Health: સારી ઊંઘ માટે વરદાન છે 'Digital Sunset', જાણો કેવી રીતે કામ કરે છે આ ટ્રીક
છેલ્લું અપડેટ : 27 Feb 2026
આજની ભાગદોડભરી જિંદગીમાં આપણો આખો દિવસ સ્માર્ટફોન સ્ક્રોલ કરવામાં અથવા લેપટોપ પર કામ કરવામાં જ પસાર થાય છે. રાત્રે સૂતા પહેલા પણ આપણી નજર ફોનની સ્ક્રીન પર જ હોય છે. જેના કારણે રાત્રે ઊંઘ ન આવવી અથવા વારંવાર ઊંઘ ઉડી જવાની સમસ્યા થવા લાગે છે.
આ પરેશાનીથી બચવામાં 'ડિજિટલ સનસેટ' (Digital Sunset) તમારી મદદ કરી શકે છે. ચાલો જાણીએ કે તે શું છે અને તેનાથી તમને કેવી રીતે ફાયદો થઈ શકે છે.
શું છે ડિજિટલ સનસેટ?
આનો સીધો અર્થ એ છે કે, સૂવાના લગભગ એક કે બે કલાક પહેલાં તમારા બધા ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો, જેમ કે– મોબાઈલ ફોન, ટેબ્લેટ, ટેલિવિઝન અને લેપટોપ બંધ કરી દેવા. જે રીતે પ્રકૃતિમાં સૂરજ આથમ્યા પછી અંધારું છવાઈ જાય છે અને દુનિયા શાંત થવા લાગે છે, તેવી જ રીતે ડિજિટલ સનસેટ તમારા મગજને સંકેત આપે છે કે હવે બહારની દુનિયાથી કપાઈને આરામ કરવાનો સમય આવી ગયો છે.
સ્ક્રીન ટાઈમ અને ઊંઘ વચ્ચેનું કનેક્શન
આપણા શરીરની એક ઇન્ટરનલ ક્લોક હોય છે જેને સર્કેડિયન રિધમ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે સાંજ થાય છે અને પ્રકાશ ઓછો થવા લાગે છે, ત્યારે આપણું મગજ મેલાટોનિન હોર્મોન રિલીઝ કરવાનું શરૂ કરે છે. આ હોર્મોન આપણા શરીરને સંકેત આપે છે કે હવે આરામ કરવાનો અને સૂવાનો સમય થઈ ગયો છે.
જોકે, સ્ક્રીનમાંથી નીકળતી બ્લૂ લાઈટ આપણા મગજને મૂંઝવણમાં મૂકી દે છે કે હજી સૂવાનો સમય નથી થયો. આ કારણે મગજ એક્ટિવ રહે છે અને મેલાટોનિનનું ઉત્પાદન અટકી જાય છે અથવા ઓછું થઈ જાય છે. આ કારણોસર રાત્રે સારી ઊંઘ નથી આવતી અથવા ઊંઘ આવવામાં ઘણો સમય લાગે છે અને બીજા દિવસે થાક અનુભવાય છે.
ડિજિટલ સનસેટના ફાયદા
ઊંડી અને સારી ઊંઘ:
જ્યારે તમે સૂતા પહેલા ઓછામાં ઓછા 1-2 કલાક સ્ક્રીન બંધ કરી દો છો, ત્યારે શરીરને કુદરતી રીતે મેલાટોનિન બનાવવાનો સમય મળે છે. આનાથી માત્ર જલ્દી ઊંઘ જ નથી આવતી, પણ ઊંઘ ઊંડી પણ થાય છે.
માનસિક શાંતિ અને ઓછો તણાવ:
સોશિયલ મીડિયાના નોટિફિકેશન અને સમાચારો ઘણીવાર તણાવ અને એન્ઝાયટી પેદા કરે છે. ડિજિટલ સનસેટ તમને આનાથી દૂર રહેવામાં મદદ કરે છે, જેનાથી મન શાંત થાય છે.
આંખોને આરામ:
આખો દિવસ સ્ક્રીન જોવાને કારણે આંખો પર જે દબાણ આવે છે, તેને ઓછું કરવા માટે આ બ્રેક ખૂબ જ જરૂરી છે.
પોતાના માટે સમય:
સ્ક્રીન બંધ હોવા પર તમારી પાસે પુસ્તકો વાંચવાનો અથવા પરિવાર સાથે વાતચીત કરવાનો સમય હોય છે, જે સંબંધો અને વ્યક્તિગત વિકાસ માટે ફાયદાકારક છે.
આને કેવી રીતે અપનાવવું?
સમય નક્કી કરો:
સૂવાના ઓછામાં ઓછા 60 મિનિટ પહેલા ડિજિટલ સનસેટનો સમય નક્કી કરો.
વિકલ્પ શોધો:
સ્ક્રીનની જગ્યાએ પુસ્તક વાંચવાની, હળવું સંગીત સાંભળવાની અથવા મેડિટેશન (ધ્યાન) કરવાની આદત પાડો.
ફોનને દૂર રાખો:
ચાર્જિંગ પોઈન્ટને પલંગથી દૂર કોઈ બીજા રૂમમાં રાખો જેથી તમે વારંવાર ફોન ચેક ન કરો.
