શ્રાદ્ધ ભોજન કોણ ખાઈ શકે અને કોણ ન ખાઈ શકે? જાણો ધાર્મિક પરંપરાના નિયમો
છેલ્લું અપડેટ : 21 Sept 2026
શ્રાદ્ધનો સંપૂર્ણ લાભ મેળવવા માટે વિષ્ણુ પુરાણ અને અન્ય ધાર્મિક ગ્રંથો અનુસાર, વિષ્ણુ સ્મૃતિ અનુસાર, કપટી લોકો, ચોર, પોતાના ફાયદા માટે બીજાને નુકસાન પહોંચાડનારા, માતા-પિતા, ગુરુઓ અથવા ધાર્મિક પ્રથાઓનો વિરોધ કરનારાઓને શ્રાદ્ધ ભોજનમાં આમંત્રણ ન આપવું જોઈએ. માર્કંડેય પુરાણ અને નારદ પુરાણમાં પણ શ્રાદ્ધ માટે અયોગ્ય વ્યક્તિઓની યાદી છે.
જો કોઈ સંત, તપસ્વી અથવા લાયક મહેમાન શ્રાદ્ધના દિવસે ઘરે આમંત્રણ વિના આવે છે, તો તેમને ભોજનનો ઇનકાર ન કરવો જોઈએ. વિષ્ણુ પુરાણમાં આવા મહેમાનોનું સન્માન કરવાની અને ભોજન કરાવવાની પરંપરાનું વર્ણન છે. શ્રાદ્ધના દિવસે મહેમાનને ભોજન કરાવવું એ પુણ્યશાળી માનવામાં આવે છે. એવું કહેવાય છે કે પિતૃ પક્ષ દરમિયાન પૂર્વજો કોઈપણ સ્વરૂપમાં તમારા દ્વારે આવી શકે છે.
શ્રાદ્ધ ભોજન ફક્ત બ્રાહ્મણો માટે જ નથી, ધાર્મિક ગ્રંથોમાં શ્રાદ્ધ ભોજનમાં સંબંધીઓ અને ગુરુઓનો સમાવેશ કરવાનો ઉલ્લેખ છે. ભત્રીજાઓ અને ભત્રીજીઓને શ્રાદ્ધ ભોજન આપવામાં આવે ત્યારે પૂર્વજો ખાસ કરીને ખુશ થાય છે.
શ્રાદ્ધમાં ફક્ત કોણ ખાય છે તે જ નહીં, પણ ખોરાક કેવી રીતે અને કઈ રીતે તૈયાર કરવામાં આવે છે તે પણ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. વિષ્ણુ પુરાણમાં શુદ્ધ પાણીથી તૈયાર કરેલા તાજા ખોરાકનો ઉલ્લેખ છે. પૂર્વજોના ભોજનમાં લસણ અને ડુંગળીનો ઉપયોગ નથી થતો.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.