VIDEO: Auto News / CNG અને ડીઝલ ઓટોને પાછળ છોડી ઇલેક્ટ્રિક થ્રી-વ્હીલર્સે જમાવ્યો કબજો; નાના વેપારીઓ અને ડ્રાઈવરોની બની પહેલી પસંદ
છેલ્લું અપડેટ : 31 May 2026
દિલ્હી-એનસીઆર (Delhi-NCR) ના રસ્તાઓ પર હવે એક નવો રંગ જોવા મળી રહ્યો છે. જ્યાં રસ્તાઓ પર લીલા રંગની સીએનજી (CNG) ઓટો રિક્ષાઓ છવાયેલી રહેતી હતી, ત્યાં હવે કેટલોક હિસ્સો આસમાની (વાદળી) થઈ ગયો છે. આ આસમાની રંગ માત્ર મેટ્રો શહેરોના રસ્તાઓ પર જ નહીં પરંતુ નાના શહેરોમાં પણ નજરે પડવા લાગ્યો છે. આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સની (EVs).
જે ઇલેક્ટ્રિક ક્રાંતિને લોકો કારના બજારમાં શોધી રહ્યા હતા, તે ક્યાંક ને ક્યાંક સ્કૂટર અને થ્રી-વ્હીલર સેગમેન્ટમાં થતી જોવા મળી રહી છે. રસ્તાઓ પર હવે તમને મોટી સંખ્યામાં ઇલેક્ટ્રિક થ્રી-વ્હીલર્સ દેખાશે. ઓટો રિક્ષાથી લઈને સામાન વહન કરનારા થ્રી-વ્હીલર સુધીના વાહનો હવે ઇલેક્ટ્રિક અવતારમાં આવી રહ્યા છે અને બજારે પણ તેનો સ્વીકાર કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે.
એપ્રિલ 2026માં ઇલેક્ટ્રિક થ્રી-વ્હીલર્સની માર્કેટ હિસ્સેદારી 60 ટકાને પાર પહોંચી ગઈ છે. જ્યારે સીએનજી, ડીઝલ અને પેટ્રોલ વાહનોની કુલ હિસ્સેદારી 40 ટકાથી પણ ઓછી રહી ગઈ છે. સીએનજી થ્રી-વ્હીલર્સનો હિસ્સો અંદાજે 25 ટકા છે, જ્યારે ડીઝલનો હિસ્સો 14.16 ટકા છે.
ઇલેક્ટ્રિક થ્રી-વ્હીલરની આ ક્રાંતિ માત્ર મોટા શહેરો પૂરતી મર્યાદિત નથી. મોટાભાગે આ બદલાવ નાના શહેરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં જોવા મળી રહ્યો છે. ઇલેક્ટ્રિક ઓટો અને ઈ-રિક્ષા રોજગાર, કમાણી અને ઓછા ખર્ચવાળા ટ્રાન્સપોર્ટનો સૌથી મોટો વિકલ્પ બની ચૂક્યા છે. મહિન્દ્રા અને બજાજ આ સેગમેન્ટમાં લીડર છે.
SIAMના જણાવ્યા અનુસાર નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં કુલ 8.36 લાખ થ્રી-વ્હીલર વેચાયા, જે ગયા વર્ષની સરખામણીએ 12.8 ટકા વધુ છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ના ચોથા ક્વાર્ટરમાં (ત્રિમાસિક ગાળામાં) જ 2.27 લાખ યુનિટનું વેચાણ થયું છે, જેમાં 26.7 ટકાનો ગ્રોથ થયો છે.
FADAના ડેટા મુજબ, નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં દેશભરમાં 8,30,819 ઇલેક્ટ્રિક થ્રી-વ્હીલર (EV 3W) વેચાયા છે, જે ગયા વર્ષની સરખામણીએ અંદાજે 19 ટકા વધુ છે. એપ્રિલ 2026માં દેશમાં વેચાનારા કુલ થ્રી-વ્હીલર્સમાં 60 ટકાથી વધુ હિસ્સેદારી ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની છે.
ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી (IEA) એ પણ પોતાના ૨૦૨૬ના અહેવાલમાં જણાવ્યું છે કે ભારત સતત દુનિયાનું સૌથી મોટું ઇલેક્ટ્રિક થ્રી-વ્હીલર માર્કેટ બનેલું છે અને દેશમાં વેચાતા બે-તૃતીયાંશથી વધુ થ્રી-વ્હીલર હવે ઇલેક્ટ્રિક થઈ ચૂક્યા છે. ઇલેક્ટ્રિક થ્રી-વ્હીલર માર્કેટમાં નાના શહેરોની મોટી ભૂમિકા છે.
FADAના જણાવ્યા મુજબ, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫માં થ્રી-વ્હીલરના રિટેલ વેચાણનો ૫૨ ટકાથી વધુ હિસ્સો ગ્રામીણ અને નાના શહેરોમાંથી આવ્યો હતો. આ જ કારણ છે કે ઓટો કંપનીઓનું ફોકસ હવે ટીયર-૨ અને ટીયર-૩ માર્કેટ્સ પર છે. યોદ્ધા ઓટોના સીઈઓ આયુષ લોહિયાએ જણાવ્યું કે ભારતની ઈવી ક્રાંતિનું અસલી કેન્દ્ર હવે નાના શહેરો છે. ઈવીની માંગ માત્ર મેટ્રો શહેરો પૂરતી મર્યાદિત નથી.
તેમણે જણાવ્યું કે, 'ભારતમાં EVની અસલી વાર્તા ટીયર-૨ અને ટીયર-૩ શહેરોમાં લખાઈ રહી છે.' આયુષે ઉમેર્યું કે નાના શહેરોમાં લોકો હવે ઈવીને માત્ર નવી ટેક્નોલોજી તરીકે નહીં, પરંતુ કમાણી વધારવાના સાધન તરીકે જોઈ રહ્યા છે. ખાસ કરીને ડ્રાઈવરો, નાના વેપારીઓ અને ડિલિવરી ઓપરેટરો હવે ઇલેક્ટ્રિક ઓટોને વધુ ફાયદાનો સોદો માની રહ્યા છે.
તેમના મતે નાના શહેરોમાં EV અપનાવવાનું સૌથી મોટું કારણ તેની ઓછી રનિંગ કોસ્ટ (ચલાવવાનો ઓછો ખર્ચ) છે. જ્યાં પેટ્રોલ કે સીએનજી ઓટો પર વધુ રૂપિયા ખર્ચાય છે, ત્યાં ઇલેક્ટ્રિક ઓટો ઓછા ખર્ચમાં વધુ બચત આપી રહી છે. આ જ કારણ છે કે ઈવી થ્રી-વ્હીલર્સનો ગ્રોથ નાના શહેરોમાં વધારે છે.
