VIDEO: બાબ અલ મંદેબ પર હુથીઓનો કબજો! સાઉદીએ પાઈપલાઈન બંધ કરી; દુનિયા સામે ઓઈલ સંકટનું મોટું જોખમ
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ વચ્ચે વૈશ્વિક ઓઈલ સપ્લાય (Global Oil Supply) સામે વધુ એક મોટું જોખમ ઊભું થયું છે. હુથી વિદ્રોહીઓના સતત હુમલાઓ બાદ સાઉદી અરેબિયાએ પોતાની ઈસ્ટ-વેસ્ટ ઓઈલ પાઈપલાઈન (East-West Oil Pipeline) અસ્થાયી ધોરણે બંધ કરી દીધી છે. બીજી તરફ, ઈરાન સમર્થિત યમનના હુથી વિદ્રોહીઓ (Houthi Rebels) રાતા સમુદ્રના વ્યૂહાત્મક બાબ અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટ (Bab el-Mandeb Strait) નજીકના પેરીમ ટાપુ સુધી પહોંચી ગયા હોવાના અહેવાલો છે.
આ બંને ઘટનાને કારણે મધ્ય પૂર્વમાંથી વિશ્વના વિવિધ દેશોમાં થતા ઓઈલ સપ્લાય પર દબાણ વધવાની શક્યતા છે. જો સ્થિતિ વધુ વણસે તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ (Crude Oil Prices)માં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે.
હુમલાઓ બાદ સાઉદીએ પાઈપલાઈન બંધ કરી
સાઉદી અરેબિયાના ઊર્જા મંત્રાલયે સોશિયલ મીડિયા દ્વારા જણાવ્યું કે રિયાધ અને મદીના વિસ્તારમાં ઈસ્ટ-વેસ્ટ પાઈપલાઈન પર અનેક હુમલા થયા બાદ તેને સાવચેતીના પગલા તરીકે અસ્થાયી રીતે બંધ કરવામાં આવી છે.
આ હુમલાઓ ડ્રોન (Drone Attacks) દ્વારા કરવામાં આવ્યા હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે. આ હુમલાઓ ઈરાક તરફથી થયા હોવાની શક્યતા છે, જ્યાં ઈરાન સમર્થિત મિલિશિયા (Iran-backed Militias) સક્રિય છે.
સાઉદી અરેબિયાએ હાલ ઈરાકી વડાપ્રધાનની અપીલને ધ્યાનમાં રાખીને કોઈ જવાબી કાર્યવાહી કરી નથી. જોકે, સાઉદી સરકારે પોતાના હિતોની સુરક્ષા માટે જરૂરી તમામ પગલાં લેવાનો અધિકાર જાળવી રાખ્યો છે.
બાબ અલ-મંદેબ સુધી હુથીઓની પહોંચ
આ દરમિયાન ઈરાન સમર્થિત યમનના હુથી વિદ્રોહીઓએ રાતા સમુદ્રના મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ બાબ અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટના પેરીમ ટાપુ સુધી પહોંચીને પોતાની હાજરી મજબૂત કરી છે.
બાબ અલ-મંદેબ વિશ્વના મહત્વના શિપિંગ રૂટ્સ (Global Shipping Routes)માંથી એક છે. આ માર્ગ પરથી ઓઈલ સહિત અનેક મહત્વપૂર્ણ ચીજવસ્તુઓનું આંતરરાષ્ટ્રીય પરિવહન થાય છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે આ વિસ્તારમાં હુથીઓની વધતી સક્રિયતા વૈશ્વિક વેપાર અને ઓઈલ સપ્લાય માટે ચિંતાજનક બની શકે છે.
વૈશ્વિક ઓઈલ બજાર પર શું થશે અસર?
સાઉદી અરેબિયાની ઈસ્ટ-વેસ્ટ પાઈપલાઈન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) પરનું દબાણ ઘટાડવા માટે મહત્વપૂર્ણ વિકલ્પ માનવામાં આવે છે. હવે આ પાઈપલાઈન અસ્થાયી રીતે બંધ થતાં અને બાબ અલ-મંદેબ વિસ્તારમાં હુથીઓની સક્રિયતા વધતાં ખાડી દેશોમાંથી થતા ઓઈલ સપ્લાય પર વધુ દબાણ ઊભું થઈ શકે છે.
જો દરિયાઈ માર્ગો પર જોખમ વધશે અથવા ઓઈલ સપ્લાયમાં લાંબો વિક્ષેપ પડશે તો વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે. તેની સીધી અસર ભારત જેવા મોટા ઓઈલ આયાતકાર દેશો પર પણ પડી શકે છે.
હાલ મધ્ય પૂર્વની સ્થિતિ પર સમગ્ર વિશ્વની નજર છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને બાબ અલ-મંદેબ જેવા બે મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગો પર વધતા તણાવથી વૈશ્વિક એનર્જી માર્કેટ (Energy Market) માટે આગામી દિવસો મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

