ફરી મંડાશે મહાજંગ? ટ્રમ્પની ઈરાનને ખુલ્લી ચેતવણી- 'ઈરાન હવે નબળું પડ્યું છે, જરૂર પડી તો ફરી કરીશું સ્ટ્રાઈક'

વોશિંગ્ટન/નવી દિલ્હી: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે છેલ્લા બે મહિનાથી ચાલી રહેલું યુદ્ધ (War) અટકવાનું નામ નથી લઈ રહ્યું. ઈરાને તણાવ ઘટાડવા માટે મોકલેલા નવા પ્રસ્તાવ (Proposal) ને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પહેલા ફગાવી દીધો હતો, પરંતુ હવે તેઓ આ પ્રસ્તાવ પર પુનર્વિચાર (Review) કરવા તૈયાર થયા છે. જોકે, ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે જો જરૂર જણાશે તો ઈરાન પર ફરીથી સૈન્ય હુમલા (Military Strikes) કરવામાં આવશે.
શું હતો ઈરાનનો નવો પ્રસ્તાવ?
એક વરિષ્ઠ ઈરાની અધિકારીએ ગુપ્ત રીતે આ પ્રસ્તાવની મુખ્ય ત્રણ શરતો જણાવી છે:
-
યુદ્ધવિરામ અને ગેરંટી: સૌથી પહેલા યુદ્ધ બંધ કરવામાં આવે અને અમેરિકા તથા ઈઝરાયેલ ખાતરી આપે કે તેઓ ભવિષ્યમાં ફરી હુમલો નહીં કરે.
-
નાકાબંધી હટાવવી: ઈરાન 'હોર્મુઝની ખાડી' (Strait of Hormuz) ને શિપિંગ માટે ખોલી દેશે, બદલામાં અમેરિકાએ પોતાની આર્થિક નાકાબંધી (Blockade) હટાવવી પડશે.
-
પરમાણુ મુદ્દો: ઈરાન ઈચ્છે છે કે પરમાણુ કાર્યક્રમ (Nuclear Issue) પર અત્યારે ચર્ચા ન થાય. જ્યારે સ્થિતિ સામાન્ય થાય ત્યારે જ યુરેનિયમ સંવર્ધન (Uranium Enrichment) અને પ્રતિબંધો (Sanctions) હટાવવા પર અલગથી વાત કરવામાં આવે.
ટ્રમ્પે કેમ ઠુકરાવ્યો પ્રસ્તાવ?
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફ્લોરિડામાં પત્રકારો સાથે વાત કરતા જણાવ્યું કે તેઓ ઈરાનની શરતોથી સંતુષ્ટ નથી. ટ્રમ્પે કહ્યું, "તેઓ એવી વસ્તુઓ માંગી રહ્યા છે જે મને મંજૂર નથી." ટ્રમ્પનું માનવું છે કે ઈરાન હવે ઘણું નબળું પડી ગયું છે અને તેમનું નેતૃત્વ વિખેરાઈ ગયું છે. ટ્રમ્પે તો ત્યાં સુધી કહી દીધું કે, "તેમને ખબર નથી કે તેમનો નેતા કોણ છે કારણ કે ખામેનેઈ (Khamenei) હવે રહ્યા નથી."
વર્તમાન પરિસ્થિતિ (Current Situation):
-
જંગબંધી: છેલ્લા ચાર અઠવાડિયાથી સીધું યુદ્ધ અટક્યું છે, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ લેખિત સમજૂતી (Agreement) થઈ નથી.
-
તેલ પુરવઠો: ઈરાન અને અમેરિકા બંનેની નાકાબંધીને કારણે દુનિયાભરમાં તેલ અને ગેસની સપ્લાય (Supply Chain) ખોરવાયેલી છે.
-
મધ્યસ્થી: પાકિસ્તાન આ વિવાદ ઉકેલવા માટે મધ્યસ્થી (Mediation) કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ સફળતા મળી નથી.
અમેરિકા મક્કમ છે કે જ્યાં સુધી ઈરાન પરમાણુ હથિયારો (Nuclear Weapons) બનાવવાની જીદ કાયમ માટે નહીં છોડે ત્યાં સુધી યુદ્ધ વિરામ શક્ય નથી. બીજી તરફ, ઈરાન તેને પોતાનો અધિકાર ગણાવી રહ્યું છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ટ્રમ્પના 'રિવ્યૂ' પછી આ મહાજંગ શાંત થાય છે કે ફરી આકાશ મિસાઈલોથી ગુંજી ઉઠશે.

