અમારો વિસ્તાર તાત્કાલિક ખાલી કરો', ભારતે ચીન-પાકિસ્તાનને ખખડાવ્યા, જાણો શું છે સમગ્ર મામલો
છેલ્લું અપડેટ : 17 Sept 2026
ભારતે ચીન અને પાકિસ્તાન દ્વારા શરૂ કરાયેલા ‘ચીન-પાકિસ્તાન જૉઇન્ટ બાઉન્ડ્રી કમિશન’નો સખત વિરોધ કર્યો છે. વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે પાકિસ્તાન જે ભારતીય જમીન પર ગેરકાયદેસર કબજો જમાવીને બેઠું છે, તેના સંબંધમાં તેને ચીન સાથે કોઈપણ પ્રકારનો સરહદી કરાર કે સમજૂતી કરવાનો અધિકાર નથી. ભારતે ફરી એકવાર જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખને દેશનો અભિન્ન ભાગ ગણાવીને બંને દેશોને કડક સંદેશ આપ્યો છે.
ચીન-પાકિસ્તાનના નવા બાઉન્ડ્રી કમિશન પર ભારતનો વિરોધ
તાજેતરમાં ચીન અને પાકિસ્તાને મળીને ‘ચીન-પાકિસ્તાન જૉઇન્ટ બાઉન્ડ્રી કમિશન’ને ફરી શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી હતી. ભારતે આ પગલાને તરત જ ફગાવી દીધું છે અને કહ્યું છે કે જે વિસ્તારને લઈને બંને દેશો સરહદી ચર્ચા કરી રહ્યા છે, તે ભારતનો જ ભાગ છે.
વિદેશ મંત્રાલયનું સ્પષ્ટ નિવેદન
વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું કે પાકિસ્તાન અને ચીન વચ્ચે જે વિસ્તાર અંગે ચર્ચા થઈ રહી છે, તે ભારતીય ભૂમિ છે. તેમણે કહ્યું કે પાકિસ્તાનનો તે વિસ્તારમાં ગેરકાયદેસર કબજો છે અને તેથી તેને કોઈ ત્રીજા દેશ સાથે સરહદ નક્કી કરવાનો કે કોઈ કરાર કરવાનો અધિકાર મળતો નથી.
જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ ભારતના જ ભાગ : વિદેશ મંત્રાલય
ભારતે ફરી દોહરાવ્યું છે કે સમગ્ર જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ ભારતના અભિન્ન અને અખંડ ભાગ છે. સરકારનું કહેવું છે કે આ સ્થિતિ પહેલાં પણ એવી જ હતી, હાલમાં પણ છે અને ભવિષ્યમાં પણ રહેશે. દેશની સંપ્રભુતા અને પ્રાદેશિક અખંડિતતા સાથે કોઈ સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં.
ગેરકાયદેસર કબજાને માન્યતા આપવાના પ્રયાસોનો વિરોધ
વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે પાકિસ્તાન દ્વારા કબજાવાળા વિસ્તારોમાં થતી કોઈપણ પ્રવૃત્તિ કે સમજૂતીને ભારત માન્યતા આપતું નથી. ભારતનું કહેવું છે કે ગેરકાયદેસર કબજાને કાયદેસર દેખાડવાના તમામ પ્રયાસોનો સખત વિરોધ કરવામાં આવશે.
1963ના કરારને ભારતે ક્યારેય સ્વીકાર્યો નથી
આ વિવાદનું મૂળ વર્ષ 1963માં થયેલા ચીન-પાકિસ્તાન સરહદી કરારમાં છે. તે સમયે પાકિસ્તાને PoKના કેટલાક વિસ્તારોને લઈને ચીન સાથે કરાર કર્યો હતો. ભારતે શરૂઆતથી જ આ કરારને ગેરકાયદેસર ગણાવ્યો છે અને દલીલ કરી છે કે જે જમીન પર પાકિસ્તાનનો કાયદેસર હક જ ન હતો, તેના અંગે તે કોઈ કરાર કરી શકે નહીં.
CPEC અને PoKને લઈને વધતી ચિંતા
કૂટનીતિક વિશ્લેષકોના મતે, ચીન અને પાકિસ્તાન આ બાઉન્ડ્રી કમિશન દ્વારા PoK અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં પોતાના હિતોને વધુ મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. ખાસ કરીને ચીન-પાકિસ્તાન ઇકોનોમિક કોરિડોર (CPEC) જેવા મોટા પ્રોજેક્ટ્સને સુરક્ષિત રાખવાનો પણ આ પ્રયાસ માનવામાં આવે છે.
પાકિસ્તાન-ચીનને ભારતની ચેતવણી
ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પાકિસ્તાન દ્વારા કબજાવાળા ભારતીય વિસ્તારોમાં કરવામાં આવતો કોઈપણ વિકાસ, બાંધકામ અથવા સરહદી કરાર કાયદેસર ગણાશે નહીં. સાથે જ ચીનને પણ સંદેશ આપવામાં આવ્યો છે કે ભારતીય જમીન સંબંધિત કોઈપણ મુદ્દે પાકિસ્તાન સાથેની સમજૂતી ભારત સ્વીકારશે નહીં. ભારતના આ વલણથી ચીન અને પાકિસ્તાન બંનેને સ્પષ્ટ સંદેશ મળ્યો છે કે દેશ પોતાની સરહદો અને સંપ્રભુતા સાથે કોઈપણ પ્રકારનું સમાધાન કરશે નહીં. વિદેશ મંત્રાલયે પાકિસ્તાનને ગેરકાયદેસર કબજાવાળા વિસ્તારો ખાલી કરવાની માંગ ફરી એકવાર દોહરાવી છે અને કહ્યું છે કે ભારત પોતાની ભૂમિ અને હિતોની રક્ષા માટે મજબૂતપણે ઉભું રહેશે.
