પરિસીમન બિલ: બે-તૃતીયાંશ બહુમતીનો આંકડો પાર કરવા મોદી સરકાર તૈયાર?
છેલ્લું અપડેટ : 31 Jul 2026
સંસદના ચોમાસુ સત્રના (Monsoon Session) બીજા અઠવાડિયામાં કેન્દ્ર સરકારે બે મહત્વપૂર્ણ વિધેયકો પસાર કરાવી લીધા છે, પરંતુ હવે સૌની નજર પરિસીમન બિલ (Delimitation Bill) અને મહિલા અનામત બિલ (Women's Reservation Bill) પર ટકેલી છે. આ બંને બંધારણીય સુધારા વિધેયકોને (Constitutional Amendment Bills) પસાર કરાવવા માટે સરકારને સંસદમાં બે-તૃતીયાંશ બહુમતીની (Two-Thirds Majority) જરૂર છે.
સંસદના બીજા સપ્તાહમાં સરકારી કામગીરીને સફળતા
સંસદનું ચોમાસુ સત્ર ૨૦ જુલાઈથી શરૂ થયું છે જે ૧૩ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ સુધી ચાલશે. પ્રથમ અઠવાડિયું પેપર લીક અને જંતર-મંતર પર વિદ્યાર્થી આંદોલન જેવા મુદ્દાઓના વિરોધમાં હોબાળામાં ધોવાઈ ગયું હતું. જોકે, બીજા અઠવાડિયામાં સરકારે એન્ટી પેપર લીક બિલ (Anti-Paper Leak Bill) અને વંદે માતરમ બિલ પસાર કરાવી લીધા છે.
હવે સત્રના બાકી રહેલા દિવસોમાં સરકાર પરિસીમન અને મહિલા અનામત જેવા દૂરગામી પરિણામો ધરાવતા બિલો અંગે આગળ વધશે કે નહીં તેના પર રાજકીય વર્તુળોની નજર છે.
બે-તૃતીયાંશ બહુમતીનું ગણિત અને નંબર ગેમ
લોકસભા અને વિધાનસભા બેઠકો વધારવા માટેના પરિસીમન અને મહિલા અનામત બિલ બંધારણીય સુધારા દ્વારા જ શક્ય છે, જેના માટે વિશિષ્ટ બહુમતી (Special Majority) જરૂરી છે:
-
જરૂરી આંકડો: લોકસભાની કુલ ૫૪૩ બેઠકોમાંથી હાલ ૩ બેઠકો ખાલી હોવાથી ૫૪૦ સભ્યોના આધારે બે-તૃતીયાંશ બહુમતી માટે ૩૬૦ સાંસદોનું સમર્થન જરૂરી છે.
-
હાલનું સમીકરણ: એપ્રિલ ૨૦૨૬માં જ્યારે પરિસીમન બિલ લાવવામાં આવ્યું ત્યારે NDA પાસે ૨૯૮ સાંસદો હતા.
-
બદલાયેલું સંખ્યાબળ: તૃણમૂલ કોંગ્રેસમાંથી (TMC) અલગ થયેલા ૨૦ સાંસદો અને ઉદ્ધવ ઠાકરે જૂથના ૬ સાંસદો શિંદે જૂથમાં જોડાતાં NDA નું સમર્થન ૩૧૯ સુધી પહોંચ્યું છે. YSRCP ના ૪ અને ૧ અપક્ષ મળીને આ આંકડો ૩૨૪ સુધી પહોંચે છે.
સરકાર સામે હજુ પણ ૩૬ સાંસદોનું અંતર
૩૬૦ ના જાદુઈ આંકડા સુધી પહોંચવા માટે સરકારને હજુ પણ ૩૬ વધુ સાંસદોના સમર્થનની જરૂર છે. સરકારની નજર ડીએમકેના (DMK) ૨૨ અને શરદ પવાર જૂથના ૮ સાંસદો પર હતી. પરંતુ પેપર લીક મુદ્દે વિપક્ષના આક્રમક વલણને કારણે શરદ પવાર જૂથનું સમર્થન મળવું મુશ્કેલ દેખાઈ રહ્યું છે.
નિષ્ણાતોના મતે, મોદી સરકાર પરિસીમન અને મહિલા અનામત બિલ ગૃહમાં ત્યારે જ રજૂ કરશે જ્યારે તે બે-તૃતીયાંશ બહુમતી મેળવવા માટે સંપૂર્ણપણે આશ્વસ્ત હશે.
