આ કથા વિના અધૂરું ગણાય છે રાધાષ્ટમીનું વ્રત, વાંચો પૂરી વ્રત કથા
છેલ્લું અપડેટ : 19 Sept 2026
રાધાષ્ટમીનો પવિત્ર તહેવાર આજે, શનિવાર, ૧૯ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. ભાદ્રપદ મહિનાના શુક્લ પક્ષ (તેજસ્વી પખવાડિયા) ની અષ્ટમી તિથિ રાધા રાણીના પ્રગટ દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસનું વ્રજમાં વિશેષ મહત્વ છે. બરસાણાથી વૃંદાવન અને દેશભરમાં, રાધા-કૃષ્ણ મંદિરોમાં સવારથી જ પૂજા, અભિષેક, શ્રૃંગાર, ભજન-કીર્તન અને રાધાના નામનો જાપ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
રાધાષ્ટમી પર રાધા રાણીના પ્રગટ થવાની કથા સાંભળવાથી અથવા વાંચવાથી શ્રી રાધા તરફથી આશીર્વાદ મળે છે. રાધાષ્ટમીનું વ્રત રાખનારાઓએ રાધાષ્ટમીની કથા વાંચવી કે સાંભળવી જોઈએ. ધાર્મિક માન્યતાઓમાં, રાધા રાણીને ભગવાન કૃષ્ણની પ્રિય શક્તિ અને તેમની આનંદકારક શક્તિનું મૂર્ત સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. રાધા અષ્ટમીની વાર્તા ગોલોકના દિવ્ય ખેલથી શરૂ થાય છે અને વ્રજમાં રાધા રાણીના પ્રગટ થવાની ક્ષણ સુધી પહોંચે છે. ચાલો રાધા અષ્ટમીની પૌરાણિક કથા શીખીએ.
રાધા અષ્ટમી વ્રત કથા
પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, ભગવાન કૃષ્ણ અને રાધા રાણી ગોલોક ધામમાં દિવ્ય લીલાઓ કરતા હતા. એક વખત, કોઈ કારણોસર, રાધા રાણી થોડા સમય માટે ગોલોક છોડીને ગયા. તે દરમિયાન, કૃષ્ણ તેમના મિત્ર વિરજા સાથે સમય વિતાવી રહ્યા હતા. જ્યારે રાધા રાણીને આ વાતની ખબર પડી, ત્યારે તે કૃષ્ણ પાસે ગઈ. બંને વચ્ચે વાતચીત થઈ, અને રાધા રાણી નારાજ થઈ ગઈ. કૃષ્ણના નજીકના મિત્ર શ્રીદામાને રાધાનું વર્તન ગમ્યું નહીં. આનાથી શ્રીદામા અને રાધા રાણી વચ્ચે ઝઘડો થયો.
શ્રીદામાનો શ્રાપ
ગુસ્સે થઈને, શ્રીદામાએ રાધા રાણીને શ્રાપ આપ્યો કે તેણીએ ગોલોક ધામ છોડીને પૃથ્વી પર જન્મ લેવો પડશે. રાધા રાણી અવિચલ રહી અને શ્રીદામાને શ્રાપ આપ્યો કે તે રાક્ષસ કુળમાં જન્મશે અને અંતે તેના કાર્યોના પરિણામે મૃત્યુ પામશે. રાધા રાણીના શ્રાપને કારણે, શ્રીદામાનો પુનર્જન્મ શંખચૂડ નામના રાક્ષસ તરીકે થયો. શંખચૂડની પત્ની વૃંદા હતી, જે પાછળથી તુલસી બની. શંખચૂડ અને વૃંદા બંને ભગવાન વિષ્ણુના ભક્ત હતા. શંખચૂડનો પાછળથી ભગવાન શિવ દ્વારા વધ કરવામાં આવ્યો. રાધા રાણી અને શ્રીદામા વચ્ચેના વિવાદથી દુઃખી થઈને, રાધા રાણી ઘટનાસ્થળ છોડીને નદીમાં પરિવર્તિત થઈ ગઈ.
શ્રી કૃષ્ણ રાધા રાણીની પૃથ્વી પરની યાત્રાનું રહસ્ય જણાવે છે
શ્રીદામાના શ્રાપ પછી, ભગવાન કૃષ્ણ રાધા રાણીને સમજાવે છે કે પૃથ્વી પર તેમનું આગમન એક દૈવી નાટકનો ભાગ છે. તે વૃષભાનુ અને માતા કીર્તિની પુત્રી તરીકે વ્રજ જશે, જ્યાં તે રાયન નામના વૈશ્ય સાથે લગ્ન કરશે. રાયનને શ્રી કૃષ્ણનો અવતાર માનવામાં આવે છે. શ્રી કૃષ્ણ રાધા રાણીને એમ પણ કહે છે કે તેમનો પ્રેમ અને સંબંધ પૃથ્વી પર ચાલુ રહેશે, પરંતુ ત્યાં તેમને મિલન અને વિચ્છેદનો ખેલ અનુભવવો પડશે.
યમુનાના કિનારે સોનેરી કમળ પર રાધા રાણી દેખાય છે
એક દિવસ, વ્રજના રાજા વૃષભાનુ યજ્ઞ (બલિદાન) માટે જમીન તૈયાર કરી રહ્યા હતા ત્યારે તેમને યમુના નદીના કિનારે એક દિવ્ય સુવર્ણ કમળ દેખાયો. કમળ પર એક સુંદર અને તેજસ્વી છોકરી બેઠી હતી. વૃષભાનુ દિવ્ય કન્યાને પોતાના ઘરે લાવ્યા. જ્યારે માતા કીર્તિએ તેને જોઈ, ત્યારે તેમનું હૃદય આનંદથી ભરાઈ ગયું. બંનેએ તેને પોતાની પુત્રી તરીકે સ્વીકારી અને તેનો ઉછેર કર્યો. આ છોકરી પાછળથી રાધા રાણી તરીકે જાણીતી થઈ.
શ્રી કૃષ્ણને જોઈને આંખો ખોલી
રાધા રાણીએ જન્મ સમયે પોતાની આંખો બંધ રાખી હતી. તેણીએ લાંબા સમય સુધી આંખો ખોલી નહીં. આના કારણે વૃષભાનુ માનતા હતા કે તેમની પુત્રી અંધ હતી. શ્રી કૃષ્ણના જન્મ પછી, રાધા રાણી, તેમની માતા કીર્તિ મૈયા સાથે, ભગવાન કૃષ્ણને તેમના શિશુ સ્વરૂપમાં જોવા માટે માતા યશોદાના ઘરે ગઈ. રાધા રાણીએ ભગવાન કૃષ્ણને તેમના શિશુ સ્વરૂપમાં જોવા માટે પોતાની આંખો ખોલી. આંખો ખોલતી વખતે, રાધા રાણીએ સૌથી પહેલા જે જોયું તે તેમના પ્રિય ભગવાન કૃષ્ણ હતા.
આ કથા વિના રાધાષ્ટમીનું વ્રત અધૂરું છે
રાધાષ્ટમીનું વ્રત રાખનારાઓએ પૂજા દરમિયાન રાધા રાણીના દેખાવની કથા સાંભળવી અથવા વાંચવી જોઈએ. કથા પછી, રાધા-કૃષ્ણની પૂજા કરવી જોઈએ, આરતી (ગીતો) કરવી જોઈએ અને ભજન અને કીર્તન કરવા જોઈએ.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
