Chanakya Niti: આવા કુટુંબ સુખથી રહે છે ભરપૂર, દરેક બાળક કરે છે પ્રગતિ 

જીવનના મુશ્કેલ સમયમાં જો કોઈ સુરક્ષા અને ટેકો આપે છે તો તે પરિવાર છે. વ્યક્તિનું કુટુંબ તેના માનસિક અને ભાવનાત્મક સ્વાસ્થ્યને સુધારે છે, જે તેના લક્ષ્યો પર હકારાત્મક અસર કરે છે. આચાર્ય ચાણક્યએ તેમની નીતિશાસ્ત્રમાં સુખી પરિવારનો ઉલ્લેખ કર્યો છે, જેનો અભ્યાસ યોગ્ય માર્ગદર્શન આપે છે. તેમનું માનવું છે કે  'मूर्खा यत्र न पूज्यन्ते धान्यं यत्र सुसञ्चितम्। दम्पत्येः कलहो नाऽस्ति तत्र श्रीः स्वयमागता । મતલબ કે જે ઘરમાં મૂર્ખ લોકોની જગ્યાએ સદ્ગુણોનું સન્માન કરવામાં આવે છે ત્યાં હંમેશા સુખ રહે છે. ઉપરાંત આવા પરિવારોના લોકો પણ પ્રગતિ કરે છે. ચાણક્યએ આવા બીજા ઘણા શ્લોકો દ્વારા સુખી પરિવારનું વર્ણન કર્યું છે, જે  વિશે અહીં જાણો...

यस्य पुत्रो वशीभूतो भार्या छन्दाऽनुगामिनी ।

विभवे यश्च सन्तुष्टस्तस्य स्वर्ग इहैव हि ।।

ચાણક્ય નીતિના આ શ્લોક અનુસાર જેનો પુત્ર વશમાં હોય, જેની સ્ત્રી પણ પોતાની ઈચ્છા પ્રમાણે કામ કરે અને જે કમાયેલા ધનથી સંતુષ્ટ હોય તેવા લોકો હંમેશા ખુશ રહે છે. આ ઉપરાંત, આવા પરિવારમાં સુખ પણ પ્રવર્તે છે.

ते पुत्रा ये पितुर्भक्ताः स पिता यस्तु पोषकः ।

तन्मित्रं यस्य विश्वासः सा भार्या यत्र निर्वृतिः ।।

આચાર્ય ચાણક્યના આ શ્લોકનો અર્થ એ છે કે માત્ર તે જ ગૃહસ્થ સુખી છે જેના બાળકો તેના નિયંત્રણમાં છે અને જેના બાળકો તમામ નિયમોનું પાલન કરે છે. ચાણક્ય અનુસાર જો બાળક પિતાના આદેશનું પાલન ન કરે તો આવા ઘરમાં હંમેશા પરેશાની અને દુ:ખ રહે છે. તેથી વ્યક્તિએ હંમેશા તેના પિતાની આજ્ઞાનું પાલન કરવું જોઈએ. જે ઘરમાં પિતાની વાતનું પાલન કરવામાં આવે છે ત્યાં સુખ-સમૃદ્ધિ હંમેશા રહે છે.

नीतिज्ञाः शीलसम्पन्ना भवन्ति कुलपूजिताः ।।

ચાણક્ય નીતિના આ શ્લોકનો અર્થ એ છે કે બાળપણમાં જે શિક્ષણ આપવામાં આવે છે તે પ્રમાણે બાળકોનો વિકાસ થાય છે. તેથી માતાપિતાની ફરજ છે કે તેઓ તેમના બાળકોને સાચા માર્ગ પર ચાલવા માટે પ્રેરણા આપે અને તેમને સારા ગુણો શીખવે. તે માને છે કે ફક્ત સદ્ગુણી લોકો જ પરિવારને ગૌરવ લાવે છે.