શેનઝેન બેઠક પહેલાં જ અમેરિકા-ચીન વચ્ચે મતભેદો સપાટી પર

અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેની મહત્ત્વપૂર્ણ ત્રિપક્ષીય બેઠક (Trilateral Meeting) શરૂ થાય તે પહેલાં જ બંને દેશોની પ્રાથમિકતાઓને લઈને મતભેદો સામે આવવા લાગ્યા છે. અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ચીનના પ્રમુખ શી જિનપિંગ વચ્ચે ચર્ચાના મુદ્દાઓને લઈને અલગ-અલગ વલણ જોવા મળી રહ્યું છે. એક તરફ શી જિનપિંગ આર્થિક પરિવર્તન, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને રોબોટિક્સને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ ટ્રમ્પ પરમાણુ અપ્રસાર (Nuclear Non-Proliferation)ના મુદ્દા પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. શેનઝેનમાં યોજાનારી આ બેઠકમાં ટ્રમ્પ, શી જિનપિંગ અને રશિયાના પ્રમુખ વ્લાદિમીર પુતિન સામેલ થવાના છે. જોકે, બેઠક શરૂ થાય તે પહેલાં જ અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેના અલગ એજન્ડાને કારણે કોઈ સહમતી સધાય તેવી શક્યતા ઓછી જણાઈ રહી છે.
આર્થિક વિકાસ સામે પરમાણુ અપ્રસાર
ચીનના પ્રમુખ શી જિનપિંગ માટે આર્થિક પરિવર્તન, નવી ટેક્નોલોજી, AI અને રોબોટિક્સ જેવા ક્ષેત્રો મહત્ત્વના છે. ચીન આ ક્ષેત્રોમાં પોતાની વૈશ્વિક સ્થિતિ મજબૂત બનાવવા માગે છે. બીજી તરફ, ટ્રમ્પ આ બેઠકમાં પરમાણુ હથિયારોના પ્રસારને રોકવાના મુદ્દાને મુખ્ય સ્થાન આપવા માગે છે. આમ, બંને નેતાઓની પ્રાથમિકતાઓ અલગ હોવાથી ચર્ચામાં એકરાગ સાધવો મુશ્કેલ બની શકે છે.
નક્કર પરિણામની શક્યતા ઓછી
બેઠક પહેલાં જ એક અનામી અમેરિકન ઉચ્ચ અધિકારીએ સંકેત આપ્યો હતો કે આ મંત્રણામાંથી કોઈ નક્કર પરિણામ આવે તેવી શક્યતા ઓછી છે. હવે વિશ્લેષકો પણ માને છે કે ટ્રમ્પ અને શી જિનપિંગ વચ્ચે તમામ મુદ્દાઓ પર સહમતી સધાવાની આશા રાખવી મુશ્કેલ છે. વિશ્લેષકોના મતે, અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેના મતભેદો એટલા ઊંડા છે કે બંને દેશો એકબીજાના એજન્ડા સાથે સહમત થાય તેવી શક્યતા ઓછી છે. બંને મહાસત્તાઓ હાલ તાત્કાલિક સમાધાન કરતાં સમય મેળવવાની નીતિ અપનાવી રહી હોય તેવું જણાય છે.
વિશ્વની નજર શેનઝેન બેઠક પર
અમેરિકા, ચીન અને રશિયા વચ્ચેની આ બેઠક વૈશ્વિક રાજનીતિની દૃષ્ટિએ મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. જોકે, બેઠક પહેલાં જ બંને દેશોના અલગ વલણને કારણે તેના પરિણામ અંગે સવાલો ઊભા થયા છે. હવે જોવાનું રહેશે કે ટ્રમ્પ, શી જિનપિંગ અને પુતિન વચ્ચેની ચર્ચા વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર કોઈ સહમતીનો માર્ગ ખોલે છે કે પછી મતભેદો યથાવત્ રહે છે.






