શ્રીકૃષ્ણ જન્માષ્ટમી: કાનુડાના 108 પવિત્ર નામો અને તેના અર્થ, જેના જાપ માત્રથી દૂર થશે તમામ કષ્ટો

જન્માષ્ટમીના પરમ પવિત્ર પર્વે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની વિધિવત્ પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે. પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, જન્માષ્ટમીના દિવસે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના 108 મંગલકારી નામોનો જાપ કરવાથી પ્રભુ અતિ પ્રસન્ન થાય છે અને ભક્તોની સર્વ મનોકામનાઓ પૂર્ણ કરે છે.
હિન્દુ ધર્મમાં શ્રીકૃષ્ણના નામ સ્મરણનો અનેરો મહિમા છે. આવો જાણીએ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના 108 દિવ્ય નામો અને તેનો ગૂઢ અર્થ:
-
શ્રીકૃષ્ણ - સર્વને આકર્ષિત કરનાર
-
ગોવિંદ - ગાયો તેમજ ઇન્દ્રિયોના પાલક
-
ગોપાલ - ગૌવંશ અને ગોવાળોનું રક્ષણ કરનાર
-
માધવ - લક્ષ્મીજીના પતિ / જ્ઞાનના સ્વામી
-
કાન્હા - શ્રીકૃષ્ણનું અતિ સ્નેહાળ સ્વરૂપ
-
કેશવ - સુંદર કેશકલાપ ધરાવનાર / કેશી દૈત્યનો વધ કરનાર
-
શ્યામસુંદર - મોહક શ્યામ વર્ણ ધરાવતા સુંદર પ્રભુ
-
વાસુદેવ - વસુદેવજીના પુત્ર
-
દેવકીનંદન - માતા દેવકીના વહાલા પુત્ર
-
યશોદાનંદન - માતા યશોદાના દુલારા
-
નંદલાલ - નંદબાબાના પુત્ર
-
માખણચોર - ભક્તોના પ્રેમરૂપી માખણની ચોરી કરનાર
-
રાધાપતિ - શ્રીરાધાજીના સ્વામી
-
રાધારમણ - શ્રીરાધાજીને આનંદ આપનાર
-
રાધાવલ્લભ - શ્રીરાધાજીના અતિ પ્રિય
-
પરમાનંદ - પરમ સુખ અને આનંદ પ્રદાન કરનાર
-
દયાળુ - કરુણા વરસાવનાર
-
વિશ્વનાથ - સમગ્ર બ્રહ્માંડના નાથ
-
જગન્નાથ - જગતના સ્વામી
-
ધર્મપાલક - ધર્મનું રક્ષણ કરનાર
-
વામન - વામન અવતાર ધારણ કરનાર
-
મુરારી - મુર નામના દૈત્યનો સંહાર કરનાર
-
કંસનાશક - કંસાસુરનો વધ કરનાર
-
પાર્થસારથી - અર્જુનના રથના સારથિ
-
રણછોડ - ધર્મના કલ્યાણ અર્થે રણભૂમિ છોડનાર
-
દ્વારકાધીશ - દ્વારિકા નગરીના રાજા
-
ચક્રધર - સુદર્શન ચક્ર ધારણ કરનાર
-
શ્રીધર - માતા લક્ષ્મીને હૃદયમાં ધારણ કરનાર
-
વાસવપ્રિય - ઇન્દ્રદેવના પ્રિય / સર્વવ્યાપી ભગવાન
-
વિષ્ણુ - સમગ્ર સૃષ્ટિના પાલનહાર
-
હરિ - સર્વ પાપો અને દુઃખો હરી લેનાર
-
જનાર્દન - સર્વ જીવોના કલ્યાણકર્તા
-
અચ્યુત - ક્યારેય પોતાના સ્વરૂપમાંથી ચલિત ન થનાર
-
અનંત - જેનો કોઈ અંત નથી તેવા અસીમ
-
માધુર્યમૂર્તિ - મધુરતા અને સૌંદર્યનું સ્વરૂપ
-
પ્રેમમૂર્તિ - સાક્ષાત્ પ્રેમનું દિવ્ય સ્વરૂપ
-
કરુણામૂર્તિ - કરુણા અને દયાના સાક્ષાત્ અવતાર
-
યાદવેન્દ્ર - યદુવંશીઓના રાજા
-
ગિરિધારી - ગોવર્ધન પર્વત ટચલી આંગળીએ ધારણ કરનાર
-
ગોપીનાથ - ગોપીઓના આરાધ્ય સ્વામી
-
ગોપીકેશ્વર - ગોપીઓના પરમ ઈશ્વર
-
નવનીતચોર - તાજા માખણની ચોરી કરનાર
-
મુરલીધર - દિવ્ય વાંસળી વગાડનાર
-
વનવિહારી - વન અને ઉપવનમાં વિહાર કરનાર
-
વનમાળી - વનનાં પુષ્પોની વૈજયંતી માળા પહેરનાર
-
દેવાધિદેવ - સર્વ દેવોના પરમ દેવ
-
દયામય - પૂર્ણતઃ દયાભાવથી ભરેલા
-
શરણાગતવત્સલ - શરણે આવેલા ભક્તો પર સ્નેહ વરસાવનાર
-
સત્યવ્રત - સદા સત્યનું પાલન કરનાર
-
કુમાર - નિત્ય યૌવનવંત અને સુંદર
-
વૃંદાવનવિહારી - પવિત્ર વૃંદાવનમાં રાસ રમવાવાળા
-
પુનર્વસુ - વારંવાર અવતાર લઈ ધર્મની સ્થાપના કરનાર
-
અદ્ભુત - અદ્ભુત લીલાઓ રચનાર
-
સર્વેશ્વર - સર્વ સૃષ્ટિના પરમેશ્વર
-
જગતપતિ - જગતના રક્ષક અને માલિક
-
યોગેશ્વર - યોગીઓના પરમ આરાધ્ય દેવ
-
વ્રજેશ - વ્રજભૂમિના ઈશ્વર
-
વ્રજનાથ - વ્રજના રક્ષક નાથ
-
વ્રજવિહારી - વ્રજના કણેકણમાં રમણ કરનાર
-
ગોપવૃંદપાલક - સમસ્ત ગોપ સમુદાયના પાલનહાર
-
અમર - નિત્ય, શાશ્વત અને અવિનાશી
-
દીનબંધુ - દીન-દુઃખિયાં અને ગરીબોના સાચા સખા
-
ગિરિરાજધારી - ગિરિરાજ ગોવર્ધનને ધારણ કરનાર
-
ગોપપ્રેમપ્રિય - ગોવાળોના નિઃસ્વાર્થ પ્રેમના અનુરાગી
-
માધવેન્દ્ર - સમસ્ત સુંદરતા અને ઐશ્વર્યના સ્વામી
-
ગોપીજનવલ્લભ - સર્વ ગોપીઓના પરમ વહાલા
-
ભક્તવત્સલ - ભક્તો પર અવિરત સ્નેહ વરસાવનાર
-
પ્રાણનાથ - સમસ્ત જીવોના આત્મા અને પ્રાણ
-
સત્યપ્રિય - સત્યને ચાહનારા
-
ચરણપ્રિય - ભક્તોના શરણાગત ભક્તિભાવના પ્રિય
-
મધુસૂદન - મધુ નામના દૈત્યનો સંહાર કરનાર
-
દુર્ગમહર - સર્વ સંકટો અને મુશ્કેલીઓ દૂર કરનાર
-
સંસારરક્ષક - સમગ્ર બ્રહ્માંડનું રક્ષણ કરનાર
-
શ્રીપતિ - લક્ષ્મીજીના પરમ સ્વામી
-
શરણ્ય - આશ્રય આપવા યોગ્ય પરમ શરણાગતિ
-
સુખપ્રદાયક - સુખ-શાંતિ અર્પણ કરનાર
-
સત્યસંકલ્પ - જેમના તમામ સંકલ્પો સત્ય સિદ્ધ થાય છે
-
આનંદકંદ - સમસ્ત દિવ્ય આનંદનો મૂળ સ્ત્રોત
-
ભવભંજક - જન્મ-મરણના બંધનમાંથી મુક્તિ અપાવનાર
-
વિશ્વકર્તા - સમસ્ત બ્રહ્માંડનું સર્જન કરનાર
-
અનન્ય - જેમની સમાન કોઈ દ્વિતીય નથી
-
કૃપાળુ - સર્વ જીવો પર કૃપા વરસાવનાર
-
પરમાત્મા - પરમ પવિત્ર સર્વોચ્ચ ચેતના
-
શ્રીવલ્લભ - માતા લક્ષ્મીના પ્રિયતમ
-
દયાનિધિ - દયા અને કરુણાનો મહાસાગર
-
મહાયોગી - પરમ યોગી સ્વરૂપ
-
ભક્તશરણાગતપાલક - શરણે આવેલા ભક્તોનું રક્ષણ કરનાર
-
કલ્યાણેશ્વર - સર્વનું કલ્યાણ કરનારા ઈશ્વર
-
શાંતસ્વરૂપ - પરમ શાંતિના સાક્ષાત્ પ્રતીક
-
મંગલદાયક - સદાય શુભ અને કલ્યાણકારી ફળ આપનાર
-
કરુણાકર - કરુણાની ખાણ
-
પ્રેમેશ્વર - દિવ્ય પ્રેમના પરમેશ્વર
-
સત્યસ્વરૂપ - શાશ્વત સત્યનું સાક્ષાત્ સ્વરૂપ
-
ધર્મરાજ - ન્યાય અને ધર્મના સ્વામી
-
યોગીરાજ - સમસ્ત યોગીઓના શિરોમણી
-
વ્રજરાજ - વ્રજ મંડળના અધિપતિ
-
વ્રજમોહન - સમગ્ર વ્રજને મોહિત કરનાર
-
પ્રેમકુમાર - સ્નેહ અને પ્રેમના રાજકુમાર
-
સત્યનારાયણ - પરમ સત્ય સ્વરૂપ નારાયણ
-
નિત્યસુંદર - સદાય નવયૌવન અને અખંડ સુંદરતા ધારણ કરનાર
-
શરણસિંધુ - ભક્તોને આશ્રય આપતો દયાનો સાગર
-
ભવસાગરતારક - સંસારરૂપી સાગરમાંથી પાર ઉતારનાર
-
દુર્જય - જેને કોઈ પરાજિત ન કરી શકે તેવા અજેય
-
શ્રીવ્રજેશ્વર - વ્રજના પરમ આરાધ્ય દેવ
-
રાસેશ્વર - દિવ્ય મહારાસના સ્વામી
-
ગોપીનાથેશ્વર - ભક્તિભાવ ભરેલી ગોપીઓના ભગવાન
-
પ્રેમવર્ધન - હૃદયમાં ભક્તિ અને પ્રેમનો સંચાર કરનાર
-
સર્વાનંદ - સૌ જીવોને પરમાનંદ પ્રદાન કરનાર

