Canadaના રાજકારણમાં મોટો ઉલટફેર : કેન્દ્ર સ્થાને રહેલા Punjabiઓનું સ્થાન હવે લેશે Gujarati
Canadaમાં સામાન્ય ચૂંટણીઓ, જે ઓક્ટોબરમાં યોજાવાની હતી, તે હવે એપ્રિ
Canadaમાં સામાન્ય ચૂંટણીઓ, જે ઓક્ટોબરમાં યોજાવાની હતી, તે હવે એપ્રિલના અંતમાં યોજાશે. Liberal Partyના નેતા અને PM Mark Carneyએ Donald Trumpના કારણે ખોરવાઈ રહેલી વ્યવસ્થાને સંભાળવા માટે આ ફેરફાર કર્યા હોવાનું કહેવાય છે. ખાસ વાત એ છે કે પહેલીવાર ગુજરાતી ઉમેદવારો(Gujarati candidates) પણ ચૂંટણી લડ્યા છે. પ્રશ્ન એ છે કે કેનેડિયન રાજકારણમાં(Canadian politics) નવા આવનારાઓ માટે કેટલો અવકાશ છે? શું તેમની પાસે પહેલેથી જ મોટી વોટ બેંક(Vote bank) છે, જે મહિનાના અંતે તેમને મદદ કરશે?
કયો ગુજરાતી ઉમેદવાર?
આમાંથી બે ઉમેદવારો એક પક્ષના છે, જ્યારે બે અપક્ષ ઉમેદવારો છે. જયેશ બ્રહ્મભટ્ટ(Jayesh brahmbhatt) 2001 માં ભારતથી કેનેડા આવ્યા હતા. વ્યવસાયે સિવિલ એન્જિનિયર(Civil Engineer) આ માણસ હવે રિયલ એસ્ટેટનો(Real estate) વ્યવસાયી બની ગયો છે. તેઓ પીપલ્સ પાર્ટી(People's Party) તરફથી ચૂંટણી લડી રહ્યા છે.
સંજીવ રાવલ(Sanjiv Rawal) લિબરલ પાર્ટી વતી ચૂંટણી લડશે. તાંઝાનિયામાં(Tanzania) જન્મેલા સંજીવ 20 વર્ષથી વધુ સમયથી કેનેડામાં છે અને તેમની પાસે અનેક સ્ટોર્સ છે. રાવલ કેનેડામાં રહેતા મધ્યમ વર્ગના ભારતીયો સાથે જોડાયેલા છે અને તેમને ઘણા વચનો આપી રહ્યા છે.
અશોક પટેલ અને મિનેશ પટેલ બંને ઉદ્યોગપતિ છે અને સ્વતંત્ર રીતે ચૂંટણી લડશે. તેઓ સામાજિક ચિંતાઓ સાથે સંકળાયેલા છે પરંતુ રાજકારણમાં આ બંને માટે પહેલું પગલું છે.
એક લાખથી વધુ ગુજરાતીઓ
કેનેડિયન રાજકારણ પર નજીકથી નજર રાખનારાઓને ચૂંટણી મેદાનમાં તેમનો પ્રવેશ આશ્ચર્યચકિત કરતો નથી. ખરેખર, આ દેશમાં એક લાખથી વધુ ગુજરાતીઓ છે, જેમાંથી મોટાભાગના સફળ ઉદ્યોગપતિઓ છે. આ સમુદાય લગભગ સમગ્ર કેનેડામાં ફેલાયેલો છે, જેમાં ટોરોન્ટો, ઓટાવા, વાનકુવર અને કેલગરીનો સમાવેશ થાય છે. ઘણા લોકો અહીં કામ માટે આવતા રહ્યા, જ્યારે કેનેડામાં સ્થાયી થયેલા ગુજરાતી વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા પણ મોટી છે. પંજાબીઓ(Punjabis) પછી આ બીજો સૌથી મોટો સમુદાય છે. 2016 થી, આ સમુદાય કેનેડામાં ત્રીજી સૌથી મોટી ભારતીય ભાષા તરીકે ઉભરી આવ્યો છે. પંજાબી પહેલા નંબરે છે અને પછી હિન્દી.
પંજાબીઓથી વિપરીત, ગુજરાતીઓ વ્યવસાય ઉપરાંત અન્ય ઘણા વ્યવસાયોમાં પણ છે, જેમ કે ગુજરાતી મૂળના લોકો ત્યાં ડોક્ટર, એન્જિનિયર અને ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ તરીકે પણ મળી શકે છે. મોટી ગુજરાતી કંપનીઓ કેનેડામાં સક્રિય છે, જે હોસ્પિટાલિટી, રિટેલ, આઇટી અને ફાઇનાન્સમાં(Hospitality, Retail, IT, Finance) કામ કરે છે.
શું રાજકારણ પર અમેરિકન પ્રભાવ છે?
ટ્રુડો પરિવારના શાસનમાં પંજાબી નેતાઓનો સીધો હસ્તક્ષેપ હતો. દાયકાઓ સુધી કેનેડામાં રહ્યા પછી પણ, આ ગુજરાતીઓનો રાજકારણમાં પ્રવેશ છે. એવું પણ અનુમાન કરવામાં આવી રહ્યું છે કે આ સમુદાય અચાનક કેનેડાના રાજકારણમાં સક્રિય થવા પાછળ કોઈ વૈશ્વિક પ્રભાવ છે.
તાજેતરમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કાશ પટેલને FBIના ડિરેક્ટર તરીકે પસંદ કર્યા. પટેલ હવે સલાહકાર ભૂમિકામાંથી સીધા કારોબારી સત્તા તરફ આગળ વધી ગયા છે. હાલમાં કેનેડા અને અમેરિકા વચ્ચે તણાવ વધી રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, આ સમુદાયની સક્રિયતા સૌથી શક્તિશાળી દેશ એટલે કે કેનેડા સાથેના તેમના સંબંધો સુધારી શકે છે, અથવા ઓછામાં ઓછું ભાષાના આધારે તેમને જોડી શકે છે.
પંજાબીઓ કેટલા મજબૂત છે?
કેનેડાની વસ્તી 1.9 % હોવા છતાં, સંસદમાં કુલ 16 શીખ સાંસદો છે, જે લગભગ 4 ટકા સાંસદોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. હાલમાં, હાઉસ ઓફ કોમન્સમાં માત્ર એક જ હિન્દુ સાંસદ, ચંદ્ર આર્ય છે. આનો અર્થ એ થયો કે શીખો પાસે એક વિશાળ રાજકીય જમીન છે. કેનેડા પહોંચેલા શીખ સમુદાયે સિત્તેરના દાયકામાં આની શરૂઆત કરી હતી. પછી આઝાદ પંજાબ પાર્ટીની રચના થઈ. તેનો હેતુ શીખો અને અન્ય ભારતીય ઇમિગ્રન્ટ્સના અધિકારો વિશે વાત કરવાનો હતો. જોકે, આ પક્ષ ટૂંક સમયમાં વિખેરાઈ ગયો.
હાલમાં, કેનેડામાં એક નાનું પંજાબ સ્થાયી થયું છે, અને તેના મુદ્દાઓ ઉઠાવવા માટે ઘણા પક્ષો છે. આમાં, મુખ્ય પક્ષો લિબરલ પાર્ટી ઓફ કેનેડા, કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટી ઓફ કેનેડા અને ન્યૂ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી(Liberal Party of Canada, Conservative Party of Canada, New Democratic Party) છે. આ ઉપરાંત, કેટલાક નાના પક્ષો છે જે મુદ્દાઓ પર કામ કરે છે. કેનેડાના કેટલાક વિસ્તારોમાં, જેમ કે બ્રિટિશ કોલંબિયા અને ઓન્ટારિયોમાં(British Columbia, Ontario) પંજાબી મતદારો રાજકીય રીતે નિર્ણાયક છે.
શું બે સમુદાયો ટકરાઈ શકે છે?
આનો ડર ઓછો છે. બહુસાંસ્કૃતિક સમાજ હોવાથી, એક દેશ અથવા લગભગ સમાન સંસ્કૃતિ અથવા ખોરાક બંને લોકોને એકબીજા સાથે જોડે છે. હા, તાજેતરના વર્ષોમાં ઉગ્રવાદી ખાલિસ્તાન સમર્થકોને કારણે કેનેડામાં હિન્દુઓ, જેમાં ગુજરાતીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે, અને પંજાબીઓ વચ્ચે થોડું અંતર આવ્યું છે.
ખાલિસ્તાન ચળવળને લઈને કેનેડામાં કેટલાક શીખ સંગઠનો સક્રિય રહ્યા છે, જ્યારે ગુજરાતીઓ તેનો વિરોધ કરે છે. વર્ષ 2023 માં, ભારત અને કેનેડા વચ્ચે તણાવ ત્યારે વધી ગયો જ્યારે તત્કાલીન વડા પ્રધાન જસ્ટિન ટ્રુડોએ(Justin Trudeau) ખાલિસ્તાની નેતા હરદીપ સિંહ નિજ્જરની(Khalistani leader Hardeep Singh Nijjar) હત્યા અંગે ભારત પર શંકા વ્યક્ત કરી. આ પછી, ભારતીય પ્રવાસી સમુદાયમાં મતભેદો ઉભરી આવ્યા. મંદિરો પર હિન્દુ વિરોધી સૂત્રોચ્ચાર જોવા મળ્યા હોવાના અહેવાલ છે, પરંતુ તે હિંસક બને તે પહેલાં જ તણાવ ઓછો થઈ ગયો.
હવે, રાજકારણમાં પ્રવેશ સાથે, શક્ય છે કે ભારત સાથે જોડાયેલો બીજો સમુદાય વિદેશી ધરતી પર મજબૂત બને, પરંતુ આનાથી બીજો સમુદાય એટલે કે પંજાબીઓ નબળો પડે તેવી શક્યતા ઓછી છે. તેના બદલે, જો ખાલિસ્તાનનો મુદ્દો વચ્ચે ન આવે તો, બંને એક ટીમ તરીકે સાથે કામ કરે તે શક્ય છે.
