VIDEO: બાળકને સફળતાના શિખરે પહોંચાડશે આ 6 સારી ટેવો, માતા-પિતા માટે ખાસ સલાહ!
છેલ્લું અપડેટ : 22 Jul 2026
દરેક માતા-પિતા ઈચ્છે છે કે તેનું બાળક અભ્યાસમાં હોંશિયાર બને, આત્મવિશ્વાસી બને અને જીવનમાં આગળ વધે. આ માટે સામાન્ય રીતે આપણે સારી શાળા, ટ્યુશન અને અન્ય સુવિધાઓ પર ધ્યાન આપીએ છીએ, પરંતુ પેરન્ટિંગ કોચનું કહેવું છે કે બાળકની સૌથી મોટી શિખામણ/કેળવણી ઘરથી જ શરૂ થાય છે.
બાળકો પોતાના માતા-પિતાના કહેવાથી ઓછું અને તેના વર્તનમાંથી વધારે શીખે છે. ઘરનું વાતાવરણ, માતા-પિતાનો એકબીજા સાથે વાત કરવાની રીત અને બાળકો સાથે તેનો વ્યવહાર—આ બધાની સીધી અસર બાળકની વિચારસરણી અને આત્મવિશ્વાસ પર પડે છે. અહીં જાણો પેરન્ટિંગ કોચના જણાવ્યા અનુસાર એવી કઈ બાબતો છે જે બાળકને એક સફળ માણસ બનાવવામાં મદદ કરે છે.
1. બાળકો સૌથી પહેલાં તમારા વર્તનમાંથી શીખે છે
પેરન્ટિંગ કોચના જણાવ્યા અનુસાર, બાળકો દરેક નાની-મોટી બાબતને ખૂબ ધ્યાનથી જુએ છે. જો માતા નાની-નાની વાતો પર ગુસ્સો કરે છે કે મોટેથી બૂમો પાડે છે, તો બાળકના મન પર પણ તેની વિપરીત અસર પડે છે. ધીમે-ધીમે તે એવું માનવા લાગે છે કે આવું વર્તન સામાન્ય છે. બીજી તરફ, જો માતા દરેક પરિસ્થિતિને શાંત રહીને અને આદરપૂર્વક સંભાળે છે, તો બાળક પણ એ જ રીત શીખે છે. તેનાથી બાળકમાં આત્મવિશ્વાસ વધે છે અને તે પોતાની જાતનો આદર કરતા શીખે છે.
2. શાંત રહેવું બાળકોને આત્મવિશ્વાસી બનાવે છે
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે બાળકો એ પણ જુએ છે કે તેના માતા-પિતા ક્યારે બોલે છે, કેટલું બોલે છે અને ક્યારે મૌન રહેવું વધુ યોગ્ય સમજે છે. દરેક વાત પર તરત જ પ્રતિક્રિયા આપવાને બદલે જો માતા-પિતા વિચારી-સમજીને વાત કરે, તો બાળકો પણ ધીરજ રાખતા શીખે છે. આવા વાતાવરણમાં બાળકો સુરક્ષિત અનુભવે છે અને તેનો આત્મવિશ્વાસ મજબૂત થાય છે.
3. સન્માન આપવાથી બાળકો પણ આદર કરતા શીખે છે
સાચું સન્માન મોંઘા કપડાં પહેરવાથી કે દેખાડો કરવાથી નથી મળતું. સન્માન એ વ્યક્તિને મળે છે જેની વાતોમાં સમજદારી અને વિશ્વાસ હોય. જ્યારે બાળક પોતાની માતાને સ્વમાન જાળવતી જુએ છે, ત્યારે તે પણ પોતાની કદર કરતા શીખે છે. આ જ ટેવ આગળ જતાં તેના વ્યક્તિત્વ (Personality) ને મજબૂત બનાવે છે.
4. બાળકોની વાત ધ્યાનથી સાંભળવી પણ જરૂરી છે
જ્યારે બાળક કંઈક કહે, ત્યારે તેની વાત પૂરા ધ્યાનથી સાંભળો. માત્ર જવાબ આપવા માટે નહીં, પરંતુ તેને સમજવા માટે સાંભળો. જ્યારે બાળકને લાગે છે કે તેની વાતનું મહત્વ છે, ત્યારે તે ખુલીને પોતાની વાતો શેર કરે છે. આનાથી બાળકમાં સામેવાળાને ધ્યાનથી સાંભળવાની ટેવ પણ કેળવાય છે, જે અભ્યાસ અને અન્ય કામોમાં એકાગ્રતા (Focus) જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.
5. માતા-પિતાના સંબંધોની પણ બાળકો પર અસર પડે છે
બાળકો પોતાના માતા-પિતાના સંબંધોમાંથી પણ ઘણું બધું શીખે છે. જ્યારે તેઓ જુએ છે કે તેના માતા-પિતા એકબીજા સાથે પ્રેમ અને આદર સાથે વાત કરે છે, ત્યારે તેના મનમાં પણ સારા સંબંધોની સમજ કેળવાય છે. આનાથી બાળકમાં સુરક્ષા અને વિશ્વાસની ભવના વધુ મજબૂત બને છે.