VIDEO: રક્તદાન કરતા પહેલાં સાવધાન: જાણો કોણ આપી શકે લોહી અને કોના માટે છે મનાઈ!
છેલ્લું અપડેટ : 16 Aug 2026
રક્તદાન કરવું ખૂબ જ પુણ્યનું કામ માનવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે મોટી સંખ્યામાં લોકો જરૂરિયાતમંદ દર્દીઓની મદદ માટે બ્લડ ડોનેટ કરે છે. જોકે, શું દરેક વ્યક્તિ રક્તદાન કરી શકે છે? બ્લડ ડોનેશન માટે ઉંમર, વજન અને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે? શું કોઈ બીમારી કે દવાનું સેવન કરતી વ્યક્તિએ રક્તદાન કરવું જોઈએ?
ફિઝિશિયન ડૉક્ટરનું કહેવું છે કે દરેક વ્યક્તિ રક્તદાન કરી શકતી નથી. રક્તદાન કરતા પહેલાં વ્યક્તિનું સ્વાસ્થ્ય અને કેટલાક જરૂરી ધોરણોની તપાસ કરવામાં આવે છે. આ સિવાય બ્લડ ડોનેટ કરતા પહેલાં અને પછી પણ કેટલીક સાવચેતીઓ રાખવી જરૂરી હોય છે. એવામાં જો તમે પણ રક્તદાન કરવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો પહેલાં આનાથી જોડાયેલા જરૂરી નિયમો અને સાવચેતીઓ જાણી લો.
કોણ કરી શકે રક્તદાન
18 થી 65 વર્ષની ઉંમર સુધીના લોકો સરળતાથી રક્તદાન કરી શકે છે પરંતુ તેમનું વજન ઓછામાં ઓછું 45 કિલો હોવું જોઈએ અને હિમોગ્લોબિનનું સ્તર 12.5 ગ્રામ/ડીએલ કે તેનાથી વધુ હોવું જોઈએ. જો તમે પૂરેપૂરા સ્વસ્થ છો, તો પણ રક્તદાન કરી શકો છો. સામાન્ય રીતે પુરુષો દર 3 મહિને અને મહિલાઓ દર 4 મહિને બ્લડ ડોનેટ કરી શકે છે.
કઈ તપાસ થાય છે
દરેક બ્લડ ડોનેશન પહેલાં વ્યક્તિની મેડિકલ હિસ્ટ્રી, હિમોગ્લોબિનનું સ્તર, બ્લડ પ્રેશર, પલ્સ, શરીરનું તાપમાન અને સામાન્ય સ્વાસ્થ્ય ચેક કરવામાં આવે છે. જો બધી બાબતો યોગ્ય હોય, તો જ બ્લડ ડોનેશનની મંજૂરી મળે છે.
કેવા લોકો બ્લડ ન આપી શકે
જે લોકોની સર્જરી, રસીકરણ, ગર્ભાવસ્થા કે કોઈ દવાની સારવાર લાંબી ચાલી હોય, તે લોકો કંઈક સમય માટે રક્તદાન કરી શકતા નથી. ડૉક્ટરની સલાહ પર તમે થોડા સમય પછી કરી શકો છો. જે લોકોને ગંભીર એનિમિયા હોય, તાજેતરમાં ટેટૂ બનાવડાવ્યું હોય કે કેટલીક ખાસ જૂની બીમારીઓ હોય, તેઓ રક્તદાન કરી શકતા નથી.
રક્તદાન પહેલાં-પછી શું કરવું
બ્લડ ડોનેશન પહેલાં- બ્લડ ડોનેશનના 2-3 કલાક પહેલાં હળવો અને આયર્નયુક્ત ખોરાક લો. સારી માત્રામાં પાણી પીઓ અને સારી ઊંઘ લો. ખાલી પેટ ડોનેશન ન કરો અને તેના પહેલાં દારૂ ન પીઓ.
બ્લડ ડોનેશન પછી- રક્તદાન પછી પુષ્કળ પાણી પીઓ અને હળવું-ફુલકું કંઈક ખાઓ. જ્યુસ, નાળિયેર પાણી પીઓ, આનાથી શરીર હાઇડ્રેટેડ રહેશે. રક્તદાન પછી ભારે કસરત, વજન ઊંચકવું, તરત જ ધૂમ્રપાન કરવું અને દિવસભર દારૂ પીવાથી બચો. જો ચક્કર કે નબળાઈ લાગે તો થોડીવાર આરામ કરો. જો તમે પણ બ્લડ ડોનેશન કરવાનો પ્લાન કરી રહ્યા છો, તો પહેલાં કેટલીક બાબતો પર ચોક્કસ ધ્યાન આપો. બ્લડ ડોનેશન કરવું સારું છે પરંતુ સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે સચેત પણ રહો.