AI અને ઓટોમેશનના યુગમાં IIM-અમદાવાદની નવી પહેલ: વિદ્યાર્થીઓને અપાશે AI ટૂલ્સની સુવિધા

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), ઓટોમેશન અને નોકરીઓમાં છટણીના વધતા પડકારો વચ્ચે ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેનેજમેન્ટ અમદાવાદ (IIM-A) મેનેજમેન્ટ શિક્ષણની પદ્ધતિમાં ફેરફાર કરી રહ્યું છે. સંસ્થાના ડાયરેક્ટર પ્રોફેસર ભરત ભાસ્કરે જણાવ્યું છે કે વિદ્યાર્થીઓ અને ફેકલ્ટી સભ્યોને અધિકૃત AI ટૂલ્સની સુવિધા આપવામાં આવી રહી છે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય વિદ્યાર્થીઓને માત્ર વર્તમાન નોકરીઓ માટે નહીં, પરંતુ ભવિષ્યમાં બદલાતી વ્યાવસાયિક પરિસ્થિતિઓ માટે પણ તૈયાર કરવાનો છે. પ્રોફેસર ભાસ્કરના જણાવ્યા અનુસાર, AI અને ઓટોમેશનને કારણે કંપનીઓની કામગીરી, ભરતીની પ્રક્રિયા અને નોકરીઓની ભૂમિકાઓમાં પરિવર્તન આવી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં મેનેજમેન્ટના વિદ્યાર્થીઓએ ટેકનોલોજીનો અસરકારક ઉપયોગ કરવાની સાથે પોતાની વિચારશક્તિ, નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા અને બદલાતી પરિસ્થિતિઓને અનુરૂપ બનવાની કુશળતા પણ વિકસાવવી પડશે.

કોઈ ડિગ્રી છટણી સામે સુરક્ષાની ગેરંટી નથી આપતી

ભરત ભાસ્કરે સ્પષ્ટ કર્યું કે કોઈ પણ મેનેજમેન્ટ ડિગ્રી નોકરીમાંથી છટણી (લેઓફ) સામે સુરક્ષાની ગેરંટી આપી શકતી નથી. આજે મળેલી નોકરીની ભૂમિકા સમગ્ર કારકિર્દી દરમિયાન એકસરખી રહેશે તેની પણ ખાતરી નથી. તેથી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓએ વિદ્યાર્થીઓને સતત શીખતા રહેવા અને નવી ટેકનોલોજી તથા બદલાતી વ્યવસાયિક જરૂરિયાતો સાથે અનુકૂલન સાધવા માટે સક્ષમ બનાવવા જોઈએ. તેમણે જણાવ્યું કે ભવિષ્યના મેનેજરોને AIથી દૂર રાખીને ઉદ્યોગ માટે તૈયાર કરી શકાય નહીં. કંપનીઓ ઉત્પાદકતા વધારવા માટે AIનો ઉપયોગ પ્રોત્સાહિત કરી રહી છે, તેથી વિદ્યાર્થીઓએ પણ અભ્યાસ દરમિયાન આ ટેકનોલોજીનો યોગ્ય ઉપયોગ કરતાં શીખવું જરૂરી છે.

'AIને અવગણશો તો તમને પણ અવગણવામાં આવશે'

પ્રોફેસર ભાસ્કરે ચેતવણી આપતાં કહ્યું કે AIની અસર માત્ર ચેટબોટ્સ કે ઓફિસનાં કામકાજ સુધી મર્યાદિત નથી. જનરેટિવ AI માહિતી આધારિત કાર્યોને બદલી રહ્યું છે, જ્યારે રોબોટિક્સ અને ઓટોમેટેડ સિસ્ટમ્સ ફેક્ટરીઓ તથા અન્ય ઉદ્યોગોની કામગીરીમાં પરિવર્તન લાવી રહ્યાં છે. તેમણે કંપનીઓ દ્વારા AIમાં કરવામાં આવતા મોટા રોકાણનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. જોકે, આ ટેકનોલોજીમાંથી કંપનીઓને અપેક્ષિત આર્થિક વળતર મળશે કે નહીં તે હજી સ્પષ્ટ નથી. જો રોકાણ સામે પૂરતું વળતર નહીં મળે, તો કંપનીઓ રોકાણની ગતિ ધીમી કરી શકે છે અને ભરતીની યોજનાઓ પર પુનર્વિચાર કરી શકે છે. આ સંજોગોમાં ભવિષ્યના મેનેજરો માટે માત્ર માહિતી એકત્રિત કરવી પૂરતી નહીં રહે. માહિતીની વિશ્વસનીયતા તપાસવી, તેનો યોગ્ય અર્થ સમજવો અને તેના આધારે નિર્ણય લેવો વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ બનશે. ભાસ્કરે કહ્યું કે AIને અવગણવું હવે શક્ય નથી, કારણ કે આ ટેકનોલોજી કાર્યસ્થળની વાસ્તવિકતાનો ભાગ બની ગઈ છે.

AIના જવાબો પર ભરોસો નહીં, પોતાની વિચારશક્તિનો ઉપયોગ જરૂરી

IIM-અમદાવાદ વિદ્યાર્થીઓને AIનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરી રહ્યું છે, પરંતુ સંસ્થાનું માનવું છે કે માત્ર AI ટૂલ્સની સુવિધા મળવાથી સારા મેનેજર બની શકાય નહીં. વિદ્યાર્થીઓને વાસ્તવિક વ્યવસાયિક સમસ્યાઓ સમજવા, વિવિધ ઉકેલોની સરખામણી કરવા અને યોગ્ય નિર્ણય લેવા માટે તૈયાર કરવામાં આવશે. સંસ્થાની કેસ-આધારિત શિક્ષણ પદ્ધતિમાં વિદ્યાર્થીઓને વ્યવસાયિક પરિસ્થિતિઓનું વિશ્લેષણ કરવાની તક આપવામાં આવે છે. વિદ્યાર્થીઓ વર્ગમાં આવતા પહેલાં AIની મદદથી જવાબોનો પ્રાથમિક મુસદ્દો તૈયાર કરી શકે છે, પરંતુ વર્ગખંડમાં ચર્ચા, નવી માહિતી અને બદલાતી ધારણાઓના આધારે તેમણે પોતાના જવાબોનું પુનર્મૂલ્યાંકન કરવું પડશે. ભાસ્કરના જણાવ્યા અનુસાર, જ્યારે બધા વિદ્યાર્થીઓ AI દ્વારા તૈયાર કરાયેલા એકસરખા જવાબો સાથે આવે, ત્યારે શિક્ષકોની જવાબદારી ચર્ચાને તેનાથી આગળ લઈ જવાની બને છે. વિદ્યાર્થીઓએ AIના જવાબોને આંખ બંધ કરીને સ્વીકારવાને બદલે સવાલો પૂછવા, તથ્યો ચકાસવા અને પોતાની નિર્ણયશક્તિનો ઉપયોગ કરતાં શીખવું પડશે.

ઉદ્યોગોમાં ફેરફાર સાથે મેનેજમેન્ટ શિક્ષણ પણ બદલાશે

AI, રોબોટિક્સ અને ઓટોમેશન વ્યવસાયોની કામગીરી તથા સેવાઓ આપવાની પદ્ધતિ બદલી રહ્યાં છે. તેથી મેનેજમેન્ટના અભ્યાસક્રમોમાં પણ સમયની જરૂરિયાત મુજબ ફેરફાર કરવો જરૂરી છે. IIM-અમદાવાદ ઉદ્યોગો સાથે સંપર્ક જાળવીને ટેકનોલોજીના નવા ઉપયોગોનો અભ્યાસ, સંશોધન અને શૈક્ષણિક પ્રયોગો પર ભાર મૂકી રહ્યું છે. વિદ્યાર્થીઓને પ્રોજેક્ટ્સ અને સ્વ-અભ્યાસની તકો પણ આપવામાં આવી રહી છે, જેમાં તેઓ ફેકલ્ટી સભ્યો અને સંશોધકોના માર્ગદર્શન હેઠળ નવા પડકારોનો સામનો કરી શકે છે. પ્રોફેસર ભાસ્કરના મતે, ભવિષ્યમાં કઈ નોકરીઓ અદૃશ્ય થશે અને કઈ નવી ભૂમિકાઓ ઊભી થશે તેની ચોક્કસ આગાહી કરવી મુશ્કેલ છે. પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ સતત શીખતા રહે, અનિશ્ચિતતામાં યોગ્ય નિર્ણયો લે અને બદલાતી પરિસ્થિતિઓમાં સફળતાપૂર્વક આગળ વધી શકે તે માટે તેમને તૈયાર કરવા એ જ મેનેજમેન્ટ શિક્ષણનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય છે.