VIDEO: Health/ ઉનાળાની કાળઝાળ ગરમીમાં પણ ઈમ્યુનિટી મજબૂત રાખવાના સરળ ઉપાય!
છેલ્લું અપડેટ : 17 Apr 2026
ઉનાળાની ઋતુ શરૂ થતાની સાથે જ હોસ્પિટલમાં દર્દીઓની સંખ્યા વધવા લાગે છે. તેનું મુખ્ય કારણ નબળી ઈમ્યુનિટી હોય છે. આ કાળઝાળ ગરમીમાં હેલ્ધી ફૂડ, પ્રોપર હાઈડ્રેશન, એક્સરસાઇઝ અને બિનઆરોગ્યપ્રદ આદતોથી દૂર રહીને રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત રાખી શકાય છે.
ખરેખર, જેમ જેમ ઉનાળામાં તાપમાન વધે છે, તેમ તેમ ડિહાઈડ્રેશન, હીટ સ્ટ્રેસ, ઈન્ફેક્શન અને પાચન સંબંધિત સમસ્યાઓ વધતી જાય છે. ઘણીવાર તો ગંભીર સ્થિતિમાં હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાની નોબત પણ આવે છે. જોકે, ઈમ્યુનિટી મજબૂત હોય, તો આ પ્રકારની મોસમી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓથી બચી શકાય છે.
મજબૂત ઈમ્યુન સિસ્ટમનું મહત્વ
ઈમ્યુન સિસ્ટમ એ શરીરનું કુદરતી રક્ષા તંત્ર છે. તે ઈન્ફેક્શન, વાયરસ, બેક્ટેરિયા અને અન્ય હાનિકારક પેથોજન્સથી સ્વાસ્થ્યનું રક્ષણ કરે છે. તે કોષો (Cells), પેશીઓ (Tissues) અને અંગોના જટિલ નેટવર્કથી બનેલું છે, જે શરીરમાં ઘૂસનારા હાનિકારક તત્વોને ઓળખીને તેનો નાશ કરે છે.
ડાયાબિટીસ જેવી બીમારી ધરાવતા લોકો માટે મજબૂત ઈમ્યુનિટી વધુ મહત્વની છે, કારણ કે બ્લડ શુગરમાં ઉતાર-ચઢાવ ઈન્ફેક્શન સામે લડવાની ક્ષમતાને નબળી પાડી શકે છે.
ઉનાળામાં કઈ વસ્તુઓ ઈમ્યુનિટી પર અસર કરે છે?
અત્યંત ગરમી
ડિહાઈડ્રેશન (શરીરમાં પાણીની કમી)
અનિયમિત ખાનપાન
દૂષિત ખોરાક કે પાણીના સંપર્કમાં આવવું
નબળી ઈમ્યુનિટીને કારણે ઉનાળામાં થતી સમસ્યાઓ
પેટ અને આંતરડાનું ઈન્ફેક્શન, ફૂડ પોઈઝનિંગ, ઝાડા, લૂ લાગવી (Heat stroke), સ્કિન અને ફંગલ ઈન્ફેક્શન તેમજ વાયરલ ફ્લૂ જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
લક્ષણો: થાક, નબળાઈ, તાવ, માથાનો દુખાવો અને વારંવાર ઈન્ફેક્શન થવું.
આહારમાં શું લેવું અને શું ટાળવું?
ડાયટમાં સામેલ કરો:
મોસમી ફળો જેવા કે તરબૂચ, પપૈયું, કેરી, ખાટા ફળો (Citrus fruits) અને બેરીઝ
લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી, જેમાંથી જરૂરી પોષક તત્વો અને મિનરલ્સ મળે છે.
દહીં અને પ્રોબાયોટિક્સ: તે પેટના સ્વાસ્થ્યને સારું રાખે છે.
હાઈડ્રેશન: પૂરતું પાણી, કાકડી, નારિયેળ પાણી અને છાશ.
પ્રોટીનયુક્ત ખોરાક: દાળ, કઠોળ, ઈંડા, માછલી અને ડ્રાય ફ્રૂટ્સ.
આ વસ્તુઓથી દૂર રહો:
વધારે તેલવાળો કે મસાલેદાર ખોરાક.
પ્રોસેસ્ડ અને પેકેજ્ડ ફૂડ.
વધારે શુગરવાળા પીણાં અને મીઠાઈઓ.
વધારે પડતું કેફીન (ચા-કોફી) અને કોલ્ડ ડ્રિંક્સ.
કસરત દરમિયાન રાખો ખાસ ધ્યાન
ઉનાળામાં કસરત કરતી વખતે આ વાતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે:
બપોરના સમયે તાપમાન વધુ હોવાથી સવારે વહેલા અથવા સાંજે કસરત કરો.
મીડિયમ ઈન્ટેન્સિટી વર્કઆઉટ પસંદ કરો, જેમ કે વૉકિંગ, યોગ, સ્વિમિંગ કે સાયકલિંગ.
કસરત પહેલા અને પછી પાણી પીને શરીરને હાઈડ્રેટ રાખો.
જીવનશૈલીની આ આદતો જે ઈમ્યુનિટી વધારશે
૭-૮ કલાકની પૂરતી ઊંઘ લો.
ધ્યાન (Meditation) અને ઊંડા શ્વાસ લેવાની ક્રિયાથી સ્ટ્રેસ મેનેજ કરો.
હાઈજીન (સ્વચ્છતા) જાળવો, ખાસ કરીને જમતા પહેલા હાથ ધોવા.
ધૂમ્રપાન અને દારૂથી દૂર રહો.
નિયમિત હેલ્થ ચેકઅપ કરાવતા રહો.
