Health Tips: હાર્ટ એટેકથી થતા 20% મૃત્યુ ભારતમાં થાય છે- ચિંતાજનક રિપોર્ટ
છેલ્લું અપડેટ : 23 Feb 2026
આજના સમયમાં હૃદયરોગ વિશ્વભરમાં સૌથી વધુ જીવલેણ સાબિત થઈ રહ્યો છે. સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે વધતી જતી બેદરકારી અને બદલાતી જીવનશૈલીને કારણે ભારતમાં પણ આ સંકટ ઘણું વધ્યું છે.
વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) ના આંકડા ખરેખર ડરામણા છે- વર્ષ 2022 માં સમગ્ર વિશ્વમાં આશરે 1 કરોડ 98 લાખ લોકોએ હૃદયરોગના કારણે પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો હતો. નોંધવા જેવી વાત એ છે કે આમાંથી 85% મૃત્યુ માત્ર હાર્ટ એટેક અને સ્ટ્રોકને કારણે થયા હતા.
હાર્ટ એટેકથી થતા 20% મૃત્યુ ભારતમાં થાય છે
બીએમ બિરલા હાર્ટ હોસ્પિટલ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના રિપોર્ટ, 'બીટ બાય બીટ 2025' એ એક વધુ કડવું સત્ય સામે રાખ્યું છે. આ રિપોર્ટ અનુસાર, 190 થી વધુ દેશોની સરખામણીમાં, વિશ્વભરમાં હાર્ટ એટેકથી થતા મૃત્યુમાંથી 20% મૃત્યુ ભારતમાં થઈ રહ્યા છે.
પૂર્વ ભારતમાં સ્થિતિ સૌથી વધુ ગંભીર
આ રિપોર્ટ દેશમાં બચાવ, સમયસર તપાસ અને હૃદયની સંભાળમાં રહેલી મોટી ખામીઓ તરફ ઈશારો કરે છે. આંકડા મુજબ:
* ભારતમાં હૃદય સંબંધિત રોગોથી થતા કુલ મૃત્યુમાંથી 30% કિસ્સાઓ માત્ર પૂર્વ ભારતમાંથી આવે છે.
* આ ક્ષેત્રમાં દર 10 માંથી એક પુખ્ત વ્યક્તિ હૃદયરોગથી પીડાઈ રહ્યો છે.
* જો માત્ર પશ્ચિમ બંગાળની વાત કરીએ તો, ત્યાં કોરોનરી હાર્ટ ડિસીઝના દર્દીઓ સમગ્ર દેશની સરેરાશ કરતા ઘણા વધારે છે.
* આ વિસ્તારોમાં મૃત્યુદર વધુ હોવા પાછળ ત્રણ મોટા કારણો છે: બીમારીની ખૂબ મોડી જાણ થવી, સ્ક્રિનિંગનો અભાવ, અને ગોલ્ડન અવરમાં મેડિકલ મદદ ન મળી શકવી.
દક્ષિણ અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં બીમારીઓનું જાળ
આ અભ્યાસમાં ભારતની સાથે સાથે દક્ષિણ અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાની સ્થિતિનું પણ ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે.
રિપોર્ટ જણાવે છે કે દક્ષિણ એશિયામાં ઇસ્કેમિક હાર્ટ ડિસીઝના કેસ પૂર્વ એશિયા કરતા 80% અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા કરતા 30% વધુ છે. આ ઉપરાંત, દક્ષિણ એશિયામાં હૃદયરોગથી થતા મૃત્યુમાં 42% હિસ્સો સ્ટ્રોકનો છે, જે વૈશ્વિક સરેરાશ કરતા ઘણો વધારે છે. હેમરેજિક સ્ટ્રોક પાછળ હાઈપરટેન્શનને સૌથી મોટું કારણ ગણાવવામાં આવ્યું છે. આ રિપોર્ટમાં એ પણ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે મહામારીના વર્ષો દરમિયાન સમગ્ર એશિયામાં હૃદય રોગથી જીવ ગુમાવનારાઓની સંખ્યામાં ઝડપથી વધારો થયો હતો.
25 થી 45 વર્ષના યુવાનો કેમ બની રહ્યા છે શિકાર?
હૃદયરોગ હવે માત્ર વૃદ્ધો સુધી મર્યાદિત રહ્યો નથી. 25 થી 45 વર્ષના યુવાનોમાં તેના કેસ ઝડપથી વધી રહ્યા છે, જેનો સીધો સંબંધ આપણી આજની મોર્ડન લાઈફસ્ટાઈલ સાથે છે. રિપોર્ટ મુજબ આ કેટલીક ખાસ સ્થિતિઓ યુવાનોના હૃદય માટે ખતરનાક સાબિત થઈ રહી છે:
1. સતત તણાવ અને ડિજિટલ બર્નઆઉટ: રિપોર્ટ જણાવે છે કે 72% શહેરી નોકરિયાત લોકો સ્ક્રીન્સના સતત વપરાશને કારણે 'ક્રોનિક ડિજિટલ થાક' અને તણાવનો સામનો કરી રહ્યા છે.
2. એકલતાપણું: જે લોકો બીજા લોકોથી દૂર રહે છે અને એકલતાનો શિકાર છે, તેમનામાં કોરોનરી હાર્ટ ડિસીઝ થવાનું જોખમ 15% સુધી વધી જાય છે.
3. ઊંઘનો અભાવ: યોગ્ય રીતે ન ઊંઘવું અને ખરાબ રૂટિન પણ યુવાનોમાં આ જીવલેણ બીમારીના જોખમને વધારી રહ્યું છે.
