લંકાના રાજાનું સાચું નામ જાણો, દશાનન હંમેશા 'રાવણ' નામથી કેમ ઓળખાતા ?

રાવણ એક એવું નામ છે જે શક્તિ, ગૌરવ, જ્ઞાન અને ભક્તિનું અદ્ભુત મિશ્રણ છે. રામાયણનું આ પાત્ર જેટલું પ્રખ્યાત છે, તેટલું જ રહસ્યમય તેની ઓળખ પણ છે. બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે રાવણનું સાચું નામ 'રાવણ' નહોતું. તેમના પિતા, ઋષિ વિશ્રવાએ તેમનું નામ દશાગ્રીવ અથવા દશાનન રાખ્યું, જેનો અર્થ થાય છે દસ માથાવાળો. પણ પછી તેને 'રાવણ' કેવી રીતે કહેવામાં આવ્યું? આની પાછળ એક અદ્ભુત પૌરાણિક કથા છુપાયેલી છે, જે ભગવાન શિવ સાથે સંબંધિત છે.

દશાગ્રીવના રાવણ બનવાની વાર્તા

વાલ્મીકિ રામાયણ અનુસાર, જ્યારે રાવણને બ્રહ્માજી પાસેથી અજેયતાનું વરદાન મળ્યું, ત્યારે તે ગર્વિત થઈ ગયો. એ જ ગર્વમાં તે બધા જગતને જીતવા લાગ્યો. લંકાનો રાજા બન્યા પછી, તે પહેલા તેના સાવકા ભાઈ કુબેરને હરાવે છે અને તેનું પુષ્પક વિમાન છીનવી લે છે. આ પછી તે કૈલાશ પર્વત તરફ આગળ વધે છે, જ્યાં ભગવાન શિવ તેમના નિવાસસ્થાનમાં રહે છે.

નંદી અને રાવણનો મેળાપ

કૈલાશ પહોંચતા જ, રાવણને ભગવાન શિવના ગણ, નંદી બળદ દ્વારા અટકાવવામાં આવે છે. નંદી તેને ચેતવણી આપે છે કે આ સ્થાન ભગવાન શિવનું છે અને અહીં કોઈ પણ પ્રકારનું અતિક્રમણ કરવાની મંજૂરી નથી. આના પર રાવણ ઘમંડી રીતે બોલે છે, "શિવ કોણ છે? તે પણ હવે મારી શક્તિનો અનુભવ કરશે."

કૈલાસ પર્વતને ઉપાડવાનો પ્રયાસ

પોતાની શક્તિ દર્શાવવા માટે, રાવણ પોતાના બંને હાથ વડે આખા કૈલાશ પર્વતને ઉંચો કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. જેમ જેમ તે પર્વતને ઉપર ઉઠાવે છે, ભગવાન શિવ સ્મિત કરે છે અને ધીમેધીમે પોતાનો અંગૂઠો પર્વત પર મૂકે છે. ફક્ત એ સ્પર્શથી આખો પર્વત ભારે થઈ જાય છે અને રાવણના હાથ ખરાબ રીતે કચડી જાય છે. તે પહાડ નીચે દટાઈ જાય છે અને જોરથી ચીસો પાડવા અને નિસાસો નાખવા લાગે છે.

'રાવણ' નામનું મૂળ

રાવણની વેદના એટલી તીવ્ર હતી કે તેની ચીસોથી ત્રણેય લોકમાં કંપન મચી ગયું. તે જ સમયે તે પોતાના દુઃખ દૂર કરવા અને ભગવાન શિવને પ્રસન્ન કરવા માટે શિવ તાંડવ સ્તોત્રમની રચના કરે છે. તેની તપસ્યા અને ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈને, ભગવાન શિવ તેને માફ કરે છે અને આશીર્વાદ આપે છે, "આજથી, તું 'રાવણ' તરીકે ઓળખાશે."સંસ્કૃત શબ્દ "રાવણ" નો અર્થ એવો થાય છે જે મોટેથી અને ભયાનક રીતે રડે છે, અથવા જેની ગર્જનાથી બધા ધ્રુજી ઉઠે છે. આમ 'રાવણ' નામ તેમના રુદન અને શિવ પ્રત્યેની ભક્તિ બંનેનું પ્રતીક બની ગયું.

રાવણ શિવનો ભક્ત હતો

આ ઘટના પછી, રાવણ ભગવાન શિવનો મોટો ભક્ત બની ગયો. તેમણે શિવલિંગની સ્થાપના માટે રામેશ્વરમનો પ્રવાસ પણ કર્યો અને ઘણી વખત શિવની પૂજા કરી, જેનાથી તેમને અપાર શક્તિઓ પ્રાપ્ત થઈ. અહીંથી રાવણ માત્ર એક જ્ઞાની રાક્ષસ જ નહીં પણ શિવ પ્રત્યેની ભક્તિનું પ્રતીક પણ બને છે. રાવણનું નામ ફક્ત તેનો પરિચય નથી પણ એક ઊંડા પૌરાણિક કથાનો સાર છે. દશાનનથી રાવણ સુધીની આ યાત્રા આપણને કહે છે કે અહંકાર ગમે તેટલો મોટો હોય, ભગવાન સમક્ષ નમવું જ પડે છે. આ વાર્તા રાવણના વ્યક્તિત્વના એક અલગ પાસાને ઉજાગર કરે છે - એક પાસું જે ભક્તિ, નમ્રતા અને આત્મ-જાગૃતિથી ભરેલું છે.

નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.