VIDEO: ANDARNI VAAT / શિવમોગ્ગાનું ગૌરવ મંડગદ્દે પક્ષી અભયારણ્ય વિલુપ્ત થવાના આરે: તુંગા નદીનો દ્વીપ બન્યો બોડો!
છેલ્લું અપડેટ : 05 Aug 2026
કર્ણાટક રાજ્યના શિવમોગ્ગા જિલ્લામાં તુંગા નદીના મધ્યમાં આવેલા પ્રાકૃતિક દ્વીપ પર સ્થિત મંડગદ્દે પક્ષી અભયારણ્યનું અસ્તિત્વ હવે ધીમે ધીમે નામશેષ થવાના આરે પહોંચી ગયું છે. એક સમયે વિદેશથી આવતા દેશ-વિદેશના પરપ્રાંતિય પક્ષીઓ માટે ઉત્કૃષ્ટ પ્રજનન સ્થળ અને આશ્રયસ્થાન ગણાતું આ સમૃદ્ધ ધામ આજે સંપૂર્ણપણે વિલુપ્ત થઈ રહ્યું હોય તેવી વિષમ પરિસ્થિતિ નિર્માણ પામી છે. હજારો કિલોમીટરનું અંતર કાપીને આવતા દુર્લભ પક્ષીઓનો કલરવ અને તેમની પ્રજનન પ્રવૃત્તિઓથી ધમધમતો આ નદીય દ્વીપ હવે ઉજ્જડ અને નિર્જન બની ગયો છે. તુંગા નદીના પ્રવાહમાં સતત આવતા ભૌગોલિક પરિવર્તનો, જળસ્તરની અસ્થિરતા તેમજ કાંઠાના પર્યાવરણીય ક્ષરણના કારણે અભયારણ્યના મૂળ કુદરતી માળખાને અકલ્પનીય ક્ષતિ પહોંચી છે. પક્ષીઓના આશ્રય સમાન વનસ્પતિઓ અને વૃક્ષો નાશ પામવાથી આ સુપ્રસિદ્ધ પક્ષીધામની રોનક વિલીન થઈ ગઈ છે.
પર્યાવરણમાં થતા સતત વિપરીત બદલાવો અને માનવસર્જિત હસ્તક્ષેપના લીધે મંડગદ્દે દ્વીપનું કદ દિન-પ્રતિદિન ઘટતું ગયું છે. દ્વીપ પર રહેલા જૂના ઘટાદાર વૃક્ષો પૂરના પાણી અને ધોવાણના કારણે ધરાશાયી થઈ જતાં પક્ષીઓએ માળા બનાવવાનું બંધ કરી દીધું છે. પરિણામે વર્ષોથી આંગણે આવતા પાંખો વાળા અતિથિઓએ હવે આ સ્થળેથી મુખ મોડી લીધું છે અને તેમની વસ્તીમાં અકલ્પનીય ઘટાડો નોંધાયો છે. કુદરતી આવાસ છીનવાઈ જતાં જે અભયારણ્ય શિવમોગ્ગાના પ્રવાસન અને પર્યાવરણનું ગૌરવ ગણાતું હતું, તે આજે પોતાના અસ્તિત્વની આખરી લડાઈ લડી રહ્યું છે. સમયસર સંરક્ષણ અને જાળવણીના યોગ્ય અભિગમ વિના આ ઐતિહાસિક પક્ષી ધામ સંપૂર્ણપણે નકશામાંથી ગાયબ થઈ જવાની ગંભીર ભીતિ પર્યાવરણપ્રેમીઓમાં સેવાઈ રહી છે.
બ્યૂરો રિપોર્ટ જીએસટીવી
