Health Tips: બાળકોને કફ સિરપ આપતા સમયે માતા-પિતા આ 5 વાતનું રાખો ખાસ ધ્યાન
છેલ્લું અપડેટ : 05 Oct 2025
બદલાતી ઋતુઓમાં બાળકો માટે ઉધરસ અને શરદી થવા એક સામાન્ય બાબત છે, પરંતુ ઘણીવાર માતાપિતા મેડિકલ સ્ટોરમાંથી સીધા જ કફ સિરપ ખરીદે છે અને ડૉક્ટરની સલાહ લીધા વિના તેમના બાળકોને આપે છે. આ બેદરકારી બાળકોના સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે. આ અંગે ડૉક્ટર પાસેથી જાણીએ કે બાળકોને કફ સિરપ આપતી વખતે શું સાવચેતી રાખવી જોઈએ.
ડોક્ટરે કહ્યું કે સૌ પ્રથમ ધ્યાનમાં રાખવા જેવી વાત એ છે કે દરેક ઉધરસ માટે એક જ ઉધરસ સિરપ આપી શકાતી નથી. ઉધરસના ઘણા પ્રકારો હોય છે - સૂકી, ભીની, એલર્જીક, વાયરલ અથવા બેક્ટેરિયલ. દરેક માટે અલગ અલગ દવાઓ હોય છે. તેથી ફક્ત નામ અથવા બ્રાન્ડના આધારે સિરપ ખરીદવી ખોટું છે. બાળકને કયા પ્રકારની ઉધરસ છે અને તેના માટે કયું સિરપ યોગ્ય છે તે ફક્ત ડૉક્ટર જ નક્કી કરી શકે છે. સિરપની પસંદગી બાળકની ઉંમર, વજન અને બીમારીની ગંભીરતાના આધારે થવી જોઈએ.
ડોક્ટરો કહે છે કે નાના બાળકો માટે ખાસ સાવધાની રાખવી જરૂરી હોય છે. છ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને કફ સિરપ આપતા પહેલા ડૉક્ટરની સલાહ લેવી ફરજિયાત છે. કફ સિરપમાં ઘણીવાર એવા ઘટકો હોય છે જે બાળકો માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે. જો કોઈ કારણોસર કોઈ સિરપ લેવી જ પડે, તો ખાતરી કરવી જોઈએ કે તે બાળકો માટે બનાવેલ છે, તેનો ડોઝ સ્પષ્ટ છે, અને તેમાં કોઈ હાનિકારક રસાયણો નથી. જો કે, ડૉક્ટરની સલાહ લીધા વિના કોઈપણ સિરપ ન આપવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
ડૉક્ટર કહે છે કે સૌ પ્રથમ ડૉક્ટરની વગરની પર્ચીથી સિરપ ખરીદવાનું ટાળો. જો તમારે સિરપ મેડિકલ સ્ટોરમાંથી ખરીદવા જ પડે, તો સિરપની એક્સપાયરી ડેટ, પેકેજિંગ, તેની કંપોજિશન અને ડોઝની માહિતી જરૂર વાંચો. કેટલીકવાર એક જ નામવાળા સિરપ વિવિધ સ્વરૂપોમાં (ફોર્મમાં) આવે છે. આવી ભૂલ ઓવરડોઝ તરફ દોરી શકે છે, જે બાળક માટે હાનિકારક છે.
1. સિરપ આપતા પહેલા બાળરોગ ચિકિત્સકની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
2. હંમેશા માપ કરીને જ ડોઝ આપે. થોડું થોડું કરીને આપવી ખૂબ જ હાનિકારક હોઈ શકે છે.
3. સિરપ આપતા પહેલા તેને હલાવવાનું યાદ રાખો, કારણ કે ક્યારેક દવા નીચે બેસી જાય છે.
4. જો બાળક પહેલેથી જ કોઈ અન્ય દવા લઈ રહ્યું હોય, તો ધ્યાન રાખો કે સિરપ તેની સાથે રિએક્શન ન આપે.
5. જો સિરપ આપ્યા પછી બાળકને ઉલટી, ચક્કર, વધુ પડતી ઊંઘ અથવા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ જેવા કોઈપણ લક્ષણોનો અનુભવ થાય, તો તાત્કાલિક ડૉક્ટરની સલાહ લો.
ડૉક્ટર કહે છે કે આ ખૂબ જ ગંભીર સમસ્યા છે. જો દવાનો ડોઝ બાળકની ઉંમર અને વજન માટે યોગ્ય ન હોય, તો તે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, વધુ પડતી નિંદર, અથવા બેભાન થવું, ન્યુમોનિયા, અથવા ઓક્સિજનની જરૂરિયાત તરફ દોરી શકે છે. અને કમનસીબે, કેટલાક કિસ્સાઓમાં તે જીવલેણ પણ હોઈ શકે છે. તેથી ક્યારેય અનુમાનના આધારે સિરપ ન આપો. હંમેશા ડૉક્ટરની સૂચનાઓ અનુસાર સિરપ આપો. જો સિરપ માપવાની કેપ અથવા ચમચી સાથે આવે છે, તો તેનો ઉપયોગ કરો.
ખાસ ચેતવણી- ડૉક્ટરની સલાહ વિના દવા આપવી જીવલેણ!
ડૉક્ટર ખાસ જણાવ્યું કે બદલાતા હવામાનને કારણે હાલમાં વાયરલ ન્યુમોનિયા, એલર્જીક બ્રોન્કાઇટિસ અને ખાંસી અને શરદીના કેસ વધી રહ્યા છે. તેથી જો કોઈ બાળક સતત ખાંસી ખાતું હોય, તાવ આવતો હોય, અથવા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડતી હોય, તો તાત્કાલિક ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો. ઘરગથ્થુ ઉપચાર અથવા ઑનલાઇન સલાહ પર આધારિત દવા આપવી એ યોગ્ય રીત નથી.
નોંધ: આ સમાચાર માત્ર તમને જાગૃત કરવાના હેતુથી લખવામાં આવ્યા છે. કોઈપણ વસ્તુના ઉપયોગથી થતા નુકસાન માટે GSTV જવાબદાર રહેશે નહીં.
