આ છે એ ત્રણ મોટા ડર, જેના કારણે સોના ચાંદીના ભાવ દોડી રહ્યા છે! શું આગળ કંઈક મોટું થવાનું છે?
છેલ્લું અપડેટ : 12 Jan 2026
છેલ્લા 24 કલાકમાં સોનું અને ચાંદી બંનેમાં અચાનક ઝડપી વધારો થયો છે. સોનું એક નવી વિક્રમી સપાટીએ પહોંચી ગયું છે. ચાંદીમાં પણ તગડી તેજી ચાલે છે. પ્રશ્ન એ છે કે: આ તેજી શા માટે ચાલી રહી છે, અને શું આગળ કોઈ મોટો વિસ્ફોટ થવાની શક્યતા છે? વાસ્તવિક કારણો વૈશ્વિક નીતિ જોખમો, વધતા ભૂ-રાજકીય તણાવ અને ફેડ ચેર જેરોમ પોવેલ સામે ચાલી રહેલી તપાસમાં રહેલ છે, જેના કારણે વિશ્વભરમાં મોટા પાયે ખરીદી સલામત સ્થળો તરફ આગળ વધી રહી છે.
ફેડના ચેયર પોવેલ પર તપાસ
માર્કેટમાં ફેડ રિઝર્વના ચેરમેન ઝેરામ પોવેલ પર ઉંડી તપાસના સમાચાર આવવાથી સોનાના ભાવને ધક્કો લાગ્યો હતો. આ સમાચારે સમગ્ર બુલિયન માર્કેટની અનિશ્ચિતતા વધારી દીધી. ફેડના વોશિંગ્ટન હેડ ક્વાર્ટરની 2.5 અબજની રિનોવેશન ડીલ અને કોંગ્રેસમાં પોવેલની સાક્ષીને લઇને ફેડરલ પ્રોસિક્યુટર તપાસ કરી રહ્યા છે. બજારમાં હવે એવી ચર્ચા જોર પર છે કે, જો આ મામલો પોવેલને સમયની પહેલા પદ છોડવાની ફરજ પાડે છે, તો નવા ચેરમેન રેટમાં ઝડપી ઘટાડાની તરફેણ કરનારો આવે તો સોના ભાવને હજુ મોટો સપોર્ટ મળશે. નીચા વ્યાજ દર = સોનાના ભાવમાં વધારો થવાનું સૌથી મોટું બળતણ. આ ભય અને આશાએ છેલ્લા 24 કલાકમાં સોનાના ભાવમાં વધારો કર્યો છે.
ઈરાન અને વેનેઝુએલાથી વધતો ભૂ રાજનીતિક તનાવ- સેફ હેવનની જોરદાર ડિમાન્ડ સોના ચાંદીની તેજીનું બીજું કારણ એ છે કે, દુનિયા બે મહત્ત્વના મોરચે તનાવમાં છે. ઈરાન- અમેરિકાએ સંકેત આપ્યો કે તે ઈરાનમાં વધતી જતી અશાંતિ પર "કાર્યવાહી" માટેના વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહ્યું છે.
આનાથી બજારમાં જોખમ-પ્રતિભાવ વધ્યો, જેના કારણે રોકાણકારો સોના તરફ ભાગી ગયા. વેનેઝુએલા - વર્ષની શરૂઆતમાં યુએસ લશ્કરી કાર્યવાહી અને રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોની ધરપકડથી વિશ્વને આંચકો લાગ્યો. કામગીરી પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. પરંતુ સંદેશ સ્પષ્ટ છે: ભૂરાજકીય આગ ગમે ત્યાં, ગમે ત્યારે ભડકી શકે છે. આવા વાતાવરણમાં, સોનું અને ચાંદી બંને પહેલા ચમકે છે.
ત્રીજું અને મજબૂત કારણ એ છે કે ડોલર નબળો છે અને વૈશ્વિક બેંકિંગ સેન્ટિમેન્ટ સોનાની તરફેણમાં છે. HSBC કહે છે કે ગતિ એટલી મજબૂત છે કે 2026ના પહેલા ભાગમાં સોનું $5,000/ઔંસ સુધી પહોંચી શકે છે. 2025માં સોનાના ભાવ 65 ટકા વાર્ષિક વળતર સુધી પહોંચી ગયા - સતત વધતી જતી રાજકોષીય ખાધ, નીતિગત અનિશ્ચિતતા, ડોલરમાં નબળો પડવો અને કેન્દ્રીય બેંકો દ્વારા સોનું ખરીદવું - તેના કારણો હતા. હવે, 2026ની શરૂઆતમાં, ગતિ એટલી ઝડપી છે કે બજારને લાગે છે કે વાર્તા હજુ પણ પૂરી થઈ નથી.
માર્કેટ એક્સપર્ટ્સનું કહેવું છે કે, આ તેજી હજી સમાપ્ત નથી થઇ. પોવેલની તપાસનો નિર્ણય મોટું ટ્રિગર બનશે. ઈરાન-વેનેઝુએલા પરિસ્થિતિ ગમે ત્યારે બજારમાં હલચલ મચાવી શકે છે. ડોલર અને વ્યાજ દરના વલણો સોના અને ચાંદીને નવી ઊંચાઈએ લઈ જઈ શકે છે. મતલબ કે, આગામી થોડા અઠવાડિયામાં સોના-ચાંદીની વાર્તા મોટો વળાંક લઈ શકે છે.