વાહનને હવામાં ઊંચે ઉઠવા માટે જરૂરી બળ મળે છે.

સામાન્ય કારને આગળ વધવા માટે રસ્તા અને પૈડાંની જરૂર પડે છે, જ્યારે આ પ્રકારના હવાઈ વાહનને સીધું ઉપર ઉડવા અને નીચે ઉતરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ ક્ષમતાને વર્ટિકલ ટેક-ઓફ એન્ડ લેન્ડિંગ (Vertical Take-Off and Landing – VTOL) કહેવામાં આવે છે.

આ ટેક્નોલોજીનો એક સંભવિત ફાયદો એ છે કે વાહનને પરંપરાગત વિમાનની જેમ લાંબા રનવેની જરૂર ન પડે. જોકે, તેને સુરક્ષિત રીતે ઉડાડવા અને ઉતારવા માટે યોગ્ય સ્થળ, નિયંત્રિત પરિસ્થિતિઓ અને કડક ટેક્નિકલ પરીક્ષણો જરૂરી છે.

પેટ્રોલ કે ઇથેનોલ નહીં, બેટરીથી ચાલશે ઉડતી કાર

HAPIDA SKYNeXની બીજી મહત્ત્વપૂર્ણ વિશેષતા એ છે કે તે બેટરીથી ચાલતા ઇલેક્ટ્રિક હવાઈ વાહન (Electric Aerial Vehicle) તરીકે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. તેમાં પરંપરાગત ઉડ્ડયન ઇંધણ (Aviation Fuel) કે ઇથેનોલનો ઉપયોગ કરવાની જરૂર નથી.

ઇલેક્ટ્રિક મોટર દ્વારા પ્રોપેલર ચલાવવાની આ વ્યવસ્થા વાહનની ઉડાન માટે જરૂરી શક્તિ પૂરી પાડે છે. પરંતુ માત્ર બેટરીથી ચાલતું હોવું પૂરતું નથી. ઉડતી કાર માટે બેટરીની ક્ષમતા, એક વખત ચાર્જ કર્યા પછી કેટલો સમય ઉડી શકે, મહત્તમ કેટલું વજન વહન કરી શકે અને હવામાનની અસર કેટલી થાય છે, તે બાબતોની તપાસ જરૂરી છે.

ખાસ કરીને પહાડી વિસ્તારોમાં પવનની ગતિ, તાપમાન અને ઊંચાઈ વાહનની કામગીરીને અસર કરી શકે છે. તેથી પ્રોટોટાઇપના પ્રારંભિક પરીક્ષણ બાદ તેને વિવિધ પરિસ્થિતિઓમાં ચકાસવું પડશે. તેની વાસ્તવિક ઉડાન ક્ષમતા અને મુસાફરોને લઈ જવાની યોગ્યતા અંગે વધુ પરીક્ષણો વિના ચોક્કસ દાવો કરી શકાય નહીં.

એન્જિનિયરિંગની ડિગ્રી નહીં, ઇન્ટરનેટ બન્યું જ્ઞાન મેળવવાનું માધ્યમ

તમ્તાએ પોતાના ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક સ્તરનું શિક્ષણ મેળવ્યું હતું. ત્યારબાદ તેમણે નૈનિતાલ કેમ્પસમાંથી બેચલર ઑફ આર્ટ્સ (Bachelor of Arts – BA)ની ડિગ્રી મેળવી હતી. તેમના પિતા હરિશ રામ મિકેનિક (Mechanic) તરીકે કામ કરે છે.

તમ્તા પાસે ઔપચારિક એન્જિનિયરિંગ તાલીમ કે વિશેષ સંશોધન લેબોરેટરીની સુવિધા ન હોવા છતાં તેમણે ઇન્ટરનેટ દ્વારા વિવિધ ટેક્નિકલ માહિતી મેળવી. ત્યારબાદ પ્રયોગો અને વારંવારના પ્રયાસો દ્વારા પોતાના વિચારને વિકસાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો.

આ સફર દર્શાવે છે કે ઇન્ટરનેટ અને સ્વઅભ્યાસ (Self-Learning) નવી બાબતો શીખવા માટે ઉપયોગી માધ્યમ બની શકે છે. કોઈ વ્યક્તિ પાસે પરંપરાગત શૈક્ષણિક લાયકાત ન હોય, તો પણ તે પોતાની જિજ્ઞાસા અને મહેનતથી નવા વિચારો શોધી શકે છે.

જોકે, હવાઈ વાહન જેવી ટેક્નોલોજીમાં માત્ર ઇન્ટરનેટ પરથી માહિતી મેળવવી પૂરતી નથી. તેની ડિઝાઇન, સ્થિરતા (Stability), બેટરીની કામગીરી અને મુસાફરોની સુરક્ષા માટે નિષ્ણાતોની સલાહ, વૈજ્ઞાનિક પરીક્ષણો અને ટેક્નિકલ માન્યતા જરૂરી છે.

ઉડતી કાર પહેલાં પણ અનેક ઉપયોગી આવિષ્કારો કર્યા

HAPIDA SKYNeX તમ્તાનો પહેલો પ્રયોગ નથી. રોજિંદા જીવનમાં આવતી મુશ્કેલીઓ ઉકેલવા માટે તેમણે અગાઉ પણ અનેક ઉપયોગી ઉપકરણો બનાવ્યાં હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે.

તેમની અગાઉની રચનાઓમાં મોબાઇલ ફોન ચાર્જ કરી શકે તેવા જૂતાં, દૃષ્ટિની સમસ્યા ધરાવતા લોકો માટે સ્માર્ટ વૉકિંગ સ્ટિક (Smart Walking Stick), વાંસને ચીરી શકાય તેવું મશીન અને આગ બુઝાવવાનાં સાધનોનો સમાવેશ થાય છે.

આ ઉપરાંત, તેમણે લાકડીની મદદથી મોબાઇલ ચાર્જ કરવાની વ્યવસ્થા અને વન વિભાગ (Forest Department) માટે આગ બુઝાવવાનું સાધન પણ વિકસાવ્યું હોવાનું જણાવાયું છે.

આવા આવિષ્કારો પાછળનો મુખ્ય વિચાર રોજિંદા જીવનની સમસ્યાઓ માટે વ્યવહારુ ઉકેલ શોધવાનો છે. ઉડતી કારનો પ્રોજેક્ટ પણ આ જ દિશામાં આગળ વધેલો પ્રયાસ છે. જોકે, આ તમામ ઉપકરણોની કામગીરી અને વ્યાપક ઉપયોગ અંગે અલગથી પરીક્ષણ અને પ્રમાણિત માહિતી જરૂરી છે.

પહાડી વિસ્તારોમાં ઇમરજન્સી માટે ઉપયોગી બની શકે?

 

જો ભવિષ્યમાં આ પ્રકારનાં હવાઈ વાહનો તમામ જરૂરી પરીક્ષણો અને મંજૂરીઓ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરે, તો દુર્ગમ વિસ્તારોમાં ટૂંકા અંતરની મુસાફરી માટે તેની સંભાવનાઓ તપાસી શકાય છે.

ઉદાહરણ તરીકે, પહાડી વિસ્તારમાં હોસ્પિટલ સુધી પહોંચવા માટે લાંબી મુસાફરી કરવી પડતી હોય, ત્યારે ભવિષ્યમાં નાનાં હવાઈ વાહનો તબીબી સહાય અથવા જરૂરી સામગ્રી પહોંચાડવા માટે ઉપયોગી બની શકે છે. જોકે, HAPIDA SKYNeXનો તબીબી કટોકટીમાં વાસ્તવિક ઉપયોગ થઈ શકશે કે નહીં, તે અંગે હજી કોઈ નિશ્ચિત તારણ ઉપલબ્ધ નથી.

તે માટે વાહનની વહનક્ષમતા (Payload Capacity), ઉડાનનો સમય, સુરક્ષિત ઉતરાણ, હવામાનમાં કામગીરી, જાળવણીનો ખર્ચ અને મુસાફરોની સુરક્ષા જેવી બાબતોનું મૂલ્યાંકન કરવું પડશે. આ પરીક્ષણો સફળ થયા પછી જ તેની વ્યવહારુ ઉપયોગિતા વિશે વધુ સ્પષ્ટતા થઈ શકશે.

વ્યાવસાયિક ઉડાન પહેલાં DGCAની મંજૂરી સહિતના નિયમોનું પાલન જરૂરી

કોઈપણ હવાઈ વાહનને વાસ્તવિક ઉપયોગમાં લેવા માટે માત્ર પ્રોટોટાઇપ તૈયાર કરવો કે પરીક્ષણ દરમિયાન ઉડાન ભરવી પૂરતી નથી. તેને સલામતીના કડક માપદંડો અને લાગુ ઉડ્ડયન નિયમો અનુસાર ચકાસવું જરૂરી છે.

ભારતમાં આવા વાહનના પ્રકાર અને ઉપયોગના આધારે નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિર્દેશાલય (Directorate General of Civil Aviation – DGCA)ની લાગુ પડતી મંજૂરીઓ અને અન્ય નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓનું પાલન કરવું પડી શકે છે.

HAPIDA SKYNeXને મુસાફરોને લઈ જવા અથવા વ્યાવસાયિક રીતે ચલાવવા માટે મંજૂરી મળી ગઈ છે, તેવો કોઈ નિષ્કર્ષ ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે કાઢી શકાય નહીં. આ પ્રોજેક્ટ હજી આગળના પરીક્ષણો, ટેક્નિકલ ચકાસણી અને જરૂરી મંજૂરીઓના તબક્કામાંથી પસાર થવાનો રહેશે.

યુવાનો માટે પ્રેરણા, પરંતુ સફળતા માટે વિજ્ઞાન અને સુરક્ષા પણ એટલાં જ જરૂરી

તમ્તાની સફર યુવાનોને પોતાની આસપાસની સમસ્યાઓને નવા દૃષ્ટિકોણથી જોવા માટે પ્રેરણા આપે છે. પહાડોમાં મુસાફરીની મુશ્કેલીમાંથી જન્મેલો વિચાર આજે ઉડતી કારના પ્રોટોટાઇપ સુધી પહોંચ્યો છે. આ સફરમાં જિજ્ઞાસા, સ્વઅભ્યાસ અને સતત પ્રયાસની ભૂમિકા મહત્ત્વપૂર્ણ રહી છે.

ઔપચારિક શિક્ષણ જ્ઞાનનો પાયો પૂરો પાડે છે, જ્યારે સ્વઅભ્યાસ વ્યક્તિને પોતાની રુચિ મુજબ નવા ક્ષેત્રોમાં આગળ વધવામાં મદદ કરી શકે છે. જોકે, નવી ટેક્નોલોજી વિકસાવતી વખતે વૈજ્ઞાનિક અભિગમ, નિષ્ણાત માર્ગદર્શન અને સુરક્ષાના નિયમોનું પાલન અનિવાર્ય છે.

હાલમાં HAPIDA SKYNeXને એક પ્રારંભિક પ્રોટોટાઇપ તરીકે જોવું યોગ્ય રહેશે. તેના આગામી પરીક્ષણો અને મંજૂરીઓના આધારે જ નક્કી થઈ શકશે કે આ ઉડતી કાર ભવિષ્યમાં પહાડી વિસ્તારોમાં પરિવહન માટે કેટલો ઉપયોગી વિકલ્પ બની શકે છે.