Health Tips : સાવધાન! તમારી આ ૩ સામાન્ય આદતો વધારે મસાનું જોખમ, જાણો બચવા માટેના સરળ ઉપાય
છેલ્લું અપડેટ : 09 May 2026
આજકાલ બદલાતી લાઈફસ્ટાઈલ અને ખોટી ખાનપાનની આદતોને કારણે પાઈલ્સ એટલે કે મસાની સમસ્યા ઝડપથી વધી રહી છે. આ એવી સ્થિતિ છે જેમાં મળાશયની નસોમાં સોજો આવી જાય છે, જેના કારણે વ્યક્તિને મળત્યાગ દરમિયાન અસહ્ય દુખાવો, બળતરા અને ઘણીવાર લોહી પડવા જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડે છે. ઘણીવાર લોકો તેને સામાન્ય સમજીને અવગણે છે, પરંતુ જો સમયસર ધ્યાન ન આપવામાં આવે તો આ સમસ્યા ગંભીર બની શકે છે.
પાઈલ્સ શું છે અને કેમ થાય છે?
પાઈલ્સને મેડિકલ ભાષામાં હેમોરૉઇડ્સ (Hemorrhoids) કહેવામાં આવે છે. તેમાં મળ વિસ્તારની નસો ફૂલી જાય છે અને તેના પર દબાણ આવતા દુખાવો અને બળતરા થાય છે. આ સમસ્યા મુખ્યત્વે કબજિયાત, ખરાબ ખોરાક અને લાંબા સમય સુધી એક જગ્યાએ બેસી રહેવાની આદતને કારણે થાય છે. ખાસ કરીને ડેસ્ક જોબ કરતા લોકો અથવા શારીરિક પ્રવૃત્તિ ઓછી કરતા લોકોમાં આનું જોખમ વધુ હોય છે.
પાઈલ્સના પ્રકાર અને લક્ષણો
પાઈલ્સ બે પ્રકારના હોય છે: બાહ્ય (External) અને આંતરિક (Internal).
બાહ્ય પાઈલ્સ: મળની આસપાસ ખંજવાળ, બળતરા, સોજો કે ગાંઠ બનવી તેના મુખ્ય સંકેતો છે. બેસતી વખતે કે મળત્યાગ વખતે દુખાવો વધી શકે છે.
આંતરિક પાઈલ્સ: તેમાં મળત્યાગ દરમિયાન લોહી આવવું એ સૌથી સામાન્ય લક્ષણ છે. આ સિવાય ટોયલેટ પેપર પર લોહી કે ચીકણો પદાર્થ (મ્યુકસ) દેખાવો, પેટ પૂરેપૂરું સાફ ન થવાનો અહેસાસ અને વારંવાર શૌચ જવાની ઈચ્છા થઈ શકે છે.
કોને પાઈલ્સનું જોખમ વધુ હોય છે?
પાઈલ્સ કોઈપણ ઉંમરે થઈ શકે છે, પરંતુ નીચેના લોકોમાં જોખમ વધુ છે:
45 થી 65 વર્ષની વયના લોકો.
સગર્ભા સ્ત્રીઓ.
લાંબા સમય સુધી બેસીને કામ કરતા લોકો.
કબજિયાત અથવા પાચનની જૂની સમસ્યાવાળા લોકો.
ઓછો ફાઈબરયુક્ત ખોરાક અને જંક ફૂડ ખાનારા લોકો.
મેદસ્વીતા (Obesity) ધરાવતા અને ભારે વજન ઉપાડતા લોકો.
પરિવારમાં પાઈલ્સનો ઈતિહાસ હોય તેવા લોકો.
રોજિંદી આ ૩ આદતો પાઈલ્સ વધારી શકે છે
- નિષ્ણાતોના મતે, આપણી કેટલીક સામાન્ય ભૂલો આ બીમારીનું કારણ બને છે:
- ટોયલેટમાં લાંબો સમય બેસી રહેવું અથવા મોબાઈલનો ઉપયોગ કરવો.
- મળત્યાગ કરતી વખતે વધારે જોર (દબાણ) લગાવવું.
- વચ્ચે બ્રેક લીધા વિના લાંબા સમય સુધી સતત બેસી રહેવું.
શું પાઈલ્સથી કેન્સર થઈ શકે છે?
આ એક સામાન્ય પ્રશ્ન છે, જેનો જવાબ છે 'ના'. પાઈલ્સથી કેન્સર થતું નથી. જોકે, બંને સ્થિતિના લક્ષણો સમાન હોઈ શકે છે, જેમ કે મળત્યાગ વખતે લોહી આવવું. તેથી જો આ સમસ્યા લાંબા સમય સુધી રહે, તો ડોક્ટર પાસે તપાસ કરાવવી જરૂરી છે જેથી સાચું કારણ જાણી શકાય.
પાઈલ્સથી બચવાના સરળ ઉપાયો
- ફાઈબરયુક્ત ખોરાક: ફળો, શાકભાજી, કઠોળ અને આખા અનાજનું સેવન વધારો.
- પુષ્કળ પાણી: દિવસમાં 8 થી 10 ગ્લાસ પાણી જરૂર પીવો.
- કસરત: રોજ 20-30 મિનિટ ચાલવાની કે હળવી કસરતની આદત પાડો.
- બ્રેક લો: લાંબા સમય સુધી સતત બેસી ન રહો, વચ્ચે-વચ્ચે ચાલવાનું રાખો.
- ટોયલેટમાં સાવધાની: ટોયલેટમાં વધુ સમય ન બેસો અને જોર ન લગાવો.
- વજન: શરીરના વજનને નિયંત્રણમાં રાખો.
નોંધ : આ આર્ટિકલ તમને જાગૃત કરવાના હેતુથી લખવામાં આવ્યો છે.
