ભારત-ન્યૂઝીલેન્ડ FTA અમલમાં ; ભારતીયો માટે નવી વિઝા કેટેગરીઝ, નિકાસ માટે ઝીરો-ડ્યુટી એક્સેસ

ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચેનો મુક્ત વ્યાપાર કરાર (FTA) મંગળવારે (20 ઓક્ટોબર, 2026) અમલમાં આવ્યો છે, જે દેશમાં ભારતીય નિકાસ પરના 100% ટેરિફને નાબૂદ કરે છે અને આ ડીલના ભાગરૂપે ભારતમાં 20 અબજ ડોલર મૂલ્યનું વિદેશી પ્રત્યક્ષ રોકાણ (FDI) લાવે છે. આ ઉપરાંત, ભારત ખાતે ન્યૂઝીલેન્ડની 95% નિકાસને કાં તો ટેરિફ-મુક્ત અથવા તો "નોંધપાત્ર રીતે" ઘટાડેલા ટેરિફ સાથે મંજૂરી મળશે.

આ મુક્ત વ્યાપાર કરાર પર નવી દિલ્હી ખાતે 27 એપ્રિલના રોજ હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા અને 21 સપ્ટેમ્બરે તેને બહાલી આપવામાં આવી હતી. ન્યૂઝીલેન્ડની સંસદે 16 સપ્ટેમ્બરના રોજ આ કરારના અમલીકરણ માટેનો કાયદો પસાર કર્યો હતો.

ન્યૂઝીલેન્ડ સરકારના ઇમિગ્રેશન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આ નવો મુક્ત વ્યાપાર કરાર દેશ માટે વિઝા સંબંધિત નવી પ્રતિબદ્ધતાઓ પણ લાવે છે. ઇમિગ્રેશન વિભાગે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, "આ FTAમાં બે નવી ટેમ્પરરી એમ્પ્લોયમેન્ટ એન્ટ્રી (TEE) વિઝા કેટેગરીઝ, કેટલાક ભારતીય ગ્રેજ્યુએટ્સ માટે અભ્યાસ પછીના કામના વિસ્તૃત અધિકારો, ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે અભ્યાસ દરમિયાન કામના અધિકારો અંગેની પ્રતિબદ્ધતાઓ અને એક નવી વર્કિંગ હોલિડે સ્કીમનો સમાવેશ થાય છે." "20 ઓક્ટોબર 2026થી ઉપલબ્ધ નવી TEE વિઝા સુવિધાઓ ઉચ્ચ કુશળ વ્યવસાયો તેમજ ભારત માટે પ્રતિષ્ઠિત ગણાતા કેટલાક વ્યવસાયો માટે છે."

"આનાથી ન્યૂઝીલેન્ડમાં કોઈપણ એક સમયે 5,000 સુધી TEE વિઝા ધારકોને મંજૂરી મળશે, જેમાં મોટાભાગની જગ્યાઓ ન્યૂઝીલેન્ડની ગ્રીન લિસ્ટમાં પહેલેથી જ નિર્ધારિત કુશળ વ્યવસાયો માટે ફાળવવામાં આવશે."

ભારત માટે લાભ ન્યૂઝીલેન્ડ મંગળવારથી (20 ઓક્ટોબર, 2026) ભારતીય નિકાસકારોને 100% ડ્યુટી-ફ્રી (જકાત મુક્ત) બજાર પહોંચ આપી રહ્યું છે. તે તમામ ટેરિફ લાઈનો અથવા ઉત્પાદન કેટેગરીઓ અને ન્યૂઝીલેન્ડ ખાતે ભારતની વર્તમાન નિકાસના 100% હિસ્સાને આવરી લે છે. ભારત માટે આ પહેલો એવો FTA છે જેમાં અમલમાં આવવાની સાથે જ તમામ ટેરિફ લાઈન પર સંપૂર્ણ ડ્યુટી-ફ્રી પહોંચ પ્રાપ્ત થઈ રહી છે.

આયાત જકાત નાબૂદ થવાથી FTA પહેલાંના 10% સુધીના ટેરિફનું નુકસાન દૂર થશે, જેનો ભારતીય નિકાસકારો ન્યૂઝીલેન્ડના બજારમાં સામનો કરી રહ્યા હતા. આનાથી લાભ મેળવનારા મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં ફળો અને શાકભાજી; કોફી, ચા, કોકો અને મસાલા; અનાજ; પ્રોસેસ્ડ ફૂડ; ટેક્સટાઇલ અને વસ્ત્રો; ચામડું અને ફૂટવેર; ફાર્માસ્યુટિકલ્સ; એન્જિનિયરિંગ સામાન; દરિયાઈ ઉત્પાદનો; પ્લાસ્ટિક અને રબર સામેલ છે.

ન્યૂઝીલેન્ડ માટે લાભ ભારત તેની 70% ટેરિફ લાઈનો પર છૂટછાટ આપી રહ્યું છે, જે વર્તમાન દ્વિપક્ષીય વેપાર મૂલ્યના આશરે 95% હિસ્સાને આવરી લે છે. બાકીની 29.97% લાઈનોને બાકાત યાદી (એક્સક્લૂઝન લિસ્ટ)માં રાખવામાં આવી છે.

ભારત સફરજન, કીવીફ્રૂટ, માનુકા મધ અને આલ્બ્યુમિન્સ માટે ડ્યુટી-આધારિત ક્વોટા આપી રહ્યું છે, સાથે સાથે લઘુત્તમ આયાત કિંમત (MIP) ની જોગવાઈઓ અને અન્ય સુરક્ષાત્મક પગલાં પણ અમલમાં મૂકી રહ્યું છે. આ અભિગમ સ્થાનિક ખેડૂતોના હિતોનું રક્ષણ કરવાની સાથે સાથે સંતુલિત આયાત સુનિશ્ચિત કરશે તેવી અપેક્ષા છે.