રાજ્યસભામાં NDA બહુમતીની કેટલી નજીક? જુઓ ચૂંટણી પછીની પાવર ગેમ
છેલ્લું અપડેટ : 19 Jun 2026
નવી દિલ્હી: સંસદના આગામી મોન્સૂન સત્ર (Monsoon Session) પહેલા દિલ્હીના રાજકીય કોરિડોરમાં હલચલ તેજ થઈ ગઈ છે. તાજેતરમાં યોજાયેલી રાજ્યસભા ચૂંટણીના પરિણામો અને વિપક્ષી સાંસદોના સતત થઈ રહેલા પક્ષપલટાના કારણે ઉચ્ચ સદન (Upper House) એટલે કે રાજ્યસભાનું આખું નંબરગેમ (number game) બદલાઈ ગયું છે. સત્તાધારી ગઠબંધન NDA હવે રાજ્યસભામાં અભૂતપૂર્વ રીતે શક્તિચ્છાળી બનીને ઉભર્યું છે અને તે બે તૃતીયાંશ બહુમતી (two-third majority) મેળવવાની ખૂબ જ નજીક પહોંચી ગયું છે.
NDA ની તાકાત કેટલી વધી?
18 જૂન સુધી દેશના 10 રાજ્યોની 27 બેઠકો પર રાજ્યસભાની ચૂંટણી પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી હતી. આ ચૂંટણી બાદ ઉચ્ચ સદનમાં NDAનો આંકડો 152 સીટો પર પહોંચી ગયો છે, જેમાં સૌથી મોટો પક્ષ ભાજપ (BJP) છે.
પ્રથમ તબક્કામાં જ્યારે 24 સાંસદો બિનહરીફ (unopposed) ચૂંટાયા, ત્યારે તેમાંથી 19 સાંસદો NDAના હતા.
ઝારખંડમાં પરિમલ નથવાનીની જીત બાદ આ આંકડો વધુ મજબૂત થયો છે. હવે ગઠબંધન બે તૃતીયાંશ બહુમતીના જાદુઈ આંકડાથી માત્ર 11 સીટો દૂર છે.
બે તૃતીયાંશ બહુમતી કેવી રીતે મળશે?
પશ્ચિમ બંગાળમાં મમતા બેનર્જીની તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) ના 4 મોટા રાજ્યસભા સાંસદો (સુષ્મિતા દેવ, પ્રકાશ બરિક, સુખેન્દુ શેખર રે અને કોયલ મલિક) એ તાજેતરમાં જ રાજીનામા આપ્યા છે. પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીના બદલાયેલા સમીકરણો બાદ આ ચારેય સીટો હવે ભાજપના ખાતામાં સરળતાથી આવી શકે છે.
આ ઉપરાંત, ગૃહમાં બીજુ જનતા દળ (BJD) ના 5 અને YSRCP ના 7 સાંસદો છે. આ બંને પક્ષો હાલમાં કોઈ ગઠબંધન (alliance) માં સામેલ નથી અને તેઓ અગાઉ પણ અનેક મહત્વના મુદ્દાઓ પર કેન્દ્ર સરકારને સમર્થન (support) આપતા રહ્યા છે. તેથી બહુમતી મેળવવી NDA માટે બહુ મુશ્કેલ નથી.
શા માટે જરૂરી છે બે તૃતીયાંશ બહુમતી?
સંસદમાં બંધારણ સુધારા વિધેયક (Constitutional Amendment Bills) પાસ કરાવવા માટે બે તૃતીયાંશ બહુમતી હોવી અનિવાર્ય છે.
પરિસીમન બિલ (Delimitation Bill): જો સરકારને આ બહુમતી મળી જાય છે, તો દેશમાં સીટોની પુનઃરચના એટલે કે પરિસીમન સાથે જોડાયેલું મહત્વનું બિલ પાસ કરાવવું સરળ બની જશે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર આ આગામી મોન્સૂન સત્રમાં જ આ વિધેયક ફરીથી રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે.
વિપક્ષી 'ઇન્ડિયા' ગઠબંધનની સ્થિતિ
બીજી તરફ, વિપક્ષી ઇન્ડિયા ગઠબંધન (INDIA Alliance) ની હાલત વધુ ખરાબ થઈ છે અને તેમની પાસે હવે માત્ર 64 સાંસદો બચ્યા છે. 8 સાંસદો ધરાવતી DMK અને 3 સાંસદો ધરાવતી આમ આદમી પાર્ટી (AAP) આ જૂથમાંથી પહેલેથી જ અલગ થઈ ચૂકી છે.
બીજી તરફ, લોકસભા (Lok Sabha) માં પણ ટૂંક સમયમાં NDAનો આંકડો 300 ને પાર કરી શકે છે, કારણ કે ટીએમસી (TMC) ના આશરે 20 સાંસદો એક અલગ ગ્રુપ બનાવીને સરકારને ટેકો જાહેર કરી શકે છે, જ્યારે શિવસેના (UBT) ના બાગીઓ પણ આ જ રસ્તે ચાલી રહ્યા છે. લોકસભામાં બે તૃતીયાંશ બહુમતી માટે 363 સાંસદોની જરૂર હોય છે, જે તરફ હવે શાસક પક્ષ મજબૂતીથી આગળ વધી રહ્યો છે.
લોકસભા બાદ હવે રાજ્યસભામાં પણ વિપક્ષ નબળો પડતાં નરેન્દ્ર મોદી સરકાર પોતાના એજન્ડા અને મોટા કાયદાઓ કોઈ પણ અડચણ વગર સંસદમાં પાસ કરાવી શકશે.
