હોર્મુઝ સંકટ વચ્ચે રાહત: 72 કલાકમાં ભારતના 9 જહાજો સુરક્ષિત પસાર, શું ઘટશે તેલના ભાવ?
છેલ્લું અપડેટ : 28 Jun 2026
નવી દિલ્હી: મિડલ ઈસ્ટમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા ભીષણ સૈન્ય તણાવ (Military Tension) અને બોમ્બમારા છતાં, ભારતના એનર્જી અને કૃષિ સેક્ટર માટે રાહતના સમાચાર આવ્યા છે. દુનિયાના સૌથી સંવેદનશીલ દરિયાઈ માર્ગ ગણાતા સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ (Strait of Hormuz) માંથી છેલ્લા 72 કલાકમાં ભારતના 9 માલવાહક જહાજો સુરક્ષિત રીતે પસાર થઈ ગયા છે. આમાંથી 7 જહાજો ભારત માટે અત્યંત જરૂરી સામગ્રી લઈને આવી રહ્યા છે.
10 દિવસમાં 25 જહાજોની અવરજવર: ડિપ્લોમેસીની જીત
શિપ ટ્રેકર્સ (Ship Trackers) ના સત્તાવાર આંકડા દર્શાવે છે કે, 1 માર્ચથી 17 જૂન સુધી સુરક્ષાના કારણોસર આ રૂટ પરથી માત્ર 19 જહાજો જ પસાર થઈ શક્યા હતા. પરંતુ 17 જૂને અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા એક મહત્વના કરાર (MoU/Agreement) બાદ ભારતીય જહાજોની ગતિ વધી છે. છેલ્લા માત્ર 10 દિવસમાં 25 જહાજો આ જોખમી માર્ગમાંથી સફળતાપૂર્વક નીકળી ચૂક્યા છે, જેનાથી ભારત આવનારા કુલ જહાજોની સંખ્યા 44 પર પહોંચી ગઈ છે.
છેલ્લા 72 કલાકમાં પસાર થયેલા 9 જહાજોમાંથી 4 ભારતીય ધ્વજવાળા (Indian-flagged vessels) અને 5 વિદેશી ધ્વજવાળા જહાજો છે.
ખાતરો અને ક્રૂડ ઓઈલની સુરક્ષિત એન્ટ્રી
શનિવારે તણાવપૂર્ણ સ્થિતિ વચ્ચે પણ ભારતનું મોટું બલ્ક કેરિયર (Bulk Carrier) 'એપીજે પ્રીતિ 2' (APJ Priti 2) 65,000 ટન ખાતર (Fertilizer) લઈને આ માર્ગ પાર કરવામાં સફળ રહ્યું હતું. આ સિવાય શુક્રવારે 'દેશ સુરક્ષા' નામનું જહાજ 1 લાખ ટનથી વધુ ક્રૂડ ઓઈલ (Crude Oil) અને 'પ્રભુ પાર્વતી' નામનું જહાજ 18,732 ટન અન્ય જરૂરી સામાન લઈને સુરક્ષિત રીતે આગળ વધ્યું છે.
હજુ પણ 15 જહાજો કતારમાં, સેના એલર્ટ પર
રિપોર્ટ અનુસાર, ભારત આવનારા અન્ય 15 મોટા જહાજો હજુ પણ પર્શિયન ગલ્ફ (Persian Gulf) માં રોકાયેલા છે, જેઓ સુરક્ષિત માર્ગ મળવાની રાહ જોઈ રહ્યા છે. આ 15માંથી 10 ભારતીય જહાજો છે, જેમાં 4 માં ખાતર અને 1 જહાજ કાચા તેલ તથા ગેસથી ભરેલું છે.
1 માર્ચથી અત્યાર સુધીનો કુલ ટ્રેક (Ship Trackers):
- બલ્ક કેરિયર (Bulk Carriers): 15
- એલપીજી કેરિયર (LPG Carriers): 13
- ક્રૂડ ટેન્કર (Crude Tankers): 11
- એલએનજી જહાજ (LNG Ships): 2
ભારતીય નૌસેના (Indian Navy) અને વિદેશ મંત્રાલય (Ministry of External Affairs) સતત આ જહાજોના કેપ્ટનો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા એજન્સીઓ સાથે લાઈવ સંપર્કમાં છે.
શું તેલના ભાવ ઘટશે?
હોર્મુઝની ખાડીમાંથી ક્રૂડ ઓઈલ અને એલપીજી કેરિયર્સની સપ્લાય ચેઈન (Supply Chain) ચાલુ રહેવાથી ભારતીય બજારમાં ઈંધણની અછત સર્જાવાનો ખતરો ટળ્યો છે. જો કે, જે રીતે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તાજેતરમાં ફરી હવાઈ હુમલા શરૂ થયા છે, તેને જોતા આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ સ્થિર રહેશે કે ઘટશે, તેનો આધાર આગામી દિવસોમાં આ દરિયાઈ રૂટ કેટલો સુરક્ષિત રહે છે તેના પર રહેશે.
