શેરબજાર પર્ફોર્મન્સઃ મનમોહન સિંહ કરતા આગળ નીકળ્યો નરેન્દ્ર મોદીનો બીજી વખતનો કાર્યકાળ

નરેન્દ્ર મોદીની આગેવાની હેઠળની એનડીએ સરકારના બીજા કાર્યકાળમાં બજારનું પ્રદર્શન યુપીએના બીજા કાર્યકાળ કરતાં વધુ સારું રહ્યું છે. પરંતુ એકંદરે, જો 10 વર્ષના સમયગાળામાં જોવામાં આવે તો, મનમોહન સિંહના કાર્યકાળ દરમિયાન બજારનું પ્રદર્શન નરેન્દ્ર મોદી કરતા વધુ સારું રહ્યું છે. જો આપણે જુદા-જુદા કાર્યકાળની સરખામણી કરીએ તો, નરેન્દ્ર મોદીના બીજા કાર્યકાળમાં બેન્ચમાર્ક સેન્સેક્સ 87 ટકા વધ્યો હતો, જે મનમોહન સિંહના બીજા કાર્યકાળમાં 80 ટકાના ઉછાળા કરતાં થોડો વધારે છે. પરંતુ, જો આપણે પહેલા કાર્યકાળ પર નજર કરીએ, તો સિંહના કાર્યકાળ દરમિયાન બજાર 2.7 ગણું વધ્યું હતું, જે મોદીના પહેલા કાર્યકાળ દરમિયાન 55 ટકા વૃદ્ધિ કરતાં ઘણું વધારે છે.

પરિણામે, સેન્સેક્સે 2004થી 2014 સુધીના યુપીએ શાસનના 10 વર્ષો દરમિયાન 5 ગણું વળતર આપ્યું હતું અને છેલ્લા 10 વર્ષના એનડીએ શાસન દરમિયાન 3 ગણું વળતર આપ્યું હતું. બંને સરકારોએ 2008માં વૈશ્વિક નાણાકીય કટોકટી અને 2020માં કોવિડ-19 રોગચાળા જેવા મોટા આર્થિક અને બજારના આંચકાઓનો સામનો કર્યો હતો. છેલ્લા 10 વર્ષોમાં અર્થવ્યવસ્થાને સુધારવા માટે લેવામાં આવેલા કેટલાક મોટા નિર્ણયોને કારણે થોડી ઉથલપાથલ હતી, પરંતુ આ નિર્ણયોએ ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાને આધુનિક બનાવવામાં મદદ કરી. કેટલાક અગ્રણી નિર્ણયો હતા – નવેમ્બર 2016માં નોટબંધી, જુલાઈ 2017માં ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (જીએસટી)નો અમલ, મે 2016માં નાદારી અને નાદારી કોડનો અમલ અને સપ્ટેમ્બર 2019માં કોર્પોરેટ ટેક્સમાં ઘટાડો.

મહામારી અને કેટલાક મોટા નિર્ણયો પછી શેરબજારમાં અચાનક ઘટાડો થયો હોવા છતાં, વસ્તુઓ ઝડપથી પાટા પર આવી ગઈ. આનાથી લોકો માટે શેરબજારમાં તેમની બચતનું રોકાણ કરવાનું સરળ બન્યું. હવે લોકો શેરબજારમાં ડાયરેક્ટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ અથવા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ દ્વારા વધુ પૈસા રોકી રહ્યા છે. આ કારણે ભારતે વિદેશી રોકાણકારોના પૈસા પર આટલું નિર્ભર રહેવું પડતું નથી. અલ્ફાનિટી ફિનટેકના સહ-સ્થાપક યુ. આર. ભટ્ટે જણાવ્યું હતું કે, “પહેલાં માત્ર વિદેશી રોકાણકારો જ બજારને પ્રભાવિત કરતા હતા, પરંતુ છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં સ્થાનિક રોકાણકારોએ પણ મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવવાનું શરૂ કર્યું છે. મનમોહન સિંહ વડાપ્રધાન બન્યા ત્યારે અર્થવ્યવસ્થા સારી સ્થિતિમાં હતી, તેથી તેમના માટે આગળ વધવું બહુ મુશ્કેલ નહોતું.

બીજી તરફ, મોદીને એવા સમયે અર્થતંત્ર સંભાળવું પડ્યું જ્યારે ભારત 'ફ્રેજાઇલ ફાઈવ'માં સામેલ હતું. પરંતુ તેમની વિશેષતા એ છે કે, તેમણે એવા મોટા સુધારાઓને પણ આગળ વધાર્યા કે જેનાથી તેમના પુરોગામીઓ દૂર રહ્યા હતા, જેમ કે જીએસટી  અથવા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં જંગી રોકાણ." અલ્ફાનીટી ફિનટેકના સહ-સ્થાપક યુ આર ભટ્ટ કહે છે કે સ્થાનિક રોકાણકારોનો રસ વધવાથી અને મોટા નીતિગત ફેરફારોની અસર ભારતીય બજારને ભવિષ્યમાં વધુ સારું વળતર આપવામાં મદદ કરશે.