Navratri 2024: નવરાત્રીમાં શા માટે કરવામાં આવે છે મા દુર્ગાની પૂજા? જાણો પૌરાણિક કથા 

નવરાત્રી આખા વર્ષમાં 4 વખત ઉજવવામાં આવે છે. 2 ગુપ્ત નવરાત્રીના રૂપમાં અને એક ચૈત્ર નવરાત્રી છે જે ચૈત્ર મહિનામાં ઉજવવામાં આવે છે અને બીજી નવરાત્રી આસો મહિનામાં આવતી હોય છે. આસો મહિનામાં ઉજવાતી નવરાત્રીને શારદીય નવરાત્રી કહેવામાં આવે છે. તે આસો મહિનાના શુક્લ પક્ષની પ્રતિપદા તિથિથી શરૂ થાય છે. એવામાં આ વર્ષે શારદીય નવરાત્રી ગુરુવાર 3 ઓક્ટોબર 2024થી શરૂ થઈ રહી છે અને શનિવાર 12 ઓક્ટોબર 2024ના રોજ સમાપ્ત થશે. નવરાત્રી દરમિયાન ભક્તો માતાજીના નવ સ્વરૂપોની પૂજા કરે છે અને ઘણા લોકો આ સમયગાળા દરમિયાન નવ દિવસ ઉપવાસ પણ રાખે છે. દેવી દુર્ગાના નવ સ્વરૂપોની પૂજા કરવાથી જીવનમાં સુખ અને સમૃદ્ધિ આવે છે અને પ્રગતિનો માર્ગ મોકળો થાય છે. નવરાત્રી એ હિન્દુ ધર્મના મુખ્ય તહેવારોમાંથી એક છે, નવરાત્રીના તહેવારની ઉજવણીની પરંપરા પ્રાચીન સમયથી ચાલી આવે છે. આવી સ્થિતિમાં અહીં જાણો નવરાત્રી દરમિયાન મા દુર્ગાની પૂજા શા માટે કરવામાં આવે છે.

નવરાત્રી સંબંધિત પ્રથમ કથા

હિંદુ ધાર્મિક ગ્રંથોમાં દેવી દુર્ગા અને મહિષાસુરની કથાનો ઉલ્લેખ છે. આ કથામાંથી આપણને શક્તિ અને અધર્મ પર ધર્મની જીતનો સંદેશ મળે છે. આ દંતકથા અનુસાર, મહિષાસુર નામનો એક શક્તિશાળી રાક્ષસ, પોતાની શક્તિના નશામાં સ્વર્ગ અને પૃથ્વી પર અત્યાચાર કરવા લાગ્યો હતો. તપસ્યા કરીને મહિષાસુરે ભગવાન બ્રહ્મા પાસેથી વરદાન મેળવ્યું કે કોઈ દેવ, દાનવ કે મનુષ્ય તેનો વધ નહીં કરી શકે. દેવતાઓએ ભગવાન બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવને તેમના અત્યાચારોથી મુક્તિ માટે પ્રાર્થના કરી. આ પછી ત્રણેય દેવતાઓએ તેમની શક્તિઓનું સંયોજન કર્યું અને દેવી દુર્ગાને પ્રગટ કર્યા હતાં. આ સાથે તેમણે માતા દુર્ગાને પોતાના શ્રેષ્ઠ શસ્ત્રો આપ્યા હતાં.

આ પછી મહિષાસુર અને દેવી દુર્ગા વચ્ચે ભયંકર યુદ્ધ થયું હતું. મહિષાસુરે અનેક રૂપ બદલી નાખ્યા, પરંતુ દેવી દુર્ગાએ મહિષાસુરના તમામ સ્વરૂપોને પરાજય કર્યો હતો. યુદ્ધના અંતે માતા દુર્ગાએ મહિષાસુરનો વધ કર્યો હતો. એવું માનવામાં આવે છે કે દેવી દુર્ગાએ મહિષાસુર સાથે નવ દિવસ સુધી યુદ્ધ કર્યું અને દસમા દિવસે મહિષાસુરનો વધ કર્યો હતો. વિજયની યાદમાં દેવતાઓએ માતા દુર્ગાની સ્તુતિ કરી અને તેમનું નામ મહિષાસુરમર્દિની રાખ્યું. આજે પણ નવરાત્રીના નવ દિવસ દરમિયાન માતા શક્તિની પૂજા કરવામાં આવે છે.

નવરાત્રીને લગતી બીજી કથા

રામાયણમાં જણાવવામાં આવેલી કથા અનુસાર, ભગવાન રામે લંકામાં રાવણ સામે યુદ્ધ કરવા જતાં નવ દિવસ પહેલા દુર્ગાની પૂજા કરી હતી. માતા દુર્ગા ભગવાન રામના બલિદાનથી પ્રસન્ન થયા અને તેમને યુદ્ધમાં વિજયનો આશીર્વાદ આપ્યા હતાં. દસમા દિવસે ભગવાન રામે રાવણને યુદ્ધમાં પરાજિત કર્યો હતો. તેથી નવરાત્રી પછીના 10મા દિવસને વિજયાદશમી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન શ્રી રામએ નવ દિવસ સુધી દેવી દુર્ગાની પૂજા કરી અને ત્યારથી નવરાત્રી ઉત્સવ શરૂ થયો હતો.

નોંધ:-   આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.