ભારતીય સેનામાં ઐતિહાસિક ફેરફારની તૈયારી: હવે નહીં રહે 'બ્રિગેડિયર'નું પદ? જાણો કેમ લેવાઈ રહ્યો છે આ મોટો નિર્ણય!

ભારતીય સેનામાં ઐતિહાસિક ફેરફારની તૈયારી: હવે નહીં રહે 'બ્રિગેડિયર'નું પદ? જાણો કેમ લેવાઈ રહ્યો છે આ મોટો નિર્ણય!
તસવીર: gstv
આ સમાચાર સાંભળો

ભારતીય સેના પોતાના રેન્ક માળખામાં મોટો ફેરફાર કરવા પર ગંભીરતાથી વિચાર કરી રહી છે. રક્ષા સૂત્રોના જણાવ્યા પ્રમાણે સેના બ્રિગેડિયરનું પદ સમાપ્ત કરવા અને કર્નલથી સીધા મેજર જનરલ પદ પર પ્રમોશન આપવાની વ્યવસ્થા લાવવા માટે પ્રસ્તાવ તૈયાર કરી રહી છે. આ પગલું અધિકારીઓના કરિયર પ્રોગ્રેસને વધુ સારું બનાવવા, સિવિલ સેવામાં સામેલ અધિકારીઓ સાથેના વેતન અને પદના અંતરને ઘટાડવા તેમજ રેન્ક માળખાને સરળ બનાવવા માટે ઉઠાવવામાં આવી રહ્યું છે.

પ્રમોશનમાં વિલંબ અને અસમાનતા દૂર કરવાનો હેતુ

જાહેરાત

સેનાનું હાલનું રેન્ક માળખું પિરામિડના આકારનું છે. લેફ્ટનન્ટ કર્નલ અને તેનાથી નીચેના પદો પર અધિકારીઓની સંખ્યા ખૂબ જ વધારે છે, જ્યારે ઉપરના પદો મર્યાદિત છે. આના કારણે પ્રમોશનમાં વિલંબ થાય છે. સેનાના અધિકારીઓને મેજર જનરલના વેતન સ્તર સુધી પહોંચવામાં સરેરાશ 32-33 વર્ષ લાગે છે, જ્યારે IAS, IPS અને વન સેવાના અધિકારીઓ સમાન સ્તરે 16-18 વર્ષમાં જ પહોંચી જાય છે. આ અસમાનતાને દૂર કરવા માટે આ પ્રસ્તાવ લાવવામાં આવ્યો છે.

વર્ષ 2018માં તત્કાલીન સેના પ્રમુખ જનરલ બિપિન રાવતના સમયમાં પણ કેડર અભ્યાસમાં બ્રિગેડિયર પદ ખતમ કરવાની સંભાવના પર ચર્ચા થઈ હતી, પરંતુ ત્યારે તેને લાગુ કરવામાં નહોતું આવ્યું. હવે સેના આ પ્રસ્તાવને ઔપચારિક રીતે રક્ષા મંત્રાલયના માધ્યમથી આઠમા કેન્દ્રીય વેતન પંચને મોકલવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ ભલામણોને આ જ મહિને અથવા આગામી મહિને અંતિમ રૂપ આપીને મોકલી શકાય છે.

કમાન્ડ માળખામાં કેવી રીતે બદલાવ આવશે?

પ્રસ્તાવ પ્રમાણે હવે મેજર જનરલ જ બ્રિગેડની કમાન્ડ સંભાળશે, જે જવાબદારી હાલમાં બ્રિગેડિયર સંભાળે છે. સાથે જ તેઓ ડિવિઝન સ્તરની જવાબદારીઓ પણ નિભાવતા રહેશે. નિયમિત અધિકારીઓ માટે મેજર જનરલ લઘુત્તમ રિટાયરમેન્ટ રેન્ક બની શકે છે, જેનાથી કરિયરમાં સ્થિરતા વધશે.

આ ફેરફાર ભારતીય નૌકાદળ અને ભારતીય વાયુસેના પર પણ અસર કરશે, જ્યાં કોમોડોર અને એર કોમોડોર એ બ્રિગેડિયરના સમકક્ષ પદો છે. સેના હાલમાં પોતાના ઓપરેશનલ સંગઠનમાં પણ મોટા ફેરફારો કરી રહી છે. તેણે અગાઉ પાંચ ઈન્ટિગ્રેટેડ બેટલ ગ્રૂપ (IBG) અને એક ફાયર સપોર્ટ ગ્રૂપ સક્રિય કરી દીધા છે. દરેક IBGમાં લગભગ 5,000 જવાનો હોય છે, જે બ્રિગેડ કરતા મોટા અને ડિવિઝન કરતા નાના હોય છે. આનું કમાન્ડ મેજર જનરલ પાસે જ હોય છે. આવી સ્થિતિમાં રેન્ક માળખામાં ફેરફાર કમાન્ડ વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવી શકે છે.

ફાયદા અને પડકારો

આ પ્રસ્તાવ અધિકારીઓનો ઉત્સાહ વધારી શકે છે અને પ્રતિભાશાળી લોકોને સેનામાં જાળવી રાખવામાં મદદ કરશે. પરંતુ તેને લાગુ કરવામાં કેટલાક પડકારો પણ છે. હાલના બ્રિગેડિયર પદોનું સમાયોજન, નૌકાદળ-વાયુસેના સાથે તાલમેલ અને કમાન્ડ જવાબદારીઓની વહેંચણી ખૂબ જ સાવચેતીપૂર્વક કરવી પડશે. જો આ મંજૂર થાય છે, તો સેનાની સમગ્ર કમાન્ડ અને કરિયર આર્કિટેક્ચરમાં મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન આવશે.

એકંદરે આ ચર્ચા સેનાને આધુનિક અને કાર્યક્ષમ બનાવવાની વ્યાપક પ્રક્રિયાનો એક ભાગ છે. આગળની ઔપચારિક ભલામણ અને સરકારનો નિર્ણય નક્કી કરશે કે આ ફેરફાર કેટલી ઝડપથી અમલમાં આવે છે.

આ સમાચાર શેર કરો

જાહેરાત