VIDEO: 37 મિનિટના ભાષણમાં ટ્રમ્પના ચાર મોટા જૂઠાણા, ભારતથી લઈને AI સુધી જાણો શું બોલ્યા
છેલ્લું અપડેટ : 23 Sept 2026
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 22 સપ્ટેમ્બરે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા (UN General Assembly)માં આશરે 37 મિનિટનું ભાષણ આપ્યું હતું. ભાષણમાં તેમણે ઈરાન, ભારત-પાકિસ્તાન, ગાઝા, કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI), જળવાયુ પરિવર્તન, તેલ અને અમેરિકાની વિદેશ નીતિ સહિત અનેક મુદ્દાઓ પર વાત કરી હતી. તેમના કેટલાક દાવાઓ અંગે તથ્ય-ચકાસણી બાદ અલગ તસવીર સામે આવી છે.
આઠ યુદ્ધો સમાપ્ત કર્યાના દાવા પર સવાલ
ટ્રમ્પે પોતાના ભાષણમાં ફરી દાવો કર્યો કે તેમની સરકારના સમયગાળામાં તેમણે આઠ યુદ્ધો સમાપ્ત કરાવવામાં ભૂમિકા ભજવી છે. તેમની યાદીમાં ભારત-પાકિસ્તાન, ઇઝરાયલ-ઈરાન, આર્મેનિયા-અઝરબૈજાન સહિત અનેક સંઘર્ષોનો સમાવેશ હતો.
જોકે, તથ્ય-ચકાસણીમાં આ આંકડા અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. કેટલાક મામલામાં યુદ્ધને બદલે સીમા વિવાદ અથવા અન્ય પ્રકારનો સંઘર્ષ હતો, જ્યારે કેટલાક સંઘર્ષો સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થયા નથી. ભારત-પાકિસ્તાનના મામલે પણ ટ્રમ્પની ભૂમિકા અંગે ભારતે અગાઉ અલગ સ્થિતિ વ્યક્ત કરી હતી. અગાઉની તથ્ય-ચકાસણીઓમાં પણ ટ્રમ્પના યુદ્ધ સમાપ્ત કરવાના દાવાને વધારેલો ગણાવવામાં આવ્યો હતો.
એઆઈ અને જળવાયુ પરિવર્તન અંગે શું કહ્યું?
ટ્રમ્પે કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તાના જોખમ અંગેની ચેતવણીઓની તુલના જળવાયુ પરિવર્તન સાથે કરી હતી. તેમણે એવો દાવો કર્યો કે અગાઉ વૈજ્ઞાનિકો વૈશ્વિક તાપમાન અંગે ગંભીર ચેતવણીઓ આપતા હતા, પરંતુ બાદમાં શબ્દ બદલીને જળવાયુ પરિવર્તન કરવામાં આવ્યો.
તથ્ય-ચકાસણી મુજબ ‘વૈશ્વિક ઉષ્ણતા’ અને ‘જળવાયુ પરિવર્તન’ બંને શબ્દો વૈજ્ઞાનિક ચર્ચામાં આજે પણ ઉપયોગમાં લેવાય છે. વૈશ્વિક ઉષ્ણતા પૃથ્વીના લાંબા ગાળાના વધતા તાપમાનને દર્શાવે છે, જ્યારે જળવાયુ પરિવર્તન તેના વ્યાપક પરિણામોને આવરી લે છે.
ઈરાન અંગે ટ્રમ્પની કડક ચેતવણી
ભાષણ દરમિયાન ટ્રમ્પે ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અંગે કડક વલણ વ્યક્ત કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે ઈરાનને પરમાણુ હથિયાર વિકસાવવા દેવામાં આવશે નહીં અને શાંતિ સમજૂતી ન થાય તો અમેરિકાની કાર્યવાહી વધુ કડક બની શકે છે.
રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથે સમજૂતીની શક્યતા અંગે વાત કરી હતી, પરંતુ સાથે જ સમજૂતી નહીં થાય તો ગંભીર સૈન્ય કાર્યવાહી કરવાની ચેતવણી પણ આપી હતી.
અમેરિકાના હથિયાર ભંડાર અંગે પણ મોટો દાવો
ટ્રમ્પે અમેરિકાની પાસે જરૂરિયાત કરતાં ઘણો વધુ દારૂગોળો અને હથિયારો હોવાનો દાવો કર્યો હતો. જોકે, આ દાવા અંગે અમેરિકન સંરક્ષણ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા અહેવાલોમાં અલગ ચિત્ર રજૂ કરવામાં આવ્યું છે.
કેટલાક અહેવાલો અનુસાર અમેરિકી સૈન્ય અને તેના સહયોગી દેશો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા કેટલાક હથિયારોના ભંડાર પર દબાણ છે અને ચોક્કસ મિસાઇલ તથા સંરક્ષણ પ્રણાલીઓના જથ્થાને ફરી ભરવામાં સમય લાગી શકે છે.
તેલના ભંડાર અંગેનો દાવો
ટ્રમ્પે અમેરિકા અને વેનેઝુએલાને સાથે ગણાવીને વિશ્વના મોટા હિસ્સાના તેલ ભંડાર પર અમેરિકાનો હિસ્સો હોવાનો દાવો કર્યો હતો. જોકે, આ આંકડાની ગણતરી અંગે પણ પ્રશ્નો ઉઠ્યા છે.
તેલના ભંડાર અને વાસ્તવિક તેલ ઉત્પાદન વચ્ચેનો તફાવત મહત્વપૂર્ણ છે. કોઈ દેશ પાસે મોટા પ્રમાણમાં સાબિત ભંડાર હોય તેનો અર્થ એ નથી કે તે સમગ્ર જથ્થા પર સીધો નિયંત્રણ અથવા તાત્કાલિક ઉત્પાદન ક્ષમતા ધરાવે છે.
37 મિનિટના ભાષણમાં અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ
ટ્રમ્પના ભાષણમાં માત્ર યુદ્ધ અને ઈરાન જ નહીં, પરંતુ ગાઝા, યુક્રેન, ક્યુબા, વેનેઝુએલા, મેક્સિકો, ગ્રીનલૅન્ડ, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા જેવા અનેક મુદ્દાઓનો સમાવેશ થયો હતો. રોઇટર્સ અનુસાર તેમણે અમેરિકાની સૈન્ય શક્તિ, આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ અને પોતાની સરકારની વિદેશ નીતિનો પણ બચાવ કર્યો હતો.
ટ્રમ્પના ભાષણ બાદ તેમના કેટલાક દાવાઓની તથ્ય-ચકાસણી ફરી ચર્ચાનો વિષય બની છે. તેથી ભાષણમાં કરવામાં આવેલા રાજકીય દાવાઓ અને ઉપલબ્ધ તથ્યો વચ્ચેનો તફાવત સમજવો મહત્વપૂર્ણ છે.
