હિન્દુ ધર્મમાં સાત ફેરાનું શું મહત્ત્વ છે, 8 કે 9 ફેરા કેમ નહીં?

હિન્દુ ધર્મમાં લગ્ન દરમિયાન સાત ફેરા લેવામાં આવે છે જેને સપ્તપદી કહેવામાં આવે છે.  સપ્તપદીમાં સાત વચનો છે જે વર-કન્યાએ પૂરા કરવાના છે. લગ્ન દરમિયાન 7 ફેરાનું શું મહત્ત્વ છે?  ફેરા 8, 9 અથવા 10 નથી હોતાં અથવા 7 કરતા ઓછા કેમ નથી હોતા. ચાલો જાણીએ સાત શ્લોક અને સાત શબ્દોનું મહત્ત્વ.

માત્ર સાત ફેરા શા માટેઃ ભારતીય સંસ્કૃતિમાં 7 નંબરને માનવ જીવન માટે ખૂબ જ ખાસ માનવામાં આવે છે.  સંગીતની 7 નોંધો, મેઘધનુષના 7 રંગો, 7 ગ્રહો, 7 વિમાનો, 7 સમુદ્ર, 7 ઋષિ, સાત વિશ્વ, 7 ચક્ર, 7 સૂર્યના ઘોડા, સાત કિરણો, સાત ધાતુઓ, સાત શહેરો, 7 તારાઓ, સાત ટાપુઓ, 7 દિવસો, મંદિર અથવા મૂર્તિની 7 પરિક્રમા વગેરેનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.  આ બધાને ધ્યાનમાં રાખીને અગ્નિના 7 પરિક્રમા કરવાની પરંપરા છે જેને 'સપ્તપદી' કહે છે.

સાત ચરણઃ સપ્તપદીમાં પ્રથમ ચરણ અન્નની વ્યવસ્થા માટે, બીજું શક્તિ સંચય, આહાર અને સંયમ માટે, ત્રીજું ધન વ્યવસ્થાપન માટે, ચોથું આધ્યાત્મિક સુખ માટે, પાંચમું પશુધન માટે, છઠ્ઠું છેલ્લી ઋતુઓમાં યોગ્ય જીવનનિર્વાહ માટે પગલું, છોકરી હંમેશા તેના પતિને અનુસરવાની પ્રતિજ્ઞા લે છે અને તેણીના જીવનભર દરેક કાર્યમાં ખુશીથી સાથ આપશે.

લગ્ન એક સંસ્કાર છેઃ હિન્દુ ધર્મમાં લગ્નને પાણિગ્રહણ સંસ્કાર કહેવામાં આવે છે.  અન્ય ધર્મોમાં, લગ્ન એ પતિ-પત્ની વચ્ચેનો એક પ્રકારનો કરાર છે જે ખાસ સંજોગોમાં તોડી શકાય છે, પરંતુ હિન્દુ ધર્મમાં, લગ્ન એ ખૂબ જ સારી રીતે વિચારેલી વિધિ છે.  આ વિધિમાં વર સહિત તમામ પક્ષકારોની સંમતિ લેવાનો રિવાજ છે.  હિન્દુ લગ્નમાં પતિ-પત્ની વચ્ચે શારીરિક સંબંધ કરતાં વધુ આધ્યાત્મિક સંબંધ હોય છે અને આ સંબંધને ખૂબ જ પવિત્ર માનવામાં આવે છે.  હિન્દુ ધર્મમાં 7 રાઉન્ડ અને 7 શબ્દો પ્રચલિત છે.  કદાચ એટલે જ પતિ-પત્નીનો સંબંધ 7 જન્મો સુધી રહે છે એવી માન્યતા પ્રચલિત થઈ હશે.

માંગલિક છોકરી કે છોકરાના લગ્ન બિન માંગલિક સાથે કેવી રીતે કરવા?

સાત ફેરા અથવા સપ્તપદીઃ હિંદુ ધર્મમાં 16 વિધિઓને જીવનના સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ અંગો માનવામાં આવે છે.  જ્યાં સુધી 7 ફેરા પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી લગ્ન વિધિ પૂર્ણ માનવામાં આવતી નથી.  એક રાઉન્ડ ઓછો નહીં, એક વધુ નહીં.  આ પ્રક્રિયામાં બંને 7 ફેરા લે છે જેને 'સપ્તપદી' પણ કહેવાય છે.  આ સાત રાઉન્ડ અથવા શ્લોક 7 શબ્દો સાથે લેવામાં આવ્યા છે.  દરેક રાઉન્ડમાં એક વચન હોય છે જે પતિ-પત્ની જીવનભર નિભાવવાનું વચન આપે છે.  આ 7 પરિક્રમા હિન્દુ લગ્નની સ્થિરતાના મુખ્ય આધારસ્તંભ છે.  આગના 7 રાઉન્ડ લેવાથી અને ધ્રુવ સ્ટારને સાક્ષી તરીકે રાખીને, બે શરીર, મન અને આત્મા એક પવિત્ર બંધનમાં બંધાઈ જાય છે.

ડિસક્લેમર:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ જ્યોતિષીઓ/ પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/ શાસ્ત્રોના વિવિધ સ્ત્રોતોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.