VIDEO: Religion અર્જુનના સારથિ બનેલા ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ યુદ્ધમાં શસ્ત્ર કેમ ન ઉપાડ્યા?
છેલ્લું અપડેટ : 09 Jul 2026
જ્યારે એ નક્કી થઈ ગયું કે યુદ્ધ વિના કૌરવો પાંડવોને તેમનો હક નહીં આપે, ત્યારે કુરુક્ષેત્રમાં મહાભારતનું યુદ્ધ થવું નક્કી થઈ ગયું. આ ધર્મયુદ્ધમાં એક તરફ પાંડવો અને બીજી તરફ કૌરવો હતા. પાંડવોની તરફેણમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પણ હતા અને તેઓ અર્જુનના રથના સારથિ બન્યા હતા, પરંતુ આ મહાભારતના યુદ્ધમાં તેમણે શસ્ત્ર ન ઉપાડ્યા. તેનું કારણ દુર્યોધનને આપેલું વચન હતું. તેમ છતાં, એકવાર ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ શસ્ત્ર ઉપાડવા માટે મજબૂર થઈ ગયા હતા, પણ તેનો ઉપયોગ નહોતો કર્યો. પિતામહ ભીષ્મે તેમને શસ્ત્ર ઉપાડવા માટે વિવશ કરી દીધા હતા.
શ્રીકૃષ્ણએ મહાભારત યુદ્ધમાં શસ્ત્ર ન ઉપાડવાની પ્રતિજ્ઞા કેમ લીધી હતી?
જ્યારે એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે યુદ્ધ વિના કૌરવો પાંડવોને તેમનો હક નહીં આપે, ત્યારે અર્જુન ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પાસે મદદ માંગવા માટે દ્વારકા પહોંચ્યા. પરંતુ ત્યાં જઈને જોયું તો દુર્યોધન પહેલેથી જ ત્યાં હાજર હતો.
ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ દુર્યોધન અને અર્જુન બંનેની મદદ કરવાનું વચન આપ્યું જેથી કોઈની સાથે પક્ષપાત ન થાય. તેમણે બંનેને કહ્યું કે, એક તરફ તેમની 'નારાયણી સેના' રહેશે અને બીજી તરફ તેઓ પોતે એકલા રહેશે, પરંતુ શરત એ છે કે તેઓ યુદ્ધમાં શસ્ત્ર નહીં ઉપાડે.
તેમની આ વાત સાંભળીને દુર્યોધને તેમની નારાયણી સેના પસંદ કરી, જ્યારે અર્જુને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને પસંદ કર્યા. દુર્યોધને વિચાર્યું કે જ્યારે શ્રીકૃષ્ણ શસ્ત્ર જ નહીં ઉપાડે, તો પછી શસ્ત્ર વિનાના યોદ્ધાનું યુદ્ધમાં શું કામ? જો કે, દુર્યોધનની આ મૂર્ખતા પર તેના મામા શકુનિ ખૂબ ગુસ્સે થયા હતા.
મહાભારતનું યુદ્ધ જ્યારે શરૂ થયું ત્યારે કૌરવોને નારાયણી સેના મળી ગઈ, તો બીજી તરફ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અર્જુનના સારથિ બન્યા.
શું શ્રીકૃષ્ણએ ક્યારેય પોતાની પ્રતિજ્ઞા તોડવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો?
મહાભારતના યુદ્ધમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ ક્યારેય પોતાની પ્રતિજ્ઞા તોડવાની ઈચ્છા નહોતી કરી, પરંતુ એકવાર ગંગાપુત્ર ભીષ્મે તેમને શસ્ત્ર ઉપાડવા માટે મજબૂર કરી દીધા હતા. વાસ્તવમાં, યુદ્ધ દરમિયાન એક સમયે પિતામહ ભીષ્મે અર્જુનનો વધ કરવાની અથવા શ્રીકૃષ્ણને શસ્ત્ર ઉપાડવા મજબૂર કરવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી.
બીજા દિવસે ભીષ્મે અર્જુન પર બાણોનો વરસાદ કરી દીધો. તેમની ભયંકર તીરંદાજીથી અર્જુન સંકટમાં ઘેરાઈ ગયો. તે સમયે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ ભીષ્મની પ્રતિજ્ઞાનું માન રાખવા અને અર્જુનના પ્રાણ બચાવવા માટે પહેલીવાર શસ્ત્ર ઉપાડ્યું. તેઓ રથનું એક પૈડું લઈને ભીષ્મ તરફ આગળ વધ્યા, પરંતુ ત્યારે જ અર્જુને તેમને તેમની પ્રતિજ્ઞા યાદ અપાવી અને તેઓ પાછા ફર્યા. તેમણે શસ્ત્ર ઉપાડ્યું ખરું, પણ તેનો ઉપયોગ ન કર્યો.
મહાભારતમાં શ્રીકૃષ્ણની ભૂમિકા શું હતી?
મહાભારત યુદ્ધના સમયે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પાંડવોના શાંતિ દૂત હતા. યુદ્ધ પહેલાં તેઓ કૌરવોની સમક્ષ શાંતિનો પ્રસ્તાવ લઈને ગયા હતા કે પાંડવોને માત્ર ૫ ગામ આપી દેવામાં આવે. પરંતુ દુર્યોધન ન માન્યો અને ઊલટાનું શ્રીકૃષ્ણને જ બંદી બનાવવા તૈયાર થયો. ત્યારે તેમણે તે સભામાં પોતાનું વિરાટ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું હતું.
આ ઉપરાંત, તેઓ અત્યંત કુશળ રણનીતિજ્ઞ અને રાજનીતિજ્ઞ હતા. તેઓ ધર્મના રક્ષક અને પાંડવોના સંકટમોચન હતા. દ્રૌપદીની લાજ બચાવવા માટે તેઓ આગળ આવ્યા, તો યુદ્ધમાં ભીષ્મ, દ્રોણાચાર્ય, કર્ણ અને દુર્યોધન જેવા મહાયોદ્ધાઓને કેવી રીતે પરાસ્ત કરવા, તેની અચૂક અને કુશળ રણનીતિ તેમણે જ બનાવી હતી.
આ બધા ઉપરાંત, યુદ્ધ શરૂ થતાં પહેલાં તેમણે અર્જુનને ગીતાનું જ્ઞાન આપ્યું અને પાંડવોનું સાચું માર્ગદર્શન કર્યું, જેના કારણે તેઓ વિજયી રહ્યા.
નોંધ:- આ લેખમાં આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી વિવિધ સ્રોતો જેવા કે - પંચાંગો/ ઉપદેશો/ ધાર્મિક માન્યતાઓ/જ્યોતિષીઓ/ શાસ્ત્રોમાંથી સંકલિત કરવામાં આવી છે અને તમને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે. અમારો હેતુ માત્ર માહિતી પૂરી પાડવાનો છે. GSTV આની પુષ્ટિ નથી કરતું. તેના માટે કોઈ નિષ્ણાતનું માર્ગદર્શન લેવું.
