અખિલેશના નિવેદન પર ધામીનો કોંગ્રેસ પર પ્રહાર: રાજ્યના આત્મસન્માન કરતાં ગઠબંધન વધુ મહત્વનું?

ઉત્તરાખંડના મુખ્યમંત્રી પુષ્કરસિંહ ધામીએ સોમવારે વિપક્ષી દળો પર આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. તેમણે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સામે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેની વિવાદાસ્પદ ટિપ્પણી તેમજ સપા પ્રમુખ અખિલેશ યાદવ દ્વારા પહાડી રાજ્ય ઉત્તરાખંડના લોકો માટે કથિત રીતે 'ઘૂસણખોર' શબ્દના ઉપયોગ મામલે સર્જાયેલા વિવાદને જોડીને વિપક્ષ પર નિશાન સાધ્યું હતું.

ધામીએ કોંગ્રેસને પડકાર ફેંકતા સ્પષ્ટતા કરવા કહ્યું કે, તેમના માટે સમાજવાદી પાર્ટી (SP) સાથેનું ગઠબંધન વધુ મહત્વનું છે કે 'ઉત્તરાખંડનું આત્મસન્માન'. આ રીતે તેમણે વિપક્ષી વરિષ્ઠ નેતાઓ સાથે જોડાયેલા બે વિવાદોને 'ઇન્ડિયા' (INDIA) ગઠબંધન સામેના વ્યાપક રાજકીય હુમલામાં ફેરવી દીધા હતા.

આ નિવેદનો એ ઘટના બાદ આવ્યા છે જેમાં રવિવારે પટનામાં એક કાર્યક્રમ દરમિયાન ખડગેએ શ્રોતાઓમાંથી એક વ્યક્તિના સૂચન પર પ્રતિક્રિયા આપી હતી. તે વ્યક્તિએ કહ્યું હતું કે વડાપ્રધાન ક્યારેય સત્તા છોડશે નહીં, જેના જવાબમાં ખડગેએ કહ્યું હતું કે, "મોદી કા બાપ ભી જાયેગા (તેમના પિતાએ પણ જવું પડશે)."

આ ટિપ્પણીને પગલે ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)એ આકરો વિરોધ નોંધાવ્યો હતો અને વરિષ્ઠ નેતાઓએ ખડગે પર રાજકીય મર્યાદાઓ ઓળંગવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. ભાજપે સોમવારે આ નિવેદન સામે દેશવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનોની પણ જાહેરાત કરી હતી.

ધામીએ કહ્યું, "વડાપ્રધાનના પિતા વિશે આવી વાહિયાત અને અયોગ્ય ટિપ્પણીઓ કરવી એ લોકશાહીમાં તદ્દન અશોભનીય છે અને તેમણે શિષ્ટાચારના તમામ નિયમો તોડી નાખ્યા છે."

ત્યારબાદ મુખ્યમંત્રીએ સપા પ્રમુખ પર નિશાન સાધતા કહ્યું, "બીજી તરફ, અખિલેશ યાદવ, જેઓ કોંગ્રેસ સાથે ગઠબંધનમાં છે અને રાહુલ ગાંધીના અંગત મિત્ર છે, તેમણે ઉત્તરાખંડના લોકો માટે 'ઘૂસણખોર' શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો છે."

ધામી ગયા અઠવાડિયે અખિલેશ દ્વારા કરવામાં આવેલી ટિપ્પણીનો સંદર્ભ આપી રહ્યા હતા, જેમાં સપા પ્રમુખે લોકોને "ઘૂસણખોર તરીકે લેબલ" લગાવવાના આધાર પર સવાલ ઉઠાવતા પૂછ્યું હતું કે: "તમે ઘૂસણખોરની વ્યાખ્યા કેવી રીતે નક્કી કરો છો?... આપણા પોતાના મુખ્યમંત્રી (યોગી આદિત્યનાથ) બીજા રાજ્યમાંથી ઉત્તર પ્રદેશ આવ્યા હતા... શું લખનઉના લોકો હવે ઇટાવાના લોકોને ઘૂસણખોર કહેશે? આ કોણ નક્કી કરશે?"

આ નિવેદનથી વિવાદ સર્જાયો હતો અને કેટલાક લોકોએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે સીએમ યોગી આદિત્યનાથના ઉત્તરાખંડ મૂળને નિશાન બનાવીને અખિલેશે પહાડી રાજ્યના લોકોનું અપમાન કર્યું છે.

ત્યારબાદ, સપાએ ખુલાસો કર્યો હતો કે અખિલેશ માત્ર એક વ્યક્તિનો સંદર્ભ આપી રહ્યા હતા, સમગ્ર ઉત્તરાખંડના લોકોનો નહીં. પાર્ટીના પ્રવક્તા અને ઉત્તરાખંડ પ્રભારી રાજેન્દ્ર ચૌધરીએ જણાવ્યું હતું કે અખિલેશનો રાજ્ય સાથે ભાવનાત્મક સંબંધ છે અને તેઓ અહીંના લોકોનું સન્માન કરે છે.

ધામીએ આ સ્પષ્ટતાને નકારી કાઢી હતી અને દલીલ કરી હતી કે આ શબ્દ રાજ્યની અસ્મિતા અને તેના લોકોનું અપમાન છે, જેમાંથી ઘણા લોકો ઉત્તરાખંડની બહાર રહે છે અને કામ કરે છે.

રાજ્ય નિર્માણ આંદોલનની યાદ તાજી કરી

ધામીએ 1994માં અલગ ઉત્તરાખંડની માગણી કરી રહેલા આંદોલનકારીઓ પર થયેલા પોલીસ ગોળીબારની ઘટના પણ યાદ કરાવી હતી, તે સમયે અખિલેશના પિતા મુલાયમ સિંહ યાદવ ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી હતા.

ખટીમા, મસૂરી, શ્રીયંત્ર ટાપુ અને રામપુર તિરાહા ખાતે બનેલી ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કરતા ધામીએ કહ્યું કે રાજ્યના લોકો આંદોલન સામે થયેલી હિંસા ભૂલ્યા નથી. અખિલેશ પર કટાક્ષ કરતા તેમણે કહ્યું, "આપણે તેમની પાસેથી બીજી શું અપેક્ષા રાખી શકીએ?"

ઉલ્લેખનીય છે કે, રાજ્ય માટેના લાંબા આંદોલન બાદ નવેમ્બર 2000માં ઉત્તરાખંડ એક અલગ રાજ્ય બન્યું હતું. આંદોલનકારીઓ સામે 1994માં થયેલી હિંસા પહાડી રાજ્યમાં એક નિર્ણાયક રાજકીય સ્મૃતિ અને તેની રાજનીતિમાં વારંવાર ચર્ચાતો વિવાદિત મુદ્દો રહ્યો છે.

મુખ્યમંત્રીનો આ પ્રહાર ઉત્તરાખંડના મુખ્ય વિપક્ષી પક્ષ અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે સપાના સહયોગી એવા કોંગ્રેસ સામે પણ હતો. કોંગ્રેસ પોતાના ગઠબંધન અને રાજ્યના 'આત્મસન્માન' વચ્ચે પસંદગી કરે તેવી માગણી કરીને ધામીએ અખિલેશના નિવેદનને ઉત્તરાખંડમાં કોંગ્રેસની રાજકીય સ્થિતિની કસોટી બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

ધામીએ ઉમેર્યું, "વધુમાં, કોંગ્રેસ પક્ષ તેમની (અખિલેશ) સાથે ગઠબંધનમાં છે; તેમણે નક્કી કરવું પડશે કે તેઓ કોને વધુ મહત્વ આપે છે, આ ગઠબંધનને કે પછી ઉત્તરાખંડના આત્મસન્માનને."

આ રાજકીય વિવાદ એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે રાજકીય પક્ષો 2027ની ઉત્તરાખંડ વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરવાની શરૂઆત કરી રહ્યા છે, જેમાં ભાજપ રાજ્યમાં સત્તા જાળવી રાખવા પ્રયાસ કરશે જ્યારે કોંગ્રેસ શાસક પક્ષને હેટ્રિક કરતા રોકવાનો પ્રયાસ કરશે.