ભારતીય વાયુસેના માટે ચિંતાનો વિષય! 180 ફાઈટર જેટની ડિલિવરી અટવાઈ

ભારત પોતાના ડિફેન્સ સિસ્ટમને સતત અપગ્રેડ કરી રહ્યું છે. ફાઈટર જેટથી લઈને મિસાઈલ અને એર ડિફેન્સ સિસ્ટમના ડેવલપમેન્ટ પાછળ હજારો કરોડ રૂપિયા ખર્ચવામાં આવી રહ્યા છે. આ બધાની વચ્ચે, ભારતીય વાયુસેનાની ચિંતા વધારતા એક સમાચાર સામે આવ્યા છે. વાયુસેનામાં ફાઈટર સ્ક્વોડ્રનની અછતને પૂરી કરવા માટે હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL) સાથે 180 LCA તેજસ માર્ક-1A (Tejas MK-1A) વિમાનોનો કોન્ટ્રેક્ટ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ હજુ સુધી એકપણ ફાઈટર એરક્રાફ્ટની ડિલિવરી થઈ શકી નથી.

મે મહિનાની રિવ્યૂ મીટિંગ કેમ ટળી?

રડારની પરફોર્મન્સ અને કેટલાક અન્ય સિસ્ટમ્સમાં સુધારા કર્યા બાદ, HAL દ્વારા મે મહિનામાં ઇન્ડિયન એરફોર્સ સમક્ષ એક પ્રેઝન્ટેશન રજૂ કરવાનું હતું. રક્ષામંત્રાલયના સત્તાવાર અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ રિવ્યૂ મીટિંગ હવે આવતા મહિના એટલે કે જૂન 2026 સુધી ટળી ગઈ છે. વાયુસેનાના સૂત્રોએ અગાઉ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, દેશની સુરક્ષા સાથે જોડાયેલી નોન-નેગોશિયેબલ ઓપરેશનલ જરૂરિયાતો પર કોઈ જ બાંધછોડ કરવામાં આવશે નહીં.

જૂનની બેઠક કેમ છે ગેમ-ચેન્જર?

જૂન મહિનામાં યોજાનારી આ સંભવિત બેઠકમાં તેજસ માર્ક-1Aની ડિલિવરીની ચોક્કસ તારીખ નક્કી થઈ શકે છે. આ બેઠકમાં HAL દ્વારા તેજસની અનિવાર્ય ઓપરેશનલ જરૂરિયાતોનો પ્રગતિ અહેવાલ રજૂ કરાશે. HALના પૂર્વ સીએમડી ડૉ. ડી.કે. સુનીલે અગાઉ જણાવ્યું હતું કે, 21 એરક્રાફ્ટ અત્યારે તૈયાર છે અને તેમનું કેટ-બી એન્જિન સાથે ટેસ્ટિંગ પણ થઈ ચૂક્યું છે.

સિસ્ટમ ઇન્ટીગ્રેશન

આ વિમાનોમાં બીવીઆર એર-ટુ-એર મિસાઈલ, લેસર ગાઈડેડ બોમ્બ અને ઈલેક્ટ્રોનિક વોરફેર સિસ્ટમનું ઈન્ટીગ્રેશન થઈ ગયું છે, પરંતુ રડાર પરફોર્મન્સમાં થોડું કામ બાકી હતું, જે મીટિંગ ટળવાનું મુખ્ય કારણ બન્યું છે.

અમેરિકી કંપની સાથે એન્જિનની ડીલ

તેજસ પ્રોગ્રામ ધીમી ગતિએ ચાલવા પાછળનું એક મુખ્ય કારણ એન્જિનની ડિલિવરીમાં વિલંબ પણ હતું. જોકે, હવે ધીમે-ધીમે એન્જિન મળવાના શરૂ થઈ ગયા છે. વર્ષ 2021માં અમેરિકાની પ્રખ્યાત કંપની જનરલ ઇલેક્ટ્રિક (GE) સાથે આ પ્રોગ્રામ માટે ડીલ થઈ હતી, જે અંતર્ગત ભારતને કુલ 99 'F404 એન્જિન' મળવાના છે. ડિલિવરીમાં થઈ રહેલા આ વિલંબને કારણે વાયુસેના પ્રમુખ પણ અગાઉ નારાજગી વ્યક્ત કરી ચૂક્યા છે.

વાયુસેનામાં ફાઈટર સ્ક્વોડ્રનની ભારે અછત

હાલની સુરક્ષા સ્થિતિ અને પડકારોને જોતાં ભારતીય વાયુસેનાને 42 ફાઈટર સ્ક્વોડ્રનની જરૂરિયાત છે, પરંતુ તેની સામે હાલમાં માત્ર 29 સ્ક્વોડ્રન જ કાર્યરત છે. વાયુસેનામાં અત્યાર સુધી 40 તેજસ વિમાનો સામેલ થઈ ચૂક્યા છે. HAL સાથે પહેલા 83 LCA તેજસ માર્ક-1A વિમાનોની ડીલ થઈ હતી. ત્યારબાદ, અન્ય 97 વધારાના તેજસ માર્ક-1A વિમાનો ખરીદવાની મંજૂરી પણ મળી ચૂકી છે (જેનાથી બીજા ૫ સ્ક્વોડ્રન તૈયાર થશે). તેજસના કુલ 11 સ્ક્વોડ્રનમાંથી 2 સ્ક્વોડ્રન વાયુસેનામાં સામેલ થઈ ચૂક્યા છે, જ્યારે બાકીના 9 સ્ક્વોડ્રન ક્યારે સામેલ થશે તેનો મોટો આધાર જૂન મહિનાની આ હાઈ-લેવલ બેઠક પર રહેશે.