VIDEO: Jagannath Rath Yatra 2026; રથયાત્રાથી નીલાદ્રી બીજે સુધી, જાણો જગન્નાથ યાત્રાના દરેક દિવસનું મહત્વ
છેલ્લું અપડેટ : 15 Jul 2026
પુરીની વિશ્વ પ્રસિદ્ધ જગન્નાથ રથયાત્રા માત્ર એક ધાર્મિક ઉત્સવ નથી, પરંતુ ભક્તિ, પરંપરા અને આસ્થાનો અદ્ભુત સંગમ છે. એવી માન્યતા છે કે આ સમય દરમિયાન ભગવાન જગન્નાથ પોતે પોતાના ભાઈ બલભદ્ર અને બહેન સુભદ્રા સાથે રથો પર સવાર થઈને ભક્તોની વચ્ચે આવે છે અને તેમને દર્શન આપે છે. વર્ષ 2026માં આ પાવન યાત્રા 16 જુલાઈથી શરૂ થશે અને 27 જુલાઈએ નીલાદ્રી બીજે અનુષ્ઠાન સાથે તેનું સમાપન થશે. પુરી રથયાત્રાનો ઉલ્લેખ પ્રાચીન ધાર્મિક ગ્રંથોમાં મળે છે. સ્કંદ પુરાણના ઉત્કલ ખંડમાં ભગવાન જગન્નાથની ગુંડિચા યાત્રા, રથારોહણ અને રથ દર્શનના મહત્વનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, રથયાત્રામાં સામેલ થઈને ભગવાનના રથને ખેંચવાથી અને દર્શન કરવાથી ભક્તોને પુણ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે.
અષાઢ સુદ બીજના દિવસે જ કેમ નીકળે છે રથયાત્રા?
જગન્નાથ રથયાત્રા દર વર્ષે અષાઢ મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વિતિયા તિથિ (અષાઢ સુદ બીજ) ના દિવસે કાઢવામાં આવે છે. જ્યોતિષ અને ધાર્મિક પરંપરાઓમાં શુક્લ પક્ષને શુભ કાર્યો માટે અનુકૂળ માનવામાં આવ્યો છે. વળી બીજ તિથિ યાત્રા, ધાર્મિક અનુષ્ઠાન અને નવા કાર્યોની શરૂઆત માટે શુભ માનવામાં આવે છે. આ જ કારણે ભગવાન જગન્નાથની રથયાત્રા આ જ તિથિ પર આયોજિત કરવામાં આવે છે.
કેવી રીતે નક્કી થાય છે રથયાત્રાનો કાર્યક્રમ?
જગન્નાથ રથયાત્રાનો આખો કાર્યક્રમ વૈદિક પંચાંગ, ઓડિયા પંચાંગ (પંજી), શ્રીમંદિરની પ્રાચીન નીતિઓ અને ધાર્મિક પરંપરાઓના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે. યાત્રા સાથે જોડાયેલા દરેક અનુષ્ઠાનનું પોતાનું વિશેષ મહત્વ હોય છે અને તમામ વિધિઓ નિશ્ચિત તિથિ અને સમય અનુસાર પૂરી કરવામાં આવે છે.
15 જુલાઈ 2026, બુધવાર – નબજૌબન (નવયૌવન) દર્શન: સ્નાન પૂર્ણિમા પછી ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને સુભદ્રા એકાંતવાસમાં રહે છે. આ પછી ભક્તોને પહેલીવાર તેમના નવયૌવન સ્વરૂપના દર્શન થાય છે, જેને 'નબજૌબન દર્શન' કહેવામાં આવે છે.
16 જુલાઈ 2026, ગુરુવાર – ભવ્ય રથયાત્રા: અષાઢ સુદ બીજના અવસરે ભગવાન જગન્નાથ, ભગવાન બલભદ્ર અને દેવી સુભદ્રા પોતપોતાના ભવ્ય રથો પર સવાર થઈને શ્રીમંદિરથી ગુંડિચા મંદિર માટે પ્રસ્થાન કરે છે. આ જ દિવસ રથયાત્રાની મુખ્ય શરૂઆતનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
20 જુલાઈ 2026, સોમવાર – હેરા પંચમી: ગુંડિચા મંદિરમાં ભગવાનના પ્રવાસ દરમિયાન હેરા પંચમીનું આયોજન થાય છે. આ દિવસે માતા લક્ષ્મી ભગવાન જગન્નાથને મળવા ગુંડિચા મંદિર આવે છે. આ પરંપરા ભગવાન જગન્નાથ અને માતા લક્ષ્મીના સંબંધોને દર્શાવે છે.
23 જુલાઈ 2026, ગુરુવાર – સંધ્યા દર્શન: ગુંડિચા મંદિરમાં ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને સુભદ્રાના વિશેષ સંધ્યા દર્શન થાય છે. આ દિવસે મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ દર્શન માટે પહોંચે છે.
24 જુલાઈ 2026, શુક્રવાર – બહુડા યાત્રા: ગુંડિચા મંદિરમાં પ્રવાસ પૂરો કર્યા પછી ભગવાન પોતાના રથો પર સવાર થઈને શ્રીમંદિર તરફ વાપસી કરે છે. તેને 'બહુડા યાત્રા' કહેવામાં આવે છે.
25 જુલાઈ 2026, શનિવાર – સુના બેષા (સોના વેશ): બહુડા યાત્રા પછી ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને સુભદ્રાને સોનાના આભૂષણોથી શણગારવામાં આવે છે. આ ભવ્ય સ્વરૂપને 'સુના બેષા' કહેવામાં આવે છે.
26 જુલાઈ 2026, રવિવાર – અધર પાના: આ દિવસે ભગવાનને વિશેષ મીઠું પીણું અર્પણ કરવામાં આવે છે, જેને 'અધર પાના' કહેવામાં આવે છે. આ અનુષ્ઠાન રથયાત્રાની મહત્વપૂર્ણ પરંપરાઓમાં સામેલ છે.
27 જુલાઈ 2026, સોમવાર – નીલાદ્રી બીજે: રથયાત્રાનો અંતિમ તબક્કો નીલાદ્રી બીજે હોય છે. આ દિવસે ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને દેવી સુભદ્રા વિધિ-વિધાન સાથે ફરીથી શ્રીમંદિરના રત્ન સિંહાસન પર બિરાજમાન થાય છે. આ સાથે જ નવ દિવસીય જગન્નાથ રથયાત્રાનું સમાપન થાય છે.
