VIDEO: Health/ પગમાં બળતરા અને ઝણઝણાટી સામાન્ય નથી, આ હોઈ શકે છે ગંભીર રોગના સંકેત
છેલ્લું અપડેટ : 30 Mar 2026
પગમાં બળતરા થવી એ એક સામાન્ય લક્ષણ છે, પરંતુ તેને અવગણવું જોઈએ નહીં. તે કોઈ ગંભીર રોગનો સંકેત હોઈ શકે છે. પગમાં બળતરા થવાના અહેસાસને 'બર્નિંગ ફીટ સિન્ડ્રોમ' કહેવામાં આવે છે. પગના તળિયામાં બળતરા થવા પાછળ વિટામિન B12 ની ઉણપ, હોર્મોનલ ફેરફાર, ડાયાબિટીસ અથવા કિડનીના રોગો જેવા અનેક કારણો હોઈ શકે છે. જો સાચું કારણ જાણી લેવામાં આવે તો તેનો યોગ્ય ઈલાજ શક્ય છે. આ લેખમાં આપણે પગમાં બળતરાના કારણો, લક્ષણો અને તેનાથી બચવાના ઉપાયો વિશે જાણીશું.
પગમાં બળતરા થવાના કારણો
પગમાં બળતરા થવા પાછળ ઘણા કારણો હોઈ શકે છે. ક્યારેક ક્યારેક બળતરા થવી સામાન્ય છે, પરંતુ જો તે લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે તો તે બીમારીનો સંકેત હોઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે તેના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:
ડાયાબિટીસ: જે લોકોને ડાયાબિટીસ છે, તેમનું વધેલું શુગર લેવલ નાની નસો (પેરિફેરલ ન્યુરોપેથી) ને નુકસાન પહોંચાડે છે. જેના કારણે પગમાં બળતરા, ઝણઝણાટી કે સોય ભોંકાતી હોય તેવો અનુભવ થાય છે.
કિડનીના રોગ: ક્રોનિક કિડની ડિસીઝથી પીડાતા લોકોના શરીરમાં ઝેરી તત્વો જમા થવાને કારણે નસો ઉત્તેજિત થાય છે, જે પગમાં બળતરા પેદા કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં તરત તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.
વિટામિન B12 ની ઉણપ: શરીરમાં વિટામિન B12 (અને અન્ય B વિટામિન્સ) ની ઉણપની અસર નસોના સ્વાસ્થ્ય પર પડે છે. તેનાથી નસોની કાર્યક્ષમતા પ્રભાવિત થાય છે અને પગમાં બળતરા, સુન્નપણું કે ઝણઝણાટીની તકલીફ થવા લાગે છે.
હાઈપોથાઈરોડિઝમ: થાઈરોઈડ હોર્મોનનું સ્તર ઓછું થવાથી 'નર્વ કન્ડક્શન' ધીમું પડી જાય છે, જેનાથી પગમાં બળતરાની સમસ્યા થઈ શકે છે.
રક્ત પરિભ્રમણની કમી: લોહીનો પ્રવાહ ઓછો થવાને કારણે નસો અને ટિશ્યુને પૂરતો ઓક્સિજન અને પોષક તત્વો મળતા નથી. આનાથી બેચેની, ભારેપણું કે બળતરા અનુભવાય છે.
ન્યુરોલોજીકલ કારણો: ડાયાબિટીસ, દારૂનું સેવન, અમુક દવાઓ અને નર્વ ડેમેજ થવાને કારણે પગમાં અસામાન્ય સંવેદનાઓ થઈ શકે છે.
ખરાબ લાઈફસ્ટાઈલને કારણે પગમાં બળતરા
રોગો સિવાય આપણી જીવનશૈલી પણ આ સમસ્યા માટે જવાબદાર હોઈ શકે છે:
ટાઈટ અથવા ખરાબ ફિટિંગવાળા પગરખાં.
લાંબા સમય સુધી ઉભા રહેવું.
પગના તળિયામાં વધુ પડતો પરસેવો થવો.
પગના તળિયામાં ફંગલ ઇન્ફેક્શન.
સમસ્યાનું કારણ જાણો અને ઉકેલ લાવો
પગમાં બળતરાથી બચવા માટે સૌથી પહેલા તેનું કારણ જાણવું જરૂરી છે. ડાયાબિટીસના દર્દીઓ શુગર લેવલ કંટ્રોલ કરીને રાહત મેળવી શકે છે. વિટામિનની ઉણપ દૂર કરવા હેલ્ધી ડાયટ લો. થાઈરોઈડના દર્દીઓએ નિયમિત દવા લેવી જોઈએ જેથી તેને નિયંત્રિત કરી શકાય. બ્લડ સર્ક્યુલેશનની સમસ્યાઓ પર પણ ધ્યાન આપવું જોઈએ.
પગમાં બળતરાથી બચવાના ઉપાયો
તાત્કાલિક રાહત મેળવવા માટે તમે નીચે મુજબના ઉપાયો કરી શકો છો:
ઠંડા પાણીમાં પગ ડુબાડી રાખો.
એપ્સમ સોલ્ટ (Epsom Salt) મિશ્રિત પાણીમાં પગ રાખો.
આરામદાયક અને હવા ઉજાસવાળા પગરખાં પહેરો.
ખૂબ જ ટાઈટ શૂઝ પહેરવાનું ટાળો.
