પરિવર્તિની એકાદશી ક્યારે છે? જાણો સાચી તારીખ, શુભ સમય અને મહત્ત્વ
છેલ્લું અપડેટ : 21 Sept 2026
2026માં ભાદરવા મહિનાના શુક્લ પક્ષના પરિવર્તિની એકાદશી 22 સપ્ટેમ્બર મંગળવારના રોજ સંપૂર્ણ ધાર્મિક વિધિઓ અને ભક્તિ સાથે ઉજવવામાં આવશે. આ પવિત્ર તિથિ હિન્દુ ધર્મમાં ખૂબ જ વિશેષ સ્થાન ધરાવે છે.
આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુને વિશેષ પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે અને ઉપવાસ કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ ખાસ તિથિએ, ભગવાન વિષ્ણુ, ક્ષીરસાગરમાં યોગિક નિદ્રામાં લીન થઈને, પોતાની તરફ વળે છે. આ જ કારણ છે કે તેને પરિવર્તિની એકાદશી અથવા પાર્શ્વ એકાદશી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ઘણા લોકો આ એકાદશીનું ધાર્મિક મહત્ત્વ અને તેને પાળવાના ફાયદા જાણવા માટે ઉત્સુક હોય છે. ચાલો 22 સપ્ટેમ્બરના રોજ આવતી આ પવિત્ર એકાદશીની સાચી તારીખ અને મહત્ત્વ વિશે જાણીએ.
પરિવર્તિની એકાદશીની સાચી તારીખ અને સમય
ભાદરવા મહિનાના શુક્લ પક્ષ દરમિયાન આવતી આ પવિત્ર તિથિને પરિવર્તિની એકાદશી કહેવામાં આવે છે. 2026માં, આ પવિત્ર દિવસ 22 સપ્ટેમ્બર, મંગળવારના રોજ આવે છે. ધાર્મિક કેલેન્ડર મુજબ, ભક્તો આ દિવસે સંપૂર્ણ વિધિઓ સાથે ઉપવાસ કરે છે અને સવારે સ્નાન કર્યા પછી ભગવાન વિષ્ણુનું ધ્યાન કરે છે. આ દિવસે ઉપવાસ અને દાન કરવાથી વ્યક્તિને બધા દુઃખોમાંથી મુક્તિ મળે છે. આ એકાદશીને સમગ્ર ચાતુર્માસ મહિના દરમિયાન સૌથી ખાસ એકાદશી માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે ભગવાન વિષ્ણુના સ્વરૂપના પરિવર્તનનો દિવસ છે. તેથી, ભક્તો 22 સપ્ટેમ્બરના રોજ આ ખાસ દિવસની આતુરતાથી રાહ જુએ છે. ઘરો અને મંદિરોમાં વહેલી સવારે ભગવાનની પૂજા શરૂ થાય છે.
ભગવાન વિષ્ણુના પ્રત્યારોપણ પાછળનું ધાર્મિક સત્ય
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ભગવાન વિષ્ણુ અષાઢ શુક્લ એકાદશીથી કાર્તિક શુક્લ એકાદશી સુધીના ચાર મહિના સુધી ક્ષીરસાગરમાં શેષનાગના પલંગ પર યોગનિન્દ્રામાં રહે છે. ભાદરવા મહિનાના તેજસ્વી પખવાડિયાની એકાદશીને આ ચાર મહિનાની ઊંઘનો ચોક્કસ મધ્યબિંદુ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ યોગનિન્દ્રા દરમિયાન પોતાની આરામની સ્થિતિ બદલીને ડાબી બાજુથી જમણી તરફ વળે છે. આ સ્થિતિ પરિવર્તન અથવા વળાંકને પરિવર્તિની એકાદશી અથવા પાર્શ્વ એકાદશી કહેવામાં આવે છે. ભક્તો આ સ્થિતિ પરિવર્તન પર ધ્યાન કરે છે અને વિશેષ પ્રાર્થના કરે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જેમ જેમ ભગવાન પોતાની સ્થિતિ બદલે છે, તેમ તેમ ભક્તોના જીવનમાં આવતી બધી મુશ્કેલીઓ અને અવરોધો કાયમ માટે દૂર થઈ જાય છે.
વામન અવતાર અને પરિવર્તિની એકાદશીનું મહાન મહત્ત્વ
પરિવર્તિની એકાદશીનો પવિત્ર દિવસ ભગવાન વિષ્ણુના વામન અવતાર સાથે પણ સંકળાયેલો છે. આ દિવસે, ભગવાન વિષ્ણુએ વામન અવતાર ધારણ કરીને રાક્ષસ રાજા બલિના અભિમાનને તોડી નાખ્યું અને ત્રણ ડગલામાં ત્રણ લોકનું માપ કાઢ્યું. તેથી, આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુના વામન સ્વરૂપની વિશેષ પૂજા કરવામાં આવે છે. આ પવિત્ર દિવસે ઉપવાસ કરવાથી અને ભગવાન વામનની વાર્તા સાંભળવાથી બધા પાપોનો નાશ થાય છે તેવું માનવામાં આવે છે. જે લોકો આ દિવસે નિષ્ઠાપૂર્વક પૂજા કરે છે તેમને શાશ્વત સુખ અને સમૃદ્ધિનો આશીર્વાદ મળે છે. આમ, પરવર્તિની એકાદશીનો તહેવાર ભગવાન વિષ્ણુના આશીર્વાદ મેળવવા અને સુખી જીવન જીવવા માટે એક સુંદર અને પવિત્ર પ્રસંગ માનવામાં આવે છે.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
