12મા ધોરણમાં એગ્રીકલ્ચર પછી કારકિર્દીના વિકલ્પો શું છે અને કયા ક્ષેત્રોમાં નોકરીઓ ઉપલબ્ધ છે?

ભારત એક કૃષિ પ્રધાન દેશ છે અને તેથી જ કૃષિ ક્ષેત્ર હવે ફક્ત ખેતી પૂરતું મર્યાદિત નથી. આ ક્ષેત્ર એક મુખ્ય કોર્પોરેટ અને સંશોધન કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. દર વર્ષે લાખો વિદ્યાર્થીઓ 12મા ધોરણમાં એગ્રીકલ્ચરને વિષય તરીકે પસંદ કરે છે.

પરંતુ બોર્ડ પરીક્ષા પાસ કર્યા પછી વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓ ઘણીવાર વિચારે છે કે ભવિષ્યમાં તેમની પાસે કઈ રોજગારીની તકો હશે. જો તમે 12મા ધોરણમાં એગ્રીકલ્ચર સ્ટ્રીમમાં અભ્યાસ કર્યો હોય, તો તમારી પાસે ભારત અને વિદેશમાં ઘણા ઉત્તમ કારકિર્દી વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે.

12મા ધોરણ પછી કયા કોર્સ શ્રેષ્ઠ છે?

એગ્રીકલ્ચરમાં 12મુ ધોરણ પાસ કર્યા પછી સૌથી લોકપ્રિય કોર્સ B.Sc. Agriculture છે, જે 4 વર્ષનો પ્રોફેશનલ ડિગ્રી પ્રોગ્રામ છે. વધુમાં, વિદ્યાર્થીઓ તેમની રુચિઓના આધારે B.Sc હોર્ટિકલ્ચર, B.Sc ફોરેસ્ટ્રી, B.Tech એગ્રીકલ્ચરલ એન્જિનિયરિંગ, B.Sc ડેરી ટેકનોલોજી અથવા BFSC જેવા કોર્સ પસંદ કરી શકે છે. આ કોર્સમાં પ્રવેશ વિવિધ પ્રવેશ પરીક્ષાઓ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જેમાં રાષ્ટ્રીય સ્તરે અને રાજ્ય સ્તરે CUET-UGનો સમાવેશ થાય છે, જે દેશની ટોચની એગ્રીકલ્ચર યુનિવર્સિટીઓમાં પ્રવેશ પૂરો પાડે છે.

સરકારી વિભાગોમાં વ્યાપક નોકરીની તકો

કૃષિમાં ડિગ્રી પૂર્ણ કર્યા પછી, કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો હેઠળ વિપુલ પ્રમાણમાં સરકારી નોકરીઓ ઉપલબ્ધ છે. વિદ્યાર્થીઓ બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં પણ પ્રવેશ કરી શકે છે, જ્યાં IBPS SO દ્વારા વાર્ષિક કૃષિ ક્ષેત્ર અધિકારીઓની ભરતી કરવામાં આવે છે.

આ ઉપરાંત SSC અને રાજ્ય જાહેર સેવા આયોગ કૃષિ વિકાસ અધિકારી, કૃષિ વિસ્તરણ અધિકારી અને માટી સંરક્ષણ અધિકારી જેવા પદો માટે ભરતી કરે છે. ભારતીય ખાદ્ય નિગમ અને NABARD જેવી મુખ્ય સંસ્થાઓ પણ દર વર્ષે કૃષિ સ્નાતકો માટે વહીવટી અને તકનીકી પદો ઓફર કરે છે.

ખાનગી ક્ષેત્ર અને કોર્પોરેટ કંપનીઓમાં ઉચ્ચ માંગ

સરકારી નોકરીઓ ઉપરાંત, ખાનગી ક્ષેત્રમાં કૃષિ વ્યાવસાયિકોની પણ ખૂબ માંગ છે. ભારત અને વિદેશમાં મુખ્ય ખાતર કંપનીઓ, બીજ ઉત્પાદકો અને જંતુનાશક ઉત્પાદકો કૃષિ સ્નાતકોને સેલ્સ એક્ઝિક્યુટિવ્સ, સંશોધન સહયોગીઓ અને ગુણવત્તા ખાતરી અધિકારીઓ તરીકે રાખે છે. વધુમાં, ખાદ્ય પ્રક્રિયા ઉદ્યોગો, ડેરી ફાર્મ, કોલ્ડ સ્ટોરેજ ચેઈન્સ અને કૃષિ-રાસાયણિક ઉદ્યોગોમાં સારા પગાર પેકેજો સાથે કામ કરવાની તકો અસ્તિત્વમાં છે.

સંશોધન અને વ્યવસાયમાં ઉજ્જવળ ભવિષ્ય

જો તમને શિક્ષણ અને સંશોધનમાં રસ હોય, તો તમે B.Sc. પછી M.Sc. અને Ph.D કરીને કૃષિ વૈજ્ઞાનિક બની શકો છો. ભારતીય કૃષિ સંશોધન પરિષદ હેઠળ વિવિધ સંશોધન કેન્દ્રો અને કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્રોમાં વૈજ્ઞાનિકો અને પ્રોફેસરોની ખૂબ જ જરૂર છે.

બીજી તરફ આ ક્ષેત્રમાં તમારું પોતાનું સ્ટાર્ટઅપ શરૂ કરવાની અપાર સંભાવનાઓ છે. કૃષિ ક્લિનિક અને કૃષિ વ્યવસાય કેન્દ્ર જેવી કેન્દ્ર સરકારની યોજનાઓની મદદથી, યુવાનો પોતાની માટી પરીક્ષણ પ્રયોગશાળા, ઓર્ગેનિક ખેતી સલાહકાર અથવા કૃષિ-પર્યટન વ્યવસાય શરૂ કરીને મોટી આવક મેળવી શકે છે.