VIDEO: Health/ પૂરતી ઊંઘ બાદ પણ થાક ઓછો નથી થઈ રહ્યો! શરીરમાં આ વસ્તુની ઉણપ હોઈ શકે છે જવાબદાર
છેલ્લું અપડેટ : 28 Mar 2026
આજકાલ લોકોમાં ભારે થાક જોવા મળી રહ્યો છે, જે ઊંઘ કે આરામ પછી પણ ઓછો થતો નથી. સામાન્ય રીતે આની પાછળ શરીરમાં આયર્ન (લોહતત્વ)ની ઉણપ જવાબદાર હોય છે. આજની ભાગદોડ ભરેલી જિંદગી અને અનિયમિત ખાનપાનને કારણે ઘણા લોકોમાં આયર્નની ઉણપના લક્ષણો જોવા મળે છે. આ મિનરલની ઉણપ એનીમિયા (પાંડુરોગ)નું જોખમ વધારે છે અને શરીરમાં ઓક્સિજનનો સપ્લાય ઘટાડે છે. આયર્નની ઉણપના 10 સંકેતોને સમયસર ઓળખીને સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો લાવી શકાય છે.
હિમોગ્લોબિન માટે આયર્ન કેમ જરૂરી છે?
લોહીમાં રહેલા હિમોગ્લોબિન બનાવવા માટે આયર્ન અત્યંત જરૂરી છે. હિમોગ્લોબિનનું કામ લોહી દ્વારા ઓક્સિજનને શરીરના અલગ-અલગ ભાગો સુધી પહોંચાડવાનું છે. તેની ઉણપથી થાક લાગવો, શરીર પીળું પડવું અને શ્વાસ ફૂલવા જેવા લક્ષણો દેખાય છે. આને અવગણવાથી ગંભીર બીમારીઓ થઈ શકે છે.
આયર્નની ઉણપના 10 મુખ્ય લક્ષણો
સતત થાક લાગવો: કામ કર્યા પછી થાક લાગવો સામાન્ય છે, પરંતુ જો કામ કર્યા વગર જ થાક લાગે અને આરામ પછી પણ ન મટે, તો તે આયર્નની ઉણપ હોઈ શકે છે.
ત્વચાનું પીળું પડવું: જો તમારી ત્વચા પીળી પડવા લાગે અને ચહેરા પર ફીકાશ દેખાય, તો તે લોહીની ટકાવારી ઓછી હોવાનો સંકેત છે.
શ્વાસ ફૂલવો: થોડું ચાલવા કે સીડી ચઢવા પર પણ જો શ્વાસ ચઢવા લાગે, તો તેનો અર્થ છે કે શરીરને પૂરતો ઓક્સિજન મળી રહ્યો નથી.
ધબકારા તેજ થવા: આયર્નની ઉણપને કારણે હૃદયને વધુ મહેનત કરવી પડે છે, જેનાથી હૃદયના ધબકારા વધી શકે છે.
ચક્કર આવવા અને માથાનો દુખાવો: જ્યારે ઓક્સિજનની અછતને કારણે મગજ પર અસર થાય છે, ત્યારે ચક્કર આવવા અથવા સતત માથાના દુખાવાની સમસ્યા થઈ શકે છે.
વાળ ખરવા (હેર ફોલ): આયર્નની ઉણપથી વાળના મૂળને પોષણ મળતું નથી, જેના કારણે વાળ અચાનક ખરવા લાગે છે. ખાસ કરીને મહિલાઓમાં આ લક્ષણ વધુ જોવા મળે છે.
નબળા નખ: જો નખ પાતળા થઈ જાય, વારંવાર તૂટી જાય અથવા ચમચી જેવા વળેલા (Spoon-shaped) દેખાય, તો તે આયર્નની ઉણપ હોઈ શકે છે.
શરીર ઠંડું પડવું: બ્લડ સર્ક્યુલેશન (લોહીનું પરિભ્રમણ) પ્રભાવિત થવાને કારણે હાથ-પગ ઠંડા પડી જાય છે.
જીભમાં સોજો કે દુખાવો: કેટલાક કિસ્સામાં આયર્નની ઉણપથી જીભમાં સોજો, બળતરા કે દુખાવો અનુભવાય છે.
એકાગ્રતામાં ઘટાડો: આયર્નની ઉણપ મગજની ક્ષમતા પર પણ અસર કરે છે, જેનાથી કોઈ પણ કામમાં ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી પડે છે.
આયર્નની ઉણપ દૂર કરવા માટેનો આહાર
આયર્નની ઉણપથી બચવા માટે સંતુલિત આહાર ખૂબ જ જરૂરી છે. ખાસ કરીને મહિલાઓએ પીરિયડ્સ દરમિયાન આહારનું વધુ ધ્યાન રાખવું જોઈએ. નીચે મુજબના ખોરાકને ડાયેટમાં સામેલ કરો:
પાલક જેવી લીલા પાંદડાવાળી શાકભાજી.
ગોળ, બીન્સ અને કઠોળ.
સફરજન, ખજૂર અને દાડમ.
વિટામિન સી: આયર્ન ધરાવતા ખોરાક સાથે ખાટાં ફળો (વિટામિન સી) લો, કારણ કે તે શરીરમાં આયર્નનું શોષણ વધારે છે.